huphuphup {mydiarybarbaklup: "blupblupblup"} ...

Leeftocht
voor onderweg:
'hiphoppende/rappende'
persoonlijke vrijheid is doel
& ijkpunt v/d vrijheid van godsdienst
& levensovertuiging {ook
in myDiary?}!

De ontwikkeling
richting scheiding van kerk
& staat werd in onze geschiedenis ook versterkt
door 'n derde belangrijke mijlpaal:
de grondwetswijziging van 1848,
o.l.v. Thorbecke.

Bemoeide
de staat zich a/h begin
v/d 19de eeuw nog steeds intensief met
de interne organisatie van kerken & geloofsgemeenschappen,
deze invloed werd na 1848 gestaag minder. Dit kwam 't sterkst tot uitdrukking
i/h afschaffen v/h recht van placet. Hiermee werd 't begin ingeluid
v/h herstel v/d bisschoppelijke hierarchie
in 1853.

Ook
verviel 't recht
van bepaalde gemeentes
om predikanten te benoemen
i/d hervormde kerk
in 1861.

Werd
in die tijd
ook niet de slavernij "officieel"
afgeschaft zo'n 150
jaar geleden?

Anyway,
de ministeries
die zich bezighielden
met de religieuze aangelegenheden
v/d protestantse & de katholieke kerk werden
in die periode opgeheven: hun taken werden overgedragen
a/d minister van Justitie. De wijziging van 1848
betekende 'n verdergaande realisering v/d
vrijheid van godsdienst & 'n vierde
belangrijke mijlpaal was de
grondwetswijziging van
1983.

Allereerst
werd bij deze grond-
wetswijziging de seculiere
levensovertuiging gelijkgesteld
met de godsdienstige overtuiging:
ook werden de directe banden financieel
gezien tussen de staat & de kerk doorgesneden.
I/d bijna anderhalve eeuw tussen de wijziging van 1848
& die van 1983 ontwikkelde de staat zich tot een sociale wel-
vaartsstaat & daarmee veranderde ook
de kijk op klassieke
grondrechten.

Voorheen
werden grondrechten
vooral opgevat als beperkingen aan 't handelen v/d staat t.o.v.
't private leven van burgers. Tegenwoordig impliceren ze ook dat de staat voorwaarden-
scheppend werkt & 't daadwerkelijk
uitoefenen v/d grondrechten
ook mede mogelijk
maakt.

Denk
bijvoorbeeld aan
het bekostigen van aangepast onderwijs, dak-
lozenopvang, geestelijke verzorging in de krijgsmachtsonderdelen
& 't gevangeniswezen. De huidige verhouding tussen kerk & staat kenmerkt zich
doorpluralistische cooperatie: de staat werkt actief
samen met de religieuze groeperingen
waar het gaat om de realisatie
van gemeenschappelijke
doeleinden.

Deze
verhouding roept
nu dus ook nieuwe moeilijkheden op:
in hoeverre mag, & kan de staat religieuze organisaties
mede bekostigen zonder zelf een inhoudelijk standpunt in te nemen
over religieuze aangelegenheden? Welke religieuze organisatie wordt er nu wel,
en welke wordt niet betrokken i/d bekostigende activiteiten? Al deze vragen laten zien
dat de hedendaagse vrijheid van godsdienst beschouwd moet worden i/h licht van 'n ander
fundamneteel grondrecht:
't recht op gelijke
behandeling.

De huidige invulling
v/d verhouding tussen kerk & staat
kan soms leiden tot heftige discussie,
bijvoorbeeld over de toelaatbaarheid van religieuze uitingen in 't open-
baar, de prestaties van 'n bepaalde groep islamitische scholen,
de rol van religie in 't integratiedebat & de positie v/d vrouw
bij bepaalde orthodoxe religieuze
stromingen.

Al
die banden,
invloeden & gevolgen zijn
onderhevig aan slijtage & soms dus
ook hard toe aan verandering,
aanpassing & vooral
herbezinning.

Die
moeilijkheden &
discussies roepen de vraag op
of 't model v/d pluralistische cooperatie
v/d staat & de diverse zeer uiteenlopende religieuze organisaties,
vooral ook met 't oog op de na-
bije & verre toekomst,
eigenlijk nog wel
voldoet.

Wat
kunnen we
schetsen aan nog
mogelijke alternatieven
afgezien van 't schetteren & tetteren met "knettergek",
'leugenaar', 'draaikont', 'kopvoddentax', 'deportatie', 'uniformering',
'wij worden de grootste' & vanaf
NU
'ik ben uw Leider'
in verplichte peroxidatie
van alle haardossen, oogkleuren,
oorkleppen & geslachten?

In de literatuur
werden drie modellen
v/d verhouding van kerk & staat onderscheiden:
naast de hier al eerder & vaker genoemde pluralistische cooperatie
zijn dat 't model v/d geprivilegieerde kerk
& 't model v/d zogenaamde
'laicite'?!

't Model
v/d geprivilegieerde kerk of
staatskerk kenmerkt zich door de nauwe
samenwerking & institutionele
verbondenheid v/d staat
met maar
EEN
enkele kerk.

Andere kerken
& levensbeschouwingen worden dan wel geaccep-
teerd, maar hebben i/h publieke domein
'n [veel] zwakkere positie.

Deze verhouding
was dan ook kenmerkend voor Nederland
tot halverwege de 19de eeuw, & is ook nu nog steeds
kenmerkend voor 'n aantal Europese landen, waaronder bij-
voorbeeld de Scandinavische landen
& Griekenland!

't Model
v/d geprivilegieerde kerk
is wellicht 'n verdedigbaar model
in 'n homogene samenleving, waarin de overgrote
meertderheid v/d bevolking 'n sterke gemeenschappelijke identiteit
koestert die met die staatskerk
verbonden is.

De huidige
Nederlandse samenleving
kenmerkt zich echter juist
door een toenemende pluriformiteit,
zowel veroorzaakt door de geschiedenis & de secularisering
v/d afgelopen decennia als door [e-,
im- & re-]migratie her & der
zo nu & dan?!

't Model v/d laicite
heeft z'n historische wortels
i/d Franse Revolutie: de staat beschouwt religie
volledig als iets dat speelt in 't prive-domein. De staat
houdt zich daarbij zoveel mogelijk afzijdig & beschouwt ook
religieuze organisaties als behorende
tot 't prive-domein.

In Nederland
is van oudsher de rol
v/h maatschappelijk middenveld tamelijk groot:
't eigen initiatief, & daarmee ook de ruimte
die de staat biedt voor gezamenlijk
initiatief wordt in Nederland
traditioneel sterk
gewaardeerd.

Die verwevenheid
tussen de staat & op
religieuze en/of levensbeschouwelijke overtuiging
gestoelde organisaties is groot. De realisatie v/d godsdienstvrijheid is hier juist zeer
gebaat bij deze actieve staat: de staat schept de voorwaarden
voor deze realisatie i/d gemeenschap: &
omgekeerd is de staat gebaat bij
sociale cohesie & de aan-
wezigheid van religie
i/h publieke
domein.

Religie
is in Nederland niet iets
dat uitsluitend i/h prive-domein
thuishoort, maar heeft altijd
al 'n belangrijke
plaats gehad in
het publieke
domein.

Laicite
ligt hierom
voor Nederland niet
echt voor de hand: m.a.w.
de pluralistische ciooperatie
blijft 't model dat 't best lijkt toegesneden
op de Nederlandse situatie & de scheiding tussen kerk & staat
behoeft dus niet te betekenen dat kerk &
staat volkomen vreemden
voor elkaar
zijn.

Bij
't contact
tussen kerk & staat
moet echter wel 'n zeker
aantal spelregels worden
gehanteerd.

Voor
de staat
zijn dat de
volgende punten:
contacten leiden niet
tot inhoudelijke bemoeienis
met het geloof, de wijze waarop 't geloof wordt beleden,
of de interne kerkelijke
aangelegenheden.

Contacten
dienen ter verwezenlijking
van niet-geloofsgebonden
overheidsdoelen.

Alle
religieuze &
levensbeschouwelijke organisatie
worden gelijk
behandeld.

Van
de kant
van religieuze organisaties e.d.
wordt dan ook omgekeerd verwacht dat ze respect hebben
voor de menselijke waardigheid & de
geloofsvrijheid van ieder mens,
& dat ze binnen de kaders
v/d rechtsstaat blijven
in de realisatie van
hun doeleinden
...

DIT
is door
verschillende kerkgenootschappen
dan ook expliciet geaccepteerd: OOK bij de vertegenwoordigers
v/d hoofdstromingen v/d Nederlandse moslims
& joden & bij de vertegenwoordigers
v/h Humanistisch Verbond
treffen we deze
houding aan.

't Is
de enige weg
naar 'n constructieve samenleving.
Los van alle publieke commotie, kommersjele
rookgordijnen & allerhande losse floddertokkies over &
in de ontwikkelingen in "BNL" met betrekking tot religie & 'ideologie',
mogen & kunnen we nog steeds waarderen wat er is overgebleven van &
geworden uit dat ongetwijfeld belaste verleden: wij zijn vrijgeraakt van onderdrukking
in geloofszaken, vrij om vorm te geven aan onze religieuze overtuigingen in ons prive-leven
EN i/d gemeenschap. Het is dan ook juist deze houding van vrijheid i/h geloof
die soms wel [veel] meer & sterker verankerd is
i/d houding van [dood]gewone
mensen dan we ons
over 't algemeen
plachten te
realiseren.

DE
Nederlander
bestaat niet,
net zo min als
DE jood, DE christen,
DE moslim, DE hindoe,
DE boedhist of
DE ongelovige
...

Samen
zijn we wel
Nederlandse staats-
& wereldburgers.