Hetzelfde
gold voor de uitleg
die rav Yehoedah gaf
aan 'g ds woorden' tot Zacharya:
'Wie aan jullie [Israël] komt,
die komt aan de appel van z'n eigen oog [ENO].'
'Lees niet ENO [zijn oog], maar ENI [mijn oog],'
zei rabbi Yehoedah tegen z'n collega's.
Nu zei de tekst dat 'n liefhebbende G d de pijn van zijn eigen volk deelde:
'Wie aan Israël komt, komt aan de appel van mijn oog [ENI]!'
De uitleg van zo'n bijbeltekst kon nooit definitief zijn:
dit bleek al in de allereerste tijd in Yavneh,
toen rav Eliëzer betrokken raakte in 'n lastige discussie met z'n collega's
over 'n wetsvoorschrift (HALACHA) i/d tora.
Toen de anderen zijn mening niet wilden aanhoren,
vroeg rav Eliëzer of G d hem met enkele wonderen wilde steunen.
Daarop verplaatste 'n johannesbroodboom zich mirabile dictu spontaan over 'n afstand van 400 el!
Er stroomde water naar boven in plaats van naar beneden, & de muren van 't leerhuis schudden zo heftig dat 't gebouw bijna leek in te storten. Maar de andere rabbijnen waren niet onder de indruk van dit bovennatuurlijke krachtsvertoon. Wanhopig vroeg rav Eliëzer om de tussenkomst
van 'n BAT KOL (stem uit de hemel), & de hemelse stem was zo goed om te zeggen:
'Wat hebben jullie tegen rav Eliëzer? De halacha is altijd zoals hij zegt.'
Maar rabbi Yehosjoea haalde 'n tekst aan uit Deuteronomium:
'Ze [de geboden] zijn niet in de hemel!'
De tora bevond zich niet meer
in de hemelse wereld.
Ze was ooit afgekondigd op de Sinaï
& was daarom niet langer g ds eigendom,
maar 't definitieve bezit van elke individuele jood.
Het commentaar van 'n latere rabbi luidde dan ook:
'Aan 'n hemelse stem besteden we geen aandacht.'
En bovendien was op de Sinaï al verordend: 'Jullie moeten bij meerderheid beslissen' ~
dus kon rav Eliëzer, 'n minderheid van één persoon, moeilijk aan 't meerderheidsoordeel voorbijgaan?
Toen G d hoorde dat zijn oordeel terzijde was geschoven, moest hij lachen.
En hij zei: 'Mijn kinderen hebben mij overwonnen.'
Eventuele gebreken in 'n midrasj waren te wijten aan de onbekwaamheid van de exegeet,
die niet in staat was om in een bepaalde situatie zin te geven aan een tekst of er 'n nieuwe betekenis in te ontdekken.
De gulden regel betekende ook dat elke midrasj die haat zaaide, ongeldig was.
'n Kwaad-aardige uitleg die geringschattend sprak over andere wijze & hun goede trouw in twijfel trok,
moest te allen tijde worden vermeden. De midrasj stond ten dienste van de gemeenschap en was niet bedoeld
om tot meerdere glorie van de exegeet te strekken.
Slaap zacht, droom zoet
& please do tell us all about it if you really want to ...
Zó kunnen we ons hele leven doorgaan totdat ook ons 'einde' daar is ~
I know where I'm going & I know who's going with me ~~~
as the song goes ~~~
don't worry, be appy ~~~
