Heremetijd! Lieve hemel! Potverdorie! Allejezus!!!


Die missive v/d Zuid- & Noord-Hollandse synoden a/d Saten van Holland maakte ook duidelijk hoe
de aanhangers van deze 'ketterse' opvattingen in Nederland terecht waren gekomen. Al in begin augustus
1598 hadden 2 gedreven voorstanders van Socinus' denkbeelden, de Duitser O. & de Pool W. te A'dam en
Leyden hun denkbeelden alhier gepropageerd. Ze brachten een grote hoeveelheid sociniaanse geschriften
mee, die zij de Leidse godgeleerden wilden aanbieden ten einde met hen daarover van gedachten te kun-men wisselen. In Amstelredamme werden hun boeken echter door de overheid in beslag genomen en op-gestuurd naar Leiden. De Leidse theologen, & in navolging van dezen de overheid, veroordeelden krachtig
deze geschriften. Hun boeken werden op last v/d Gedeputeerde Staten v. Holland verbrand & zelf moesten
zij binnen 10 dagen 't land verlaten. Dat lang niet alle sociaanse boeken vernietigd werden blijkt uit 't feit
dat de Franeker hoogleraar JC in 't bezit was van 'n manuscript getiteld Compendium doctrinae Ecclesiae
Christianae, nunc in Polonia potissimum florentis
[Handleiding v/d leer der christelijke kerk die nu voor-namelijk in Polen bloeit]! Hij gaf 't in 1651 uit met 'n weerlegging v/d sociniaanse denkbeelden. Ondanks die verdrijving van O. en W. bleven sociniaanse denkbeelden invloed in Nederland uitoefenen. Nadat deze beweging in 1638 door de jezuieten uit Rakow verdreven was, vluchtte een aantal van hen naar Nederland.

Onder hen bevond zich de Rakowse predikant Sartorius die zich @ A'dam vestigde. Hij ondernam pogingen
om naar Zevenburgen gevluchte geloofsgenoten naar Nederland te krijgen. Te Dantzig waren vele verdre-ven socinianen aangekomen, die 't plan hadden om zich naar Nederland in te schepen. De Engelse koning
Jacobus waarschuwde door middel van z'n afgezant Boswell de Staten-Generaal voor dit dreigend gevaar!!!

In 1640 besloot de synode van A'dam 'prompte ordre' maatregelen tegen hen te nemen & op 12 juli 1651
werden er opnieuw plakkaten tegen hen uitgevaardigd. In de steden Leiden, Amsterdam & Rotjeknor wer-den sociniaanse boeken opgespoord & publiekelijk verbrand! Naar 't oordeel v/d gedeputeerden v/d syno-de was 't kwaad daarmee nog lang niet geweken; de socinianen verschuilden zich nu in andere groeperin-gen, omdat remonstratnten & doopsgezinden de deur voor hen hadden opengezet & met grote verontrus-ting meldden de opstellers v/d missive dat de socinianen op wagens & schuiten over 't platteland trokken
- vooral in Holland, Friesland & Groningen - om aanhangers te winnen. Zij importeerden opnieuw grotere hoeveelheden traktaten vanuit 't buitenland, waarin de denkbeelden van hun toonaangevende theologen uiteengezet werden. In de missive werden 14 geschriften opgesoms van Sm., Os., Vo., Cre., St. & Schl.!!!

Ook de catechismus van Rakow blijkt in 't Nederlands vertaald te zijn. En zo zie je maar weer eens wat ...


23 feb 2010 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 80 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende