Van de Franse cultuursocioloog Jean Baudrillard komt 't zinnetje "God bestaat, maar ik geloof er niet in". JB bedoelt met 'ik geloof er niet in" dat hij niet denkt dar God een objectief feit is. Met "God bestaat" bedoelt hij dat God een betekenis heeft, een soort van plaats in ons tijdelijk leven.
Volgens JB gaat het bij religiositeit niet om geloven dat er 'n God of iets dergelijks is, zoals je ook zou kunnen geloven dat er leven is op andere
planeten. Het gaat erom dat God een rol speelt in het leven en er in die zin wel degelijk is. Eenzaam maar niet alleen: je kan 't ook omkeren?
Dat sluit aan bij Philippe Lepers' boek "Godzijdank": waarin hij vertrekt vanuit het idee dag het drieletterwoordje god ook nu nog altijd bestaat, of God nu 'dood' is of niet. 't Woordje 'god' wordt in uitdrukkingen in de taal nog dagelijks gebruikt, zowel door gelovigen als door zg. Ongelovigen!
"God weet wie dat gedaan heeft" bijvoorbeeld. Of "Godzijdank"! Van filosofen als Heidegger weten we allang dat er 'n nauwe band bestaat tussen
taal & 't zijn: je zou kunnen zeggen dat God voor veel mensen nog steeds bestaat op de ene of andere manier, gewoon omdat we het hanteren.
Daar heeft PL in z'n boek ietwat verder over na willen denken. Wat betekent het dat we dat nog steeds altijd zijn blijven doen? Kunnen we daar nu ook nog iets naders uit afleiden? Je zou kunnen zeggen dat 't te maken heeft met de erkenning dat de mens niet almachtig is geworden ...?!
Als we bijvoorbeeld zeggen: "God weet wanneer 't zal gebeuren", dan bedoelen zowel gelovigen als ongelovigen dat ze het zelf niet weten of dat misschien wel helemaal niemand het weet. Ook als 'n diepgelovig iemand zegt 'god weet wanneer die man komt' dan bedoelt hij niet letterlijk 'ik geloof dat (alleen) God wel weet wanneer hij komt & ik niet". Hij bedoelt doodgewoon "Ik weet het niet"! Het is een (h)erkenning van de grens van het menselijk kenvermogen. Ben ik eenzaam maar niet alleen, of, alleen maar niet eenzaam? Ben ik eenzaam en alleen? Geen van beiden?
Dat het menselijke denken en handelen nog steeds nogal beperkt is, is blijkbaar een intuïtie die iedereen deelt. Al gaan allerlei verschillende on-gelovigen natuurlijk invullen dat God daar ook geen rol (in) speelt, en zullen diverse gelovigen zeggen van niet: mogelijk ontmoeten we elkaar?!
"Godzijdank" is ook 'n interessant voorbeeld: dat betekent dat het maar 'n geluk is dat iets voor elkaar gekomen is. Soms hebben we in 't leven
blijkbaar geluk nodig, want als mens hebben we nu eenmaal lang niet alles onder controle. Met altijd ons 'wensdenken' paraat als magisch tapijt.
Zoiets zie je ook in voetbal e.d. duidelijk terug: sporters & gokkers zie je wel eens een soort van schietgebedje doen om te danken voor 'n doel-punt dat ze hebben gemaakt against all odds. Ondanks dat de wedstrijd zo goed mogelijk wordt voorbereid, weet iedereen best wel dat 't volko-men onmogelijk is om alles helemaal onder controle te krijgen. Het verloop van een wedstrijd is nu eenmaal onvoorspelbaar in de meeste geval-len en zou ook helemaal niet interessant zijn als we de uitslagen al vantevoren zouden weten. Kortom, het is dus geen drama dat we nu lang niet alles in het leven kunnen beheersen, want het leven zou dan totaal oninteressant zijn en we zouden ons over niks meer kunnen verwonderen ...
PK's boek is vooral associatief opgezet: hij heeft geen pogingen gedaan om ALLE uitdrukkingen waar God in voorkomt etymologisch te blijven on-derzoeken. Hij heeft naar eigen zeggen meer fenomenologisch, filosofisch & theologisch nagedacht over wat die uitdrukkingen kunnen betekenen.
't Niet z'n bedoeling geweest om alle mogelijke uitdrukkingen volkomen uit te melken: hij heeft er gewoon zes uitgepikt die volgens hem best wel veel voorkomen in ons huidig taalgebruik. Hij hoopt dat 't mensen zal aanzetten om verder na te blijven denken over welke uitdrukkingen er nog meer bestaan en wat ze allemaal zouden kunnen betekenen. Zijn boek, mag je zeggen, plaatst vraagtekens bij 't idee van 'n maakbare wereld ...
Philippe Lepers "Godzijdank" 'Reflecties over het voortbestaan van God in de taal van alledag.' Uitgeverij Klement/Pelckmans @ 19 euri ...

