hartverscheurend beeldend myditaalgebruik/luduvudu


~!@!~

NOG
'n klein stukkie:
omdat 't zo
spannend
is!

DE
basisprincipes
voor een vertaling
kunnen nog zo expliciet & duidelijk zijn,
de vertaler komt toch voortdurend voor vragen te staan?
Er zijn allerlei elementen in een tekst waarbij
een keuze moet worden
gemaakt!

WAT
doe je bijvoorbeeld
als vertaler met een 'efa' of een 'kor'?
HOE geef je Hebreeuwse poezie van toen
in het huidige Nederlands
weer?

HOE
vertaal je gedeelten
waarvan de betekenis
onduidelijk
is?

ZO
zijn er veel vragen,
en het is van belang dat er
op dergelijke punten duidelijke
afspraken
zijn!

IN
de tekst
komen op diverse manieren
beelden en beeldend taalgebruik voor.
Het kan gaan om een beeld of metafoor [HAND 4:11
steen/hoeksteen], om
een vergelijking [HAND 2:2 'een geluid als van een
hevige windvlaag'] of om
beeldend taalgebruik
[HAND 2:26 "Daarom verheugt zich mijn hart
en jubelt mijn tong van blijdschap",
geciteerd naar
Psalm 16] ...

Voor de NV
is de regel, dat deze beelden
en vergelijkingen worden gehandhaafd in de vertaling,
TENZIJ het oorspronkelijke beeld door de hedendaagse lezers
niet meer wordt
begrepen ...

Het
laatste
is bijv. het geval in HAND 2:24
[brontekst: 'de weeen van de dood losmaken'],
waar het begrip 'weeen' in samenhang met de dood
tegenstrijdige betekenisaspecten oplevert,
waardoor het beeld onbegrijpelijk
wordt?

Hier
is vertaald
'[hij heeft] de last van de dood
van hem afgenomen'.

Een
aantal factoren
maakt de vertalstrategie op dit punt
voor buitenstaanders echter niet altijd eenvoudig te volgen.
Ten eerste zijn er metaforen die zijn afgesleten en die als cliches
tot het normale taalgebruik
behoren.

Voorbeelden
in het Nederlands zijn
'het regent pijpestelen' & 'buiten zichzelf van verbazing zijn'
[de laatste is in de NV gebruikt in Handelingen 2:7],
waarbij niet [meer] aan de letterlijke betekenis
is gedacht.

Veel van
dergelijke uitdrukkingen
behoren tot het taaleigen [idioom] van een taal,
ook van het Hebreeuws & Grieks van de bijbel,
en zijn zogenaamde taalkenmerken.
Dergelijke kenmerken worden dan
ook vertaald met Nederlands
idioom.

Ten tweede
zijn sommige uitdrukkingen niet bepaald door een beeld
of door de taal, maar door
de cultuur.

In Handelingen 4:35
komt de uitdrukking 'aan de voeten leggen van' voor,
dat niet zozeer OFWEL letterlijk OF metaforisch is,
maar cultureel-idiomatisch.

De NV-vertaling
luidt daar:
'overhandigde', omdat hier niet [per se] een letterlijk
'aan de voeten neerleggen'
is bedoeld.

Als dat WEL
het geval zou zijn geweest,
zou het een actief cultureel gegeven zijn,
maar NU is dit gegeven vanuit het culturele gebruik
tot een staande uitdrukking
geworden.

Als je
die uitdrukking in het Nederlands precies ZO zou vertalen,
dan zou er maar EEN betekenis en wel de letterlijke
aan gehecht kunnen worden,
omdat deze uitdrukking in het Nederlands GEEN
idioom is.

DIT
betekent
dat bij een woord,
een uitdrukking of een zin
altijd goed nagegaan moet worden
OF de betekenis een letterlijke,
een figuurlijke, een geidiomatiseerde of een cultureel bepaalde
betekenis heeft,
HOE die betekenis binnen de context
functioneert en HOE die betekenis het best
met Nederlandse middelen KAN worden
weergegeven?

EEN
bekend voorbeeld
is hier het woord 'hart' [lev
in het Hebreeuws [A'dams: 'lef'
& denk dan gelijk ook maar aan
o.a. jajem/wijn, majem/water,
jatten/handen & stelen, gabber/vriend
& toges/achterste e.d.!]
& kardia in het
Grieks].

SOMS
wordt in de brontekst
met DIT woord een uitdrukking gemaakt
die 'in het midden van' betekent;
in sommige gevallen kan die betekenis in het Nederlands op gelijkwaardige wijze worden weergegeven
['hart van de zee', Jona 2:4
in de NBV].

SOMS
is letterlijk het biologische orgaan 'hart' bedoeld
en kan dat OOK zo in het Nederlands
worden weergegeven.

SOMS
is echter met 'hart' het
[cultureel-antropologisch bepaalde]
'centrum van gedachten, overwegingen etc.' bedoeld en DAN KAN
een vertaling in het Nederlands met 'hart' misleidend zijn,
omdat bij ons het 'hart' voornamelijk de zetel van
het gevoel is?

Dat
LAATSTE
is weliswaar in het bijbelse begrip 'hart'
niet geheel uitgesloten,
terwijl het evenmin is uitgesloten
dat in een bepaalde context
het Nederlandse 'hart'
weleens als plaats van gedachten
kan gelden [speciaal in myDi!?] ~ maar TOCH moet STEEDS
per CONTEXT bekeken worden OF een bepaald woord of 'n bepaalde uitdrukking uit de brontalen de juiste betekenis
in de Nederlandse vertaling overdraagt
wanneer deze met gelijke woorden
wordt vertaald!

engel
15 dec 2005 - bewerkt op 18 apr 2008 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 81 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende