Haat en liefde {in een totaal andere wereld?} ...!


'HET
gebeurde in een totaal
andere wereld'{!?}

@

UIT:

de trouwe verdieping:
dagboekbrieven uit de tweede wereldoorlog
over de dagelijkse praktijk van de jodenvervolging
in europa

'we hebben
niet kunnen begrijpen
wat ons boven het hoofd hing'
'ik zal je beschrijven hoe een dag er hier uitziet'
dagboekbrieven uit amsterdam,
westerbork
en
bergen-belsen

in die brieven
doet mirjam bolle levie verslag
over de jodenvervolging in
a'dam en de deportatie naar westerbork en bergen-belsen
zij schreef de brieven aan haar verloofde in palestina
in het volle besef dat zij ze vanwege de oorlogssituatie nooit
zou kunnen
versturen ...

vooral
haar observaties
over
amsterdam
zijn in historisch opzicht bijzonder
omdat zij als secretaresse van de veelbesproken joodsche raad
een uniek perspectief op de jodenvervolging had
de dagboeken bleven na de oorlog ongelezen
ook door haar
verloofde

'het voelt goed
dat het er nu is maar het maakt ook van alles los
en dat is soms een
beetje moeilijk'

'ik heb in dit boek
bijvoorbeeld ook geschreven
over mensen die ik of mijn verloofde kenden
met hun namen erbij'

'daar
word je soms
nog over gebeld:
kunt u mij iets meer vertellen over degene die u noemt?'
'dan moet je graven in je geheugen en komen er soms dingen boven
die je al lang had
weggestopt'

dat
'dubbele' gevoel
komt ook door de afstand in tijd
dit jaar was het zestig jaar geleden dat het zogenaamde 'palestina-transport' het 'beloofde land' bereikte
meer dan tweehonderd joden met een uitreisvisum
voor palestina werden onder toeziend oog van het rode kruis
geruild tegen een groep duitsers
van de 'tempeliersorde'
die door de engelsen in palestina geinterneerd waren:
een eenmalige, uitzonderlijke uitwisseling,
gezien de omvang en de aard van de jodenvervolgingen
in heel europa
door de afstand in tijd lijken de gebeurtenissen haar
steeds onwerkelijker!

"WAT er toen met mij
gebeurd is, en ook met mijn ouders en zusje ~
we zijn alle vier gered door die uitwisseling ~
dat was iets
buitengewoons."

@

"WIJ zijn
aan de hel ontsnapt
en de reis naar de vrijheid
staat mij nog heel helder voor de ogen.
DAT was

ECHT een droom:
in juli, in dat prachtige weer, varen over de Bosporus, de vrijheid tegemoet! En tegelijk voelt het onwezenlijk.
Het is zestig jaar geleden en het gebeurde in een totaal
andere wereld!

De situatie
waarin de Joden zich bevonden,
en de Joodsche Raad daar
middenin,

DAT was zo volslagen krankzinnig.

Ik merk het zelf als ik door mijn boek
blader:

HOE
heeft DIT kunnen
gebeuren?

Een
mensenjacht ~ want DAT
was het!

Dat er
een vreemde kerel je huis binnenstapt
en je tien minuten geeft om je klaar te maken
voor transport.

Ik ben op straat opgepakt.

Een Duitse soldaat pakte mij bij de arm
en zei: Mit, mee!

Ik heb nog wat
tegengestribbeld, zo van: ik heb geen bagage bij me, maar niets daarvan.
Dat DAT mogelijk is!
DAT kun je je helemaal niet meer voorstellen,
dat DAT bestaan
heeft."

@

"Het was ook
zo bizar,
zo grotesk soms.

Zoals het feit
dat mijn grootmoeder werd opgeroepen voor de Arbeitseinsatz in Duitsland.
Vierentachtig jaar oud,
kunt u nagaan.

En TOCH
hebben we niet begrepen, niet WILLEN begrijpen wat ons
boven het hoofd
hing.

Ik beschrijf
in mijn boek ook dat op een van de bedden
in Bergen-Belsen
ineens geschreven was 'Die letzten Juden gingen nach Auschwitz
zur Vergasung (TOD)'.
DAT was toch duidelijk
genoeg.

Maar
we hebben ons toen
afgesloten voor WAT dat betekenen kon.
Achteraf gezien onbegrijpelijk, maar ZO was het.
Het is net als met de geschiedenis
van de Joodsche Raad.

Daarover is tijdens
en NA de oorlog veel gesproken ~
de raad zou gecollaboreerd hebben met de Duisters,
mensen hebben voor-getrokken etcetera. OOK mijn man zei na de oorlog,
toen we elkaar in Palestina weergevonden hadden:
Jullie hadden dat nooit mogen doen!
Maar wat konden we anders?
Ik geloof dat het niet anders had kunnen zijn.
De Duisters, hebben het overal op 'dezelfde manier'
weten te spelen.

In Tsjecho~Slawakije,
in Polen, in Rusland, praktisch overal
is een Joodsche Raad geweest. HET verschil is misschien dat het
in Nederland beter is gelukt dan elders. Ik geloof dat dat,
Joodsche Raad
of niet,
te wijten is aan de TOENMALIGE AARD van de
Nederlanders.

Nederlanders waren
over het algemeen braaf en meegaand,
in die tijd!

Ze waren
niet anders gewend:
behalve natuurlijk de mensen
in het verzet.

Mensen
die zonder aarzeling wildvreemde Joodse mensen
onderdak gaven,
met gevaar voor EIGEN leven.
Voor DIE mensen heb ik grenzeloze bewondering.
Maar je kunt niet van iedereen eisen
dat hij of zij een
held is."

@

NA
aankomst in Palestina
werd Mirjam Levie herenigd met haar geliefde,
Menachem Bolle. Al snel trouwden zij en bouwden een bestaan op in Palestina, later
{sinds 14 mei 1948} Israel.

Het echtpaar
kreeg drie kinderen, waarvan het er twee verloor in dienst van
de nieuwe staat. Ook hierdoor heeft Mirjam,
noodgedwongen,
afstand gekregen tot het verleden
van de Tweede Wereldoorlog.

Zij heeft
na de bevrijding
wel Pressers boek "Ondergang" gelezen,
over de jodenvervolgingen in Nederland,
en gepraat over die periode, maar
ze is niet geneigd om er sentimenteel
over te zijn:

"Het zit kennelijk in mijn aard
om nuchter te zijn.

TOCH d
enk ik zelf dat ik in het boek aardig emotioneel ben,
hier en daar.

Iemand noemde het
een boek 'vol ellende, maar ook van hoop, geloof en liefde,
en van liefde het meest'.
DAT vond ik aardig.

Ik heb nog wel eens
gedacht of ik de meer persoonlijke, verliefde passages
eruit moest laten, maar dan
werd het allemaal zo
ZWART &
ELLENDIG!

En het
zou ook niet eerlijk zijn:
ik schreef dat nou eenmaal en ik geloof
dat die dagboekbrieven aan mijn aanstaande echtgenoot
er zeer toe hebben bijgedragen
om mezelf op de been
te houden."


Mirjam Bolle,
Ik zal je beschrijven
hoe een dag er hier uitziet.
Dagboekbrieven uit Amsterdam,
Westerbork en Bergen-Belsen.
Met een inleiding van Joh. Houwink ten Cate.
Uitgeverij Contact A'dam/Antwerp
ISBN 9025417027, 255 blz. Euro 19,90
met dank aan Trouw &
Arjan Terpstra


&

EN
het gaat mij dan
in DIT geval vooral ook
om de overeenkomsten en verschillen
met de Jazidi's en talloze andere 'volkeren'/'culturen'/'talen',
waar ook ter wereld, al of niet duizenden jaren oud
of 'jonger' ...

Aan
de ENE kant
wil ieder zijn/haar 'eigenheid' bewaren
en aan de andere kant MOETEN we leren leven in bepaalde omstandigheden met onze
'buren'/'bezetters'/'regenten' en
diverse wrede, onverschillige, 'overmachtige' gewapende economische machten die er
op uit zijn om 'anderen' te Domineren,
UIT TE ROEIEN, te discrimineren
en op talloze andere manieren het leven zwaar en
zuur te maken.

EN de
wisselwerking daartussen:
ook binnen 'onszelf' en onze eigen huidige 'myDi~omgeving'
rondom ~
'n zich
uitbreidend
en tegelijkertijd
inkrimpend besef van
'eigenheid',
'vereenzelviging', 'apartheid'
en 'verzoening' ...

Deze myDiVerhalen
van toen en daar lijken misschien wel 'totaal anders',
maar als puntje bij paaltje komt dan is het ook onze dagelijkse
'eigen' myDiStruggle to survive
in 't "Groot" &
'klein' ...

Menselijk
ervaren is bedoeld om er
'iets' van te leren?

In
'onszelf' &
de Ander.

EEN
geheel in verscheidenheid:
'in pluribus
omnibus'

luctor
et
emergo

ofzo ...
iets

verliefd
liefdesverdriet
verliefd
engel
15 okt 2004 - bewerkt op 04 feb 2008 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 81 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende