(SH) De grote grot die later bekend werd als Grot 3 werd in '52 door datzelfde DV-team van archeologen ontdekt: de opgravingen brachten aan het licht dat de grot oorspronkelijk vermoedelijk ook al rond 6000 jaar geleden bewoond was geweest. En wat erin gevonden boekrolfragmenten betreft: de vondsten waren tamelijk teleurstellend. Ook deze grot was in 't verleden geopend & doorzocht, hoewel dat duidelijk reeds verscheiden eeuwen geleden moest zijn gebeurd. De archeologen vonden hier de scherven van 35 kapotgeslagen potten van hetzelfde karakteristieke model dat in Grot 1 aangetroffen was.
't Klinkt misschien vreemd, maar er was vrijwel niks van hun vermoedelijke inhoud over: niet meer dan 'n handje-vol kleine fragmenten van circa 24 boekrolhandschriften. De mogelijkheid bestaat dat niet àl deze potten rollen hebben bevat, maar a/d andere kant is 'r ook geen reden om dit te veronderstellen: als we mogen afgaan o/d gemiddelde omvang van boekrollen uit de Oudheid, dan mogen we op z'n minst toch wel zeker de sporen van zo'n 70 tot 140 middelgrote tot kleine rollen hebben verwacht?
Tòch waren de vondsten v/d archeolo-gen zeer fascinerend & erg suggestief! De meeste westerlingen zijn niet vertrouwd met boeken in rolvorm, maar dit was toenmaals toch de meest normale vorm waarop boeken i/d Oudheid werden gekopieerd, zoals in sommige delen v/h Verre Oosten nu nog soms gebeurt: op geprepareerde huiden. In veel opzichten is 'n boekrol minder makkelijk te hanteren dan 't moderner gebonden boek, dat vermoedelijk ontwikkeld werd als middel om de aan gekopieerde handschriften inherente problemen te omzeilen. Als we bijvoorbeeld 'n passage halverwege een boek willen citeren, dan kunnen we 't eenvoudigweg openslaan o/d juiste bladzij? Als we dat echter willen doen met zo'n passage uit 'n boekrol, dan zullen we deze vanaf 't begin moeten uitrollen totdat we de gezochte plaats hebben gevonden! Als gevolg hiervan treden er vooral aan 't begin van 'n boekrol, waar die 't veelvuldigst worden gemanipuleerd meestal tekenen van slijtage op: om die schade aan de inhoud zoveel mogelijk te beperken, beginnen oude handschriften dan ook meest met 'n blanco vel, bij wijze van veiligheidsbuffer. Omdat handschriften geen omslag hebben zoals wij die kennen in onze tegenwoordige tijd, zijn ze daarom dan ook vaak in een doek of beschermend vel gewikkeld.
De bodem van Grot 3 was bezaaid met talloze fragmenten van zulke beschermvellen: 't duurt echter eeuwen & eeuwen aleer perkament zó bros wordt dat 'n gemakkelijk stukjes van afbreken & ook lijkt 't uiterst onwaarschijnlijk dat iemand in 'n recenter priode in deze grot is geweest. Wàt is er v/d ontbrekende handschriften geworden .....?
Als we alle gegevens door de eeuwen heen op 'n rijtje zetten doen zich diverse (on)mogelijkheden voor: wat is 'r dus mooier dan die 'afwegen' ...!
