maar
wel pijnloos
voorlopig ...
Terug naar & vooruit met 'de ziel'!
't Is ook te ervaren als 'de werkende kracht in iets, 't voornaamste, onmisbaarste & wat 't leven geeft'?!
TdB: "Met die laatste betekenis(sen) komen we aldus i/d buurt v/d joodse oorsprong, waar Levinas zich op baseert.
In 't Neder-lands is die oorsprong (nog) niet geheel overwoekerd (ondanks al dat 'moderner' gekut, gelul, geouwehoer, vloeken, schelden, pesten & flessen), denk aan 'n uitdrukking als 'in levenden lijve' e.d.?"
Wat 'n levend lijf met de ziel te maken heeft?
TdB verwisselt de Van Dale voor 'n kloek woor-denboek Hebreeuws.
Tijdens z'n filosofiestudie i/d jaren '50 volgde deze domineeszoon uit A'dam-Nrd bijvakken Hebreeuws.
Louter uit filosofische interesse had hij tegen de professor gezegd: want wie de westerse cultuur wil bestuderen, moet de bijbel lezen.
En om die bijbelverhalen ook wel echt beter te kunnen begrijpen, moet je Hebreeuws leren.
TdB: "'t Lemma
NÈFÈSJ wordt daar meestal simpelweg vertaald met 'ziel'.
Maar zo nu & dan vallen de woordenboekmakers eventjes uit hun rol, & volgt 'r 'n waarschuwing:
'Streng te onderscheiden v/h zielsbegrip bij de Grieken'!!!
Ze zijn zich dus bewust v/h probleem: als je NÈFÈSJ vertaalt als ziel, dan dreig je de essentie mis te lopen!"
Marc van Dijk: 'NAMELIJK?'
Theo:
"De ziel als levend lichaam.
De insteeg ijlheid v/d ziel komt i/d bijbel niet voor.
In 't OT noch in 't NOT! Dat is voor velen bijna niet te geloven, om-dat onze blik op ziel & bijbel bepaald is door de zg. 'kerkvaders',
die sterk door 't Griekse denken beïnvloed waren!"
TdB verruilt 't woordenboek voor de bijbel:
"Je weet dat Genesis begint met twee scheppingsverhalen? In 't eerste 'schept G d' de mens 'naar zijn beeld & gelijkenis', 'manne-lijk & vrouwelijk schiep hij hen', staat er.
'n Frase waar feministen terecht graag op blijven hameren:
EIGENLIJK IS G D BISEKSUEEL!
In 't twee-de scheppingsverhaal verschijnt G d als 'n soort van boetseerder, die uit kleileem 'n beeld maakt & om 't te voltooien blaast hij er z'n adem in & ZÓ wordt 'de mens tot 'n levende ziel'! NÈFÈSJ! Bijna alle bijbelvertalingen maken hiervan 'levend wezen', inplaatsvan 'levende ziel'? De Staten-vertaling heeft nog '& zó 'werd de mens tot 'n levende ziel'!"
Waarom is dat belangrijk?
"'t Hebreeuwse nèfèsj, ziel, betekent als werkwoord ook 't 'ademen'! En als zelfstandig naamwoord verwijst 't naar 'de hele persoon': niet alleen maar 'n ziel, maar 'n ziel die één is met 't 'hele lichaam'!"
...
Zo'n 'bijbelse ziel', die één is met 't lichaam, kan per definitie niet onsterfelijk zijn?
"Inderdaad: 'stof zijt gij & tot stof zult gij wederkeren'!" Dus die 'wij-zijn-ons-brein-aanhangers' denken (eigenlijk) heel bijbels?
"Nou ja, v/d hersenen wordt i/d bijbel nog niet gerept. Marcel Proust zegt dat de allerdiepste wortels v/d mens i/d ingewanden liggen: ook dat heeft hij uit de bijbel, die spreekt van 't 'ingewand' of 'de buik', vaak keurig vertaald met 'het binnenste'.
Maar nooit met 't hoofd, nooit 'de hersens'!"
En Levinas & 'de ziel in 't duel v/d schermers'?
"Levinas baseert zich op de bij-belse zienswijze. Zijn leermeester Edmund Husserl zei: 'n lijf is méér dan 'n fysiek object.
De ziel is 'dat wat 't lichaam levend maakt'. In EL's me-tafoor met die schermers is de ziel eigenlijk 't lichaam dat beweegt 'voordat we 't zelf weten'. Als je bv. fietst, dan ervaar je dat bij gevaar jouw voeten al remmen vóórdat jij denkt 'ik moet remmen'.
't Lichaam denkt voor jou, gelukkig maar?!
De ziel is die souplesse v/h lichaam."
~~~~~~~
Emmanuel Levinas:
"Totaliteit en eindigheid",
vertaling Theo de Boer & Chris Bremmers. Uitgeverij Boom
ISBN 9789461050724 Gebonden,
432 blz. €45
