Goeie ouwe myditijden & 'totaal nieuwe' myditijden

De stinkende desolate eeuw: voor zo'n 2 v/d 5 miljoen Nederlanders was 't leven aan 't eind v/d 19de eeuw 'n grote ellende. "Ik had niet gedacht dat 't allemaal zo verschrikkelijk was!" Bij 't schrijven van z'n boek (aldus CW i/d trouwe verdieping van vandaag) probeerde Auke van der Woud zich regelmatig voor te stellen HOE erg de situatie wel niet was in 't laatsteckwart v/d 19de eeuw (amper 100 jaar geleden)! "M'n werkkamer in m'n thuis meet (net als bij de meesten van ons 't "eigen kamertje?!) zo'n 3 bij 4 meter, dat is klein (maar groot genoeg voor 'n "modern" mens om te leven/slapen?)! Als je die oppervlakte verdubbelt, dan heb je 'n ruimte (van 6 bij 8 ongeveer) waar bijna de helft v/d NL~bevolking toen al ooit met 't HELE gezin destijds ALLES moest doen (haast "eeuwig/permanent" zwanger?): wonen, koken, eten, slapen, 'poepen/plassen/neuken', & alle andere behoeften moest doen zoals voor de voortplanting zorgen & de hele verdere aanverwante reutemeteut van alle leeftijden onder elkaar!
Al snel met z'n vieren, zessen, achten of nog (veel) meer op krap 25 vierkante meter: voor ons tegenwoordig haast volkomen onvoorstelbaar .....
't Was ook vele malen erger dan ik ooit gedacht had toen ik aan m'n onderzoek begon: ik ben geschrokken v/d vuiligheid, goorheid, troep, stank van zo'n uitzichtloos leven. De achterbuurten i/d NL~steden (& ~dorpen?!) zagen er destijds (al/nog) uit zoals nu de sloppen in Rio of Delhi e.d. & ik had niet gedacht dat 't allemaal ZO vreselijk verschrikkelijk was geweest!" Av/dW (1947), hoogleraar architectuur~ & stedenbouwgeschiedenis
@ Groningen, schreef 'n fascinerend boek over de leefomstandigheden van vele miljoenen Nederlanders i/d talloze achterbuurten van alle steeds sneller groeiende steden van ruim 'n eeuw geleden. Recensenten zijn vol lof over de hoeveelheid info die deze auteur heeft weten te verzamelen, & de soepele wijze waarop hij die weet over te brengen. 't Boek is verbijsterend, & ook zeer levensecht: de ondraaglijke stank die aan 't eind v/d
19de eeuw in alle stegen & sloppen hing, stijgt uit de bladzijden op & kringelt de lezer de neus in! [Ik herinner me soortgelijke taferelen nog van de afgelopen 'bijna' voorbije? vijftig jaar tussen de Suydersee & de Stille Oceaan: lopend & liftend door Europa, Arabia, Asia, India & Hong Kong]!
{In m'n jongste jaren had je naast alle dagelijkse bijbellezingen & wekelijkse preken ook nog boeken als Kruimeltje, Ratje, Bartje, Merijntje &/of
Afke's Tiental & "Hornblowers" van o.a. schrijvers als Emile Zola, Charles Dickens, Cervantes, Tolstoy, Dostojevski e.d. compleet met gruwelijke beschrijvingen van de tientallen eeuwen e~ & immigranten, landverhuizers en vele noodgedwongen Vluchtelingen, Ballingen, Armoedzaaiers, Gedeporteerden, Achterbuurtbewoners, Boerenlui &
Heksenverbrandingen, Razzia's, Godsdienstoorlogen & wat al niet sinds oudtestamentische tijden & wat daar nog allemaal op zou volgen ...} ...