Goede & slechte mydibijbedoelingen & -fascinaties?


Een boeck,
een lustigh vuer,
een praetjesn aen den haert,
dat acht ick heden nut & groote schatten waert!



Zoals reeds eerder & vaker opgemerkt,
vertonen de targoems op Psalmen & IOV variante lezingen & bieden soms
zelfs twee verschillende "vertalingen", speciaal Job: enkele malen zelfs drie.
Wat voor tijd of plaats je ook neemt: 't blijft zowel boeiend als schokkend, interessant,
zeer merkwaardig, pijnlijk
betreurenswaardig {?}
& hoopvol!

De zeer brede uitweidingen
die vaak in de Palestijnse targum werden aangetroffen
ontbreken in de tar-goem Onkelos, & ook, zij 't in ietwat mindere mate, i/d Targoem Yonathan:
hier heeft 'n nauwer aanpassing a/d OT-tekst plaatsgevonden. Dit zou kunnen leiden tot de gedachte: hoe breder 'n targum is des te ouder is hij? Maar deze gedachte is in haar algemeenheid toch niet juist: er zijn ook korter targoems van oude{re} datum. Enerzijds is er, met 't oog op 't oorspronkelijk doel v/d targoems [de bijbeltekst verstaanbaar{der} te maken], 'n aanvankelijk breedheid, die dan tengevolge van allerlei later komende toevoegingen, steeds verder uitgroeit & vervolgens ook 'n streven naar
'verkorting', naar 'n nauwer aansluiting aan de Hebreeuwse tekst,
anderzijds is er ook 'n originele kortheid:
momentopnames i/d tijd?!

Van 't streven naar bekorting
legt de Talmoed getuigenis af.
In 't tractaat QIDDUSJIN [II,2/49a]
staat dan ook duidelijk 't gevaar beschreven
van al die goedbedoelende interpretaties
& hoogstmerkwaardige 'tijdsbeelden':
'Rabbi Yehoedah zegt:
WIE 'N BIJBELVERS {TE} LETTERLIJK VERTAALT IS 'N VERVALSER,
& WIE ER IETS ['EXTRA'S AAN] TOEVOEGT
IS 'N LASTERAAR!'
Vooral heidense christenen legden 'r vaak 'iets anders' in?!

De hier vermelde Rabbi Yehoedah
trad op i/d tweede helft v/d tweede eeuw NC/AD:
hij was 'n leerling v/d beroemde Rabbi AQIVA, die de marteldood stierf
tijdens de tweede Joodse Opstand tegen de Romeinen {132-135} onder leiding van Bar Kochbah:
deze rabbi Akiva hield er ook zeer bepaalde hermeneutische regels op na & daarbij behoort ook de regel dat de synagogale vertaling v/d bijbeltekst zich vooral niet te buiten moet gaan
aan [veel te] brede uitweidingen. Dat vindt z'n neerslag i/h tweede gedeelte
v/d uitspraak van Akiva's leerling. Aan de andere kant staat Akiva
ook weer wel zozeer i/d vertalingstraditie van zijn tijd dat hij 'n
"letterlijke-vertaling-zonder-meer" afwijst: 't eerste deel
v/d uitspraak. Ook dit laatste nu kan met 't volgende
voorbeeld geillustreerd worden: in EX 24:10
mag men
'ZIJ ZAGEN DE G D VAN ISRAEL'
niet letterlijk vertalen want geen mens
'kan g d zien'!
Men moet deze woorden weergeven met:
'ZIJ ZAGEN DE "YEQARA"
['HEERLIJKHEID']
V/D G D VAN ISRAEL'!
WAYA'AL MOSJEH WEAHARON NADAV WA'AVIHOE WESJIEVIEM MIEZIEKNEI YIESRAEEL:
WAYIEROE ET ELOHEI YISRAEL
WETA-CHAD RAGLAW KEMA'ASEH LIEVNAT HASAPIER OECH'ETSEM HASJAMAYIEM LATOHAR;
WE'EL-ATSILEI BNEI YIESRAEEL LO SJALACH YADO WAYECHEZOE ET-HA'ELOHIEM WAYACHLOE WASJTOE! ...

Hierna ging Mosjeh de berg op,
samen met Aharon, Nadav, Avihoe & 70 oudsten v/h volk,
EN ZIJ ZAGEN DE G D VAN YIESRAEEL!
Onder z'n voeten was er iets als 'n plaveisel van saffier, helder stralend als de hemel zelf?!
Deze vooraanstaande Yiesjraelieten werden niet door g d gedood:
"ze zagen ['ervoeren'] hem",
& zij aten & dronken!

Tegenwoordig
zouden we daar nog wat extra's aan vast kunnen knopen als we dat echt zouden willen?

Bijvoorbeeld
"G d als ['n soort van]
ALIEN VISITOR"
en/of 74 mannen die zich ietwat te buiten gingen
aan [diverse?] psychedelicatessen met nog wat hapjes & drankjes
[al of niet 'samen' met de z.g.
"OPPERALIEN"!

Ik heb daar
geen concrete denkbeelden over
a la Patrice {'de bijbel is 't woord van God'} of blijblij: 't is
vast 'n samenzwering & daar steekt veel meer achter dan je op 't eerste gezicht zou denken
{'word toch eens wakker, stelletje
slaapkoppen'}
...

Hoe dan ook:
't blijven boeiende verhalen & vertalingen die veel
mensen 'iets' zeggen, maar lang niet altijd
'hetzelfde'?! 't Gaat zowel om die 'eenheid'
als die vele zijden
...
blozen
engel
cool!
knipoog




19 feb 2010 - bewerkt op 19 feb 2010 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 80 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende