godsdienstvrijheid werd problematisch ka/db blz164

Godsdienstvrijheid werd steeds problematischer in 'n wereld waarin politiek in toenemende mate vroeg om conformiteit & een bereidheid om die nu zo dus ook op bevel af te (blijven) dwingen: i/d 17e eeuw werd EU verscheurd door oorlogen die in naam over deze religieuze kwesties gingen maar waartoe in feite behoefte aan 'n nieuwe poltieke constellatie de aanleiding vormen - talloze 'poldercompromissen'?!

De oeroude fanatiek feodale religieusroyalistische conservatiefdemocratische muchomachorijken moesten worden omgevormd tot efficiënter gecentraliseerde 'super'staten, aanvankelijk nog onder absolute monarchen & brallende populistische neoführers die de macht & de kracht hadden om hùn éénheid met geweld te forceren. Ferdinand & Isabel smeedden de oude koninkrijken op 't Iberisch schiereiland samen tot een Verenigd Spanje, maar konden zich niet veroorloven om hun onderdanen onbeperkte vrijheid toe te staan: er was dus nu geen ruimte meer voor autonome gemeenschappen onder zelfbestuur, zoals bijvoorbeeld de joodse gemeenten. De Spaanse Inquisitie, die fel jacht kon maken op al deze dissidenten, was juist ingesteld om ideologische & nationale eenheid te creëren om zo de staat nijver te moderniseren!?

Al even meedogenloos stelden ook protestantse machthebbers in andere landen, bijvoorbeeld England, zich bij hun staatshervorming op tegenover hun katholieke onderdanen, die nu voortaan min of meer als ware staatsvijanden werden beschouwd. En ook al werd de Dertig-jarige Oorlog (1618-164 gecomplicerd door de confrontatie tussen militant calvinisme & 't contrareformatorisch elan v/h katholicisme, 't was in feite 'n politieke onafhankelijkheidsstrijd v/d Franse koningen & Duitse vorsten, die zich wilden losmaken van 't Heilig Rooms Rijk & 't parmantig papistisch pausdom! Die moderniseringen brachten vooruitgang & machtsuitbreiding met zich mee, maar ging daarnaast nu zo dus ook gepaard met uitermate veel intolerantie: er hebben daarom talloze mensen zwaar geleden onder die uiterst wrede & invasieve aspecten van deze nieuwe westerse samenleving(en) ~ vrijheid voor sommigen betekende immers slavernij voor anderen? In 1620 waagt 'n groep Engelse kolonisten met de Mayflower de riskant gevaarlijke oversteek over de Atlantische Oceaan naar de haven van Plymouth in Massachusetts: Engelse puriteinen, radicale calvinisten die zich door de gevestigde anglicaanse orde vervolgd voelden & daarom uit ar-
ren moede maar hadden besloten om via Holland te emigreren naar de Nieuwe Wereld ~ van Calvijn (e.d.) hadden ze de belangstelling voor 't OT meegekregen & ze voelden zich vooral aangesproken door 't verhaal v/d Uittocht (uit 't Egyptisch Slavenhuis), dat haast wel 'n letterlijke voorafschaduwing leek van hun eigen onderneming(en)?! England was hùn Egypte, de oversteek over de oceaan hùn tocht door de woestijn, & nu waren ze dus uiteindelijk aangekomen in 't beloofde (vaak be- & geroofde) land, dat ze New Canaan doopten. Boeiende taferelen ...