God komt nooit klaar met ons {& wij niet met hem/
haar/het ...
In EXODUS
{'t vervolg op Genesis},
bereikt de strijd tussen de mens
en god
over menselijke voortplanting
een beslissende
nieuwe fase ...
Aan
het begin
van ons myDi/bijbelverhaal
heeft het verbond tussen de Heer & Avraham
met betrekking tot de voortplanting,
dat het conflict tussen de schepper en de vernietiger
in de Heer G*D tot bedaren bracht,
een nieuwe provocatie in gang gezet
en een nieuw verbond onthuld,
dat juist een gevolg is van
dit succesvolle verbond.
Avraham en zijn ene zoon
zijn Yitschak en zijn twee zonen geworden,
dan Ya'akov en zijn twaalf zonen,
dan de twaalf en hun zeventig zonen en tenslotte,
aan het begin van Exodus,
een volk dat zo groot is
dat het met het machtige Egypte
kan wedijveren:
"De Israelieten waren vruchtbaar en overvloedig;
zij vermenigvuldigden zich en werden uitermate talrijk,
zodat het land vol werd van hen"
in Ex 1:17.
Zoals we al eerder zagen,
was de belofte van vruchtbaarheid
die de Heer aan Avraham had gedaan
een duidelijke, zij het impliciete, herroeping van zijn belofte
aan de rest van de
mensheid.
Maar hoewel wij het gevolg misschien
voorspelbaar vinden,
heeft de Heer het overduidelijk
niet voorzien.
In het kader van Het Verhaal gebeuren
al deze dingen
uiteraard voor het eerst;
er is nog geen verleden waaruit lessen
kunnen worden getrokken
voor de toekomst,
en er is ook geen aanspraak op
'alwetendheid'.
De Heer is als het ware verrast;
terwijl Israel tot een groot volk uitgroeit op Egyptisch grondgebied,
reageert hij niet direct als de Egyptenaren zichzelf verdedigen
door de Israelieten tot
slaaf te maken.
Maar de Egyptische verdediging is
zinloos:
met behulp van God blijven de Israelieten in aantal toenemen
en baren de Israelitische vrouwen
zonder problemen.
Tenslotte geeft de Egyptische heerser een bevel
dat tegen de wensen van God ingaat:
"Elke jongen die bij de Hebreeen wordt geboren
moet u in de Nijl gooien!"
in Ex 1:22.
God heeft al eerder te maken gehad met
ongehoorzaamheid,
maar nog nooit met zo'n openlijke
uitdaging.
Zijn reactie maakt hem, voor het eerst,
tot een krijger.
Maar voor we die verandering bespreken, moeten we het conflict in
Gods karakter bespreken
dat Farao zo heeft blootgelegd.
Het zichtbare Israelitisch-Egyptische conflict komt voort uit
dit innerlijke conflict.
Het was tenslotte God die de hele schepping
vruchtbaarheid beloofde
en die dat na de zondvloed weer deed,
maar die daarna een grotere vruchtbaarheid aan Avraham
en zijn nakomelingen beloofde -
en bezorgde.
God wordt nu geconfronteerd met het gevolg
van zijn inconsequente
handelen:
een machtige vruchtbaarheidsverliezer slaat terug tegen
Gods aangewezen vruchtbaarheidswinnaar.
Hoe kan dit conflict
opgelost worden?
Bedenk daarbij dat God bij de schepping en
na de zondvloed
ook de Egyptenaren, in ieder geval impliciet,
opdroeg om vruchtbaar te zijn en
zich te vermenigvuldigen.
Een manier om het conflict
op te lossen,
of liever een voorwaarde waaronder het
niet zou zijn ontstaan,
is polytheisme.
Dat wil zeggen, een god die 'van' Avraham was,
kon hem superieure vruchtbaarheid beloven
en ook het bezit van het land van 'de Kenieten, de Kenizzieten,
de Kadmonieten', enzovoorts ...
Andere goden,
even persoonlijk,
evenzeer 'van' de leiders van die andere groepen,
konden hun aanbidders hetzelfde beloven.
De gevolgen zouden, logischerwijs,
op het slagveld worden
geregeld.
Ondertussen zou de God
van de hemel,
die geacht wordt boven alle mensen en
alle andere goden te staan,
zich onthouden van dergelijke
bekrompen beloften.
En als de menselijke rivalen zich tot
openlijke oorlogvoering
zouden verlagen,
zou de G*D van de hemel zijn universele jurisdictie
kunnen behouden
door zich niet aan te sluiten bij een van beide partijen
op het slagveld.
Het vruchtbaarheidsconflict
kan dus opgelost worden
door de God van de
hemel boven de partijen te laten staan.
Een andere manier is de ene God in een krijger
te veranderen.
De God die God van allen is,
kan dan partij kiezen alsof hij een god 'van' is,
maar deze tegenstrijdigheid dwingt hem tot het accepteren
van een verandering in
zijn eigen karakter,
Hij moet nu een andere rol spelen in
de menselijke aangelegenheden
dan hij anders zou hebben gedaan.
Een vroeg stadium
van de samensmelting van de hoge
of hemelgod en
de persoonlijke god 'van' zagen we al
in Gen 24,
als Avraham spreekt over
de god
die zijn knecht moet bijstaan
bij het zoeken naar een vrouw voor
Yitschak
- een nietige, onbelangrijke boodschap -
als 'de Heer, de God van de hemel'
in Gen 24:7.
Avrahams knecht stelde hen ook gelijk aan elkaar
toen hij bad:
"O Heer, god van mijn meester Avraham"
in Gen 24:12.
Maar aan het begin van Exodus wordt
wat eerder
alleen maar een voorzichtige, impliciete
samensmelting was,
zelfverzekerd en expliciet.
Het 'van-zijn' van de Heer God is nu al uitgebreid tot het
inmiddels grote volk van Israel,
geformaliseerd door een verbond en gesteund door
de daden van JAHWEH,
die nu een buitengewoon
strijdvaardige godheid
wordt.
Om kort te gaan,
zoals in elk goed plot
leidt de ene daad tot de volgende.
Gods schepping leidt tot de vermenigvuldiging
van de mensheid,
wat tot oorlog leidt,
wat tot Gods deelname aan
de oorlog leidt.
Deze bestaat uit de diepgaande
geestelijke veranderingen
die de actie in de personages
bewerkstelligt.
Als gevolg van Israels vruchtbaarheid in Egypte
raakt JAHWEH, de Heer, de god van Avraham, Yitschak & Ya'akov,
voor het eerst in zijn carriere betrokken
bij een veldslag.
Terwijl hij oorlogvoert,
verandert hij door wat hij doet!
Oorlog transformeert hem en hij wordt,
voor altijd,
een goddelijke krijger.
Voor de doorslaggevende en feitelijk
laatste maal in TeNaCH
voegt hij een andere goddelijke persoonlijkheid toe
aan zijn rol,
dit keer die van de woeste
Kana'anitische oorlogsgod
BA'AL.
De relatie tussen de plot van de bijbel en
het karakter van de God
van het monotheisme,
een godheid die historisch gezien een neerslag was
van Sjemitisch polytheisme,
is op deze manier ingewikkeld
maar coherent.
Eerst wordt de schepper/vernietiger-contradictie
in deze godheid opgelost
door een vruchtbaarheidsverbond tussen God
en EEN man.
Een duidelijk beeld van de persoonlijke zorgen
van deze ene man
zorgt voor een verdergaande samensmelting van
de enerzijds nog steeds kosmische,
scheppings/vernietigings-godheid en
anderzijds de veel nederiger en meer aardse
persoonlijke god.
Als Israel
- supervruchtbaar dankzij het verbond -
vervolgens Egypte dreigt te overheersen,
kan de inherente spanning in de samensmelting
van de hoge god/persoonlijke god
alleen verlicht worden als de Heer een krijger wordt
en blijft,
naast wat hij
al is.
De vergelijking ziet er dan nu ongeveer
als volgt uit:
schepper
{JAHWEH/ELOHIM} +
kosmische vernietiger
{Tiamat} +
persoonlijke god
{god van ...} +
strijder
{BA'AL} =
GOD/"G*D"/God/
god/natuur/de mens of 'hoe je het ook zelf benoemt'
de samengestelde protagonist
van TeNaCH.
ToRaH {de Weg of
het Pad van de Wet}
NeVi'ieM {de Profeten} &
CH - KeTuVieM
{de Geschriften} ...
Bijna net zo ingewikkeld als het volgen van
de myDi-verhalen der
nijvere Dagboekaniers, Zoetwaterpiraten &
Zeeschuimers op de Oceanen
des Levens?
Ja, daar lijkt het alweer
wel een beetje op!
Zoveel overeenkomsten en verschillen
dat het je
bijna gaat duizelen?
Historisch gezien werden
de verscheidene elementen niet
in deze simpele volgorde
samengevoegd.
De plaatsing van al deze elementen
- hun narratieve presentatie in de eerste boeken van TeNaCH -
{en in myDi?}
weerspiegeld de literaire prestaties van een
(groot) aantal schrijvers
in een proces waarvan de complexiteit
door historici nooit helemaal
in kaart zal worden gebracht ...!
Maar deze (en onze?) literaire prestaties & inzichten
berusten op een vroegere intellectuele synthese,
een wapenfeit van eerder religieuze dan
literaire scheppingskracht.
We staan met z'n allen voor het 'mysterie'
van ons bestaan,
en ondergaan allerlei individuele en/of gezamenlijke
veranderingen
gedurende het proces van het
'onder woorden brengen' en
het reageren op
elk ander ...
And the beat goes on ...!
The continuing story of myBi & myDi:
sci/fi & multi-dimensionaal ...!!
Pas toen een groep van verschillende goden
en goddelijke karakters
werd voorgesteld als een eenheid
die gedreven werd door
allerlei onopgeloste spanningen,
genotservaringen en
'zelfbevredigende' accenten,
werd de Weg Vrijgemaakt voor het Schrijven
van een Verhaal over God
{en Onszelf?}
waarin de volledige complexiteit van
een Personage met
Diverse Persoonlijkheden
getoond kon worden
en de Spanningen in dat Personage
op een Coherenter Wijze
Steeds
Verder Ontsluierd
konden worden ...
Waarmee we dus eigenlijk allemaal
hier en nu dag in dag uit
mee bezig zijn
al duizenden jaren
lang ...
Een Proces zonder Einde:
zeker wel de moeite
waard?!
Ik ga ondertussen maar weer eens pauzeren
om het even af te leren {what's the hurry anyway?} ...
De zon breekt aarzelend door en ik ga
even liggen ...
Gegroet geliefden en
de ballen met z'n allen
laat je leven niet vergallen
maar laat je synapsen
knallen van onstuitbare
geestelijke vruchtbaarheid en
lichamelijke gezondheid:
'alles met mate'!!
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~ch@i~~~~~~~
In EXODUS
{'t vervolg op Genesis},
bereikt de strijd tussen de mens
en god
over menselijke voortplanting
een beslissende
nieuwe fase ...
Aan
het begin
van ons myDi/bijbelverhaal
heeft het verbond tussen de Heer & Avraham
met betrekking tot de voortplanting,
dat het conflict tussen de schepper en de vernietiger
in de Heer G*D tot bedaren bracht,
een nieuwe provocatie in gang gezet
en een nieuw verbond onthuld,
dat juist een gevolg is van
dit succesvolle verbond.
Avraham en zijn ene zoon
zijn Yitschak en zijn twee zonen geworden,
dan Ya'akov en zijn twaalf zonen,
dan de twaalf en hun zeventig zonen en tenslotte,
aan het begin van Exodus,
een volk dat zo groot is
dat het met het machtige Egypte
kan wedijveren:
"De Israelieten waren vruchtbaar en overvloedig;
zij vermenigvuldigden zich en werden uitermate talrijk,
zodat het land vol werd van hen"
in Ex 1:17.
Zoals we al eerder zagen,
was de belofte van vruchtbaarheid
die de Heer aan Avraham had gedaan
een duidelijke, zij het impliciete, herroeping van zijn belofte
aan de rest van de
mensheid.
Maar hoewel wij het gevolg misschien
voorspelbaar vinden,
heeft de Heer het overduidelijk
niet voorzien.
In het kader van Het Verhaal gebeuren
al deze dingen
uiteraard voor het eerst;
er is nog geen verleden waaruit lessen
kunnen worden getrokken
voor de toekomst,
en er is ook geen aanspraak op
'alwetendheid'.
De Heer is als het ware verrast;
terwijl Israel tot een groot volk uitgroeit op Egyptisch grondgebied,
reageert hij niet direct als de Egyptenaren zichzelf verdedigen
door de Israelieten tot
slaaf te maken.
Maar de Egyptische verdediging is
zinloos:
met behulp van God blijven de Israelieten in aantal toenemen
en baren de Israelitische vrouwen
zonder problemen.
Tenslotte geeft de Egyptische heerser een bevel
dat tegen de wensen van God ingaat:
"Elke jongen die bij de Hebreeen wordt geboren
moet u in de Nijl gooien!"
in Ex 1:22.
God heeft al eerder te maken gehad met
ongehoorzaamheid,
maar nog nooit met zo'n openlijke
uitdaging.
Zijn reactie maakt hem, voor het eerst,
tot een krijger.
Maar voor we die verandering bespreken, moeten we het conflict in
Gods karakter bespreken
dat Farao zo heeft blootgelegd.
Het zichtbare Israelitisch-Egyptische conflict komt voort uit
dit innerlijke conflict.
Het was tenslotte God die de hele schepping
vruchtbaarheid beloofde
en die dat na de zondvloed weer deed,
maar die daarna een grotere vruchtbaarheid aan Avraham
en zijn nakomelingen beloofde -
en bezorgde.
God wordt nu geconfronteerd met het gevolg
van zijn inconsequente
handelen:
een machtige vruchtbaarheidsverliezer slaat terug tegen
Gods aangewezen vruchtbaarheidswinnaar.
Hoe kan dit conflict
opgelost worden?
Bedenk daarbij dat God bij de schepping en
na de zondvloed
ook de Egyptenaren, in ieder geval impliciet,
opdroeg om vruchtbaar te zijn en
zich te vermenigvuldigen.
Een manier om het conflict
op te lossen,
of liever een voorwaarde waaronder het
niet zou zijn ontstaan,
is polytheisme.
Dat wil zeggen, een god die 'van' Avraham was,
kon hem superieure vruchtbaarheid beloven
en ook het bezit van het land van 'de Kenieten, de Kenizzieten,
de Kadmonieten', enzovoorts ...
Andere goden,
even persoonlijk,
evenzeer 'van' de leiders van die andere groepen,
konden hun aanbidders hetzelfde beloven.
De gevolgen zouden, logischerwijs,
op het slagveld worden
geregeld.
Ondertussen zou de God
van de hemel,
die geacht wordt boven alle mensen en
alle andere goden te staan,
zich onthouden van dergelijke
bekrompen beloften.
En als de menselijke rivalen zich tot
openlijke oorlogvoering
zouden verlagen,
zou de G*D van de hemel zijn universele jurisdictie
kunnen behouden
door zich niet aan te sluiten bij een van beide partijen
op het slagveld.
Het vruchtbaarheidsconflict
kan dus opgelost worden
door de God van de
hemel boven de partijen te laten staan.
Een andere manier is de ene God in een krijger
te veranderen.
De God die God van allen is,
kan dan partij kiezen alsof hij een god 'van' is,
maar deze tegenstrijdigheid dwingt hem tot het accepteren
van een verandering in
zijn eigen karakter,
Hij moet nu een andere rol spelen in
de menselijke aangelegenheden
dan hij anders zou hebben gedaan.
Een vroeg stadium
van de samensmelting van de hoge
of hemelgod en
de persoonlijke god 'van' zagen we al
in Gen 24,
als Avraham spreekt over
de god
die zijn knecht moet bijstaan
bij het zoeken naar een vrouw voor
Yitschak
- een nietige, onbelangrijke boodschap -
als 'de Heer, de God van de hemel'
in Gen 24:7.
Avrahams knecht stelde hen ook gelijk aan elkaar
toen hij bad:
"O Heer, god van mijn meester Avraham"
in Gen 24:12.
Maar aan het begin van Exodus wordt
wat eerder
alleen maar een voorzichtige, impliciete
samensmelting was,
zelfverzekerd en expliciet.
Het 'van-zijn' van de Heer God is nu al uitgebreid tot het
inmiddels grote volk van Israel,
geformaliseerd door een verbond en gesteund door
de daden van JAHWEH,
die nu een buitengewoon
strijdvaardige godheid
wordt.
Om kort te gaan,
zoals in elk goed plot
leidt de ene daad tot de volgende.
Gods schepping leidt tot de vermenigvuldiging
van de mensheid,
wat tot oorlog leidt,
wat tot Gods deelname aan
de oorlog leidt.
Deze bestaat uit de diepgaande
geestelijke veranderingen
die de actie in de personages
bewerkstelligt.
Als gevolg van Israels vruchtbaarheid in Egypte
raakt JAHWEH, de Heer, de god van Avraham, Yitschak & Ya'akov,
voor het eerst in zijn carriere betrokken
bij een veldslag.
Terwijl hij oorlogvoert,
verandert hij door wat hij doet!
Oorlog transformeert hem en hij wordt,
voor altijd,
een goddelijke krijger.
Voor de doorslaggevende en feitelijk
laatste maal in TeNaCH
voegt hij een andere goddelijke persoonlijkheid toe
aan zijn rol,
dit keer die van de woeste
Kana'anitische oorlogsgod
BA'AL.
De relatie tussen de plot van de bijbel en
het karakter van de God
van het monotheisme,
een godheid die historisch gezien een neerslag was
van Sjemitisch polytheisme,
is op deze manier ingewikkeld
maar coherent.
Eerst wordt de schepper/vernietiger-contradictie
in deze godheid opgelost
door een vruchtbaarheidsverbond tussen God
en EEN man.
Een duidelijk beeld van de persoonlijke zorgen
van deze ene man
zorgt voor een verdergaande samensmelting van
de enerzijds nog steeds kosmische,
scheppings/vernietigings-godheid en
anderzijds de veel nederiger en meer aardse
persoonlijke god.
Als Israel
- supervruchtbaar dankzij het verbond -
vervolgens Egypte dreigt te overheersen,
kan de inherente spanning in de samensmelting
van de hoge god/persoonlijke god
alleen verlicht worden als de Heer een krijger wordt
en blijft,
naast wat hij
al is.
De vergelijking ziet er dan nu ongeveer
als volgt uit:
schepper
{JAHWEH/ELOHIM} +
kosmische vernietiger
{Tiamat} +
persoonlijke god
{god van ...} +
strijder
{BA'AL} =
GOD/"G*D"/God/
god/natuur/de mens of 'hoe je het ook zelf benoemt'
de samengestelde protagonist
van TeNaCH.
ToRaH {de Weg of
het Pad van de Wet}
NeVi'ieM {de Profeten} &
CH - KeTuVieM
{de Geschriften} ...
Bijna net zo ingewikkeld als het volgen van
de myDi-verhalen der
nijvere Dagboekaniers, Zoetwaterpiraten &
Zeeschuimers op de Oceanen
des Levens?
Ja, daar lijkt het alweer
wel een beetje op!
Zoveel overeenkomsten en verschillen
dat het je
bijna gaat duizelen?
Historisch gezien werden
de verscheidene elementen niet
in deze simpele volgorde
samengevoegd.
De plaatsing van al deze elementen
- hun narratieve presentatie in de eerste boeken van TeNaCH -
{en in myDi?}
weerspiegeld de literaire prestaties van een
(groot) aantal schrijvers
in een proces waarvan de complexiteit
door historici nooit helemaal
in kaart zal worden gebracht ...!
Maar deze (en onze?) literaire prestaties & inzichten
berusten op een vroegere intellectuele synthese,
een wapenfeit van eerder religieuze dan
literaire scheppingskracht.
We staan met z'n allen voor het 'mysterie'
van ons bestaan,
en ondergaan allerlei individuele en/of gezamenlijke
veranderingen
gedurende het proces van het
'onder woorden brengen' en
het reageren op
elk ander ...
And the beat goes on ...!
The continuing story of myBi & myDi:
sci/fi & multi-dimensionaal ...!!
Pas toen een groep van verschillende goden
en goddelijke karakters
werd voorgesteld als een eenheid
die gedreven werd door
allerlei onopgeloste spanningen,
genotservaringen en
'zelfbevredigende' accenten,
werd de Weg Vrijgemaakt voor het Schrijven
van een Verhaal over God
{en Onszelf?}
waarin de volledige complexiteit van
een Personage met
Diverse Persoonlijkheden
getoond kon worden
en de Spanningen in dat Personage
op een Coherenter Wijze
Steeds
Verder Ontsluierd
konden worden ...
Waarmee we dus eigenlijk allemaal
hier en nu dag in dag uit
mee bezig zijn
al duizenden jaren
lang ...
Een Proces zonder Einde:
zeker wel de moeite
waard?!
Ik ga ondertussen maar weer eens pauzeren
om het even af te leren {what's the hurry anyway?} ...
De zon breekt aarzelend door en ik ga
even liggen ...
Gegroet geliefden en
de ballen met z'n allen
laat je leven niet vergallen
maar laat je synapsen
knallen van onstuitbare
geestelijke vruchtbaarheid en
lichamelijke gezondheid:
'alles met mate'!!
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~ch@i~~~~~~~
26 mrt 2004 - bewerkt op 02 dec 2007
- meld ongepast verhaal
Log in om een reactie te plaatsen.
- O 09 okt 2026 Denk je net alles compleet uitvoerig te hebben op-
- O 09 okt 2026 QQLEQ: nog eerst eventjes
- O 09 okt 2026 QQleQDAAR51525354 DAAR IN DIT WOUD SCHREEF OOK MOR
- O 09 okt 2026 QQLEQ permanente dag- & nachtmerries vol pijnen in
- O 09 okt 2026 QQLEQ51: ‘t Vúúr dat in hem brandde smeedde aldus
- O 08 okt 2026 Q50 Naast z’n hang naar geestelijke zuiverheid was
- O 08 okt 2026 De ouwe Mordechai Asih leefde nu ook alzo net als
- O 08 okt 2026 In 1892 moest de jesjiva in Volozjin
- O 08 okt 2026 HÈT ELEMENTAIRE VERBOD v/d Thora
- O 08 okt 2026 In 1890, toen hij 21 was, verliet hij deze school
- O 07 okt 2026 QQLEQ48/49 De moeder van deze gesneuvelde soldaat
- O 07 okt 2026 Op school, waar hij naartoe moest over ‘n weg waar
- O 07 okt 2026 Dus nog maar eventerug naar onze wortelmosselman?!
- O 07 okt 2026 QQLEQ46 ‘t Heden komt voort uit de wortels van ons
- O 07 okt 2026 QQLEQ44Dag & nacht kankerpijn zeggen de dokters…….