gnot & what's left of it
'genot'
Het
lijkt niet gek
om ons handelen te baseren op een doel:
de schoenmaker maakt schoenen om er geld mee te verdienen
en hij wil geld verdienen om zijn kinderen
naar school te
laten gaan.
Zijn
kinderen
moeten naar school
om niet zo stom te worden als 'sommige mydiertjes' al zijn ~
en zo kun je [eindeloos] doorgaan? Nee, zegt Aristoteles, je kunt niet eindeloos doorgaan,
want als we dat doen, dan
wordt ons verlangen
[volkomen]
zinloos.
En
ons verlangen,
ons leven, is volgens Aristoteles niet zin-loos, sterker nog,
het idee dat ons leven zinloos zou kunnen zijn, komt niet eens bij hem op ~
ook dat is iets wat voor ons onvoorstelbaar
is [geworden]?
Voor
Aristoteles
is het laatste doel geluk, en dat moeten we dan ook allemaal zien te bereiken.
Denk niet dat hij 'geluk' enkel definieert als plezier,
maar inzicht en erkenning verschaffen
eveneens
genot.
En
om dat
te kunnen bereiken zijn weer allerlei andere
goede kwaliteiten
nodig?!
DIT
is geen ethiek
die verboden en geboden stelt, die normen voorhoudt.
Maar dit is een ethiek die zegt dat je moet nastreven wat je wilt, wat 'jouw doel' is.
Aristoteles schrijft dus over een ethiek in het verlengen
van het verlangen.
En over
die kwaliteiten
gaat het mydiverhaal nu dan ook nog steeds verder
en alsmaar
door?!
Aristoteles
noemt ze 'deugden':
deugd heeft niets te maken met braafheid
en betekent ook niet dat je heel krampachtig oppassend
of vreselijk zoetsappig
moet zijn.
Deugd
betekent
[in zijn ogen] voortreffelijkheid!
In het Grieks betekent het 'heel go{e}d leven',
dat wat 'menselijk leven' is zo go{e}d mogelijk doen!
Aristoteles onderscheidt allerlei deugden, maar telkens opnieuw blijkt de deugd
een midden te zijn tussen
twee tegengestelden?
Dat
heeft dan
ook niets te maken met 'middelmatig':
DIT
midden duidt juist op
die 'voortreffelijkheid'!
Deugden
veranderen
met de tijd en de omgeving.
Zo zag Aristoteles in de soldaat op het slagveld een toonbeeld van dapperheid,
terwijl zo ongeveer 1500 jaar later Thomas van Aquino
juist de martelaar
dapper noemt?
En
't mydiverhaal
gaat dus alsmaar
verder en door [ook via ons!]:
het loopt dus ook via een stroming als de Stoa naar al die uiteenlopende christelijke denkers als Augustinus & Thomas
van Aquino?!
Tot
nu toe
leek ethiek vanzelfsprekend:
mensen verlangen naar geluk, welnu,
de ethiek leert hoe je moet [kunt] 'lukken'?
Maar daarin ontbreekt iets wat wij
niet meer weg kunnen denken:
de notie van
't kwaad!
Bij
die oude Grieken
kon je lukken of mislukken,
maar een vergissing of een mislukking
is iets anders
dan het
kwaad?
Willens
en wetens
doen wat niet goed is,
dan kan in doe antieke context nog nauwelijks!
ONZE cultuur heeft twee wortels: de Grieks~Romeinse,
& de Semitische/Arabische/Joodschristelijke kant van onze cultuur:
en de notie van het kwaad dat geen doel dient, komt dan ook daar vandaan.
Plotseling blijkt dan ook die hele ethiek van die "Antieken" heel erg optimistisch te zijn?
Je moet alles een beetje water geven, en dan groeit en bloeit het wel!
Als je de mens zijn gang laat gaan dan komt het allemaal wel goed op den duur?
Nee, als je de mens zijn gang laat gaan, dan wordt het [alweer!] oorlog.
Er zit iets diabolisch in de mens.
WAAR komt 't kwaad
vandaan?
Voor
een denker
als Augustinus is dit nu de essentiele vraag?
Hij ontdekt dat de mens dus ook nog iets anders is dan redelijkheid en verlangen: de wil!
De wil is een kracht die kan ingaan tegen de redelijkheid, tegen het verlangen.
ZO wordt de wil verantwoordelijk gemaakt
voor het kwaad.
In
de bijbel
heet het ook wel
de neiging [wil] tot 't kwade &
de neiging [wil] tot 't goede.
En SjaulPaul voegt eraan toe: het goede dat ik wil doe ik niet,
maar het kwade dat ik niet wil,
dat doe ik?
Maar
als de mens
behealve redelijkheid en verlangen
ook nog een in zichzelf verdeelde wil is,
wat moeten [en kunnen]
we dan
doen?
Wat
moeten we doen
en wat moeten [kunnen] we willen?
Nu naderen we [alweer?] 't lastigste deel van al deze mydiverhaaltjes?
de z.g. 'plichtethiek' van Immanuel Kant en je realiseert je voor de zoveelste keer dat ons betoog nu ook echt weer een beetje moeilijk, ingewikkeld en lastig lijkt te worden, want al pratend over 'de plicht', geweld en wetten, autonomie, heteronomie & de fenomenale werkelijkheid van mucho macho homobibonobofilie e.d. moeten we wel onze rust bewaren om niet weer [alweer?] te gaan
'ontaarden' is de anarchie & banale chaos van loos lawaai & zinloos geschreeuw!
Anyway, uiteindelijk komen we dan weer eens uit bij Kants bekende uitspraak
dat je zo moet handelen dat je
elk mens ook als doel
op zich neemt!
Maar
het is
ook best wel
heerlijk om zo nu en dan
ook wel eens een keer te brgrijpen hoe we
stap voor stap o.a. tot zo'n formulering kunnen komen?
Wie 't geduld & 't uithoudingsvermogen heeft om al die diverse mydiverhaaltjes door te lezen en goed te luisteren naar wat dezen en genen te berde brengen zo nu en dan, die heeft in ieder geval wel
tijdelijk even wat meer vat op de ervaring
van het geweten?
Op
de vraag
wat ons geweten ons opdraagt,
hebben de existentialisten een duidelijk antwoord gegeven:
je moet kiezen!
Tot slot
kunnen we nog
een existentialist opvoeren,
die ik voor 't eerst las als zestienjarige rond '61/'62 v/d vorige eeuw?
Soren Kierkegaard: aan de hand van een korte maar uiterst
fascinerende tekst over de ongelukkigste
aller mensen, kunnen ze zelf zien
dat [ook] wij zelf
die ongelukkige
mens
zijn.
Het
gaat er
volgens Kierkegaard om
aanwezig te zijn: aandacht te hebben voor wat NU het geval is,
op DIT ogenblik.
DIT
ogenblik is
oneindig & onooglijk klein:
het is de sprong van de toekomende tijd naar de verleden tijd,
bijna zo klein dat je er niets [aan] kunt doen, op slechts EEN enkel ding na:
kiezen & 'n beslissing nemen.
Het is het moment
waarop je helemaal niets anders meer kunt doen
dan te kiezen wat je zult gaan doen,
in de toekomst.
Een
beslissing nemen
op grond van wat jij hebt gedaan, in het verleden.
Het enige waarom het nog gaat is die keuze.
Het enige moment waarop die gemaakt kan worden is in het ogenblik.
En wat doen wij, wij verstrooien ons, wij vermaken ons en vergeten maar al te vaak dat we moeten kiezen.
DAT maakt ons volgens Kierkegaard dan ook
meestal tot ongelukkige mensen,
zelfs al noemen we ons
redelijk gelukkig.
Dit
soort van
mydiverhaaltjes roept dan
ook telkens weer heimwee op & maakt ons soms wel wat jaloers?
Heimwee naar de tijd dat we zelf nog bij dit soort van mydiverhaaltjes konden zitten mijmeren op moeders [of g ds] schoot & een tikkeltje afgunstig op de kinderen
die daar nu mogen zitten in
alle onbekommerdheid
en onschuld.
Kierkegaard
zelf zou deze gevoelens
hoogstwaarschijnlijk veroordelen:
blijf niet hangen in dat heimwee, het heeft helemaal geen zin om jaloers [o.i.d.] te zijn!
DAT maakt alleen nog maar verder ongelukkig, hopeloos, redeloos & 'reddeloos'?
Maar: wees [nu & hier] AANWEZIG! KIES!
Kies er bijvoorbeeld voor om al die
diverse uiteenlopende
mydiverhaaltjes nog
eens een keer wat
aandachtiger door
te lezen als je er
de tijd voor
hebt!
ZO
aandachtig
dat je ze kent,
en mee kunt doen
in het 'debatteren' over de vraag
hoe we moeten [kunnen] leven, willen we dat leven
zinvol kunnen noemen: dan kunnen we er ook zelf aan meedoen
zonder alleen maar wat vrijblijvend oppervlakkig te leuteren
over normen en waarden waar we geen bal van snappen
en die ons volkomen ontgaan door flauwekullerige
onbenulligheid, totale aandachtsloosheid,
bodemloze hormonale verveling
& grensloze duffe
saaiheid
...
Met dank aan Paul van Tongeren over:
Geluk, deugd, plicht, keuze; acht colleges over de geschiedenis v/d ethiek; ISBN 9789074241106;
cd~serie a 49.90 fragmenten
zijn ook te beluisteren op:
www.trouw.nl/meer!
Het
lijkt niet gek
om ons handelen te baseren op een doel:
de schoenmaker maakt schoenen om er geld mee te verdienen
en hij wil geld verdienen om zijn kinderen
naar school te
laten gaan.
Zijn
kinderen
moeten naar school
om niet zo stom te worden als 'sommige mydiertjes' al zijn ~
en zo kun je [eindeloos] doorgaan? Nee, zegt Aristoteles, je kunt niet eindeloos doorgaan,
want als we dat doen, dan
wordt ons verlangen
[volkomen]
zinloos.
En
ons verlangen,
ons leven, is volgens Aristoteles niet zin-loos, sterker nog,
het idee dat ons leven zinloos zou kunnen zijn, komt niet eens bij hem op ~
ook dat is iets wat voor ons onvoorstelbaar
is [geworden]?
Voor
Aristoteles
is het laatste doel geluk, en dat moeten we dan ook allemaal zien te bereiken.
Denk niet dat hij 'geluk' enkel definieert als plezier,
maar inzicht en erkenning verschaffen
eveneens
genot.
En
om dat
te kunnen bereiken zijn weer allerlei andere
goede kwaliteiten
nodig?!
DIT
is geen ethiek
die verboden en geboden stelt, die normen voorhoudt.
Maar dit is een ethiek die zegt dat je moet nastreven wat je wilt, wat 'jouw doel' is.
Aristoteles schrijft dus over een ethiek in het verlengen
van het verlangen.
En over
die kwaliteiten
gaat het mydiverhaal nu dan ook nog steeds verder
en alsmaar
door?!
Aristoteles
noemt ze 'deugden':
deugd heeft niets te maken met braafheid
en betekent ook niet dat je heel krampachtig oppassend
of vreselijk zoetsappig
moet zijn.
Deugd
betekent
[in zijn ogen] voortreffelijkheid!
In het Grieks betekent het 'heel go{e}d leven',
dat wat 'menselijk leven' is zo go{e}d mogelijk doen!
Aristoteles onderscheidt allerlei deugden, maar telkens opnieuw blijkt de deugd
een midden te zijn tussen
twee tegengestelden?
Dat
heeft dan
ook niets te maken met 'middelmatig':
DIT
midden duidt juist op
die 'voortreffelijkheid'!
Deugden
veranderen
met de tijd en de omgeving.
Zo zag Aristoteles in de soldaat op het slagveld een toonbeeld van dapperheid,
terwijl zo ongeveer 1500 jaar later Thomas van Aquino
juist de martelaar
dapper noemt?
En
't mydiverhaal
gaat dus alsmaar
verder en door [ook via ons!]:
het loopt dus ook via een stroming als de Stoa naar al die uiteenlopende christelijke denkers als Augustinus & Thomas
van Aquino?!
Tot
nu toe
leek ethiek vanzelfsprekend:
mensen verlangen naar geluk, welnu,
de ethiek leert hoe je moet [kunt] 'lukken'?
Maar daarin ontbreekt iets wat wij
niet meer weg kunnen denken:
de notie van
't kwaad!
Bij
die oude Grieken
kon je lukken of mislukken,
maar een vergissing of een mislukking
is iets anders
dan het
kwaad?
Willens
en wetens
doen wat niet goed is,
dan kan in doe antieke context nog nauwelijks!
ONZE cultuur heeft twee wortels: de Grieks~Romeinse,
& de Semitische/Arabische/Joodschristelijke kant van onze cultuur:
en de notie van het kwaad dat geen doel dient, komt dan ook daar vandaan.
Plotseling blijkt dan ook die hele ethiek van die "Antieken" heel erg optimistisch te zijn?
Je moet alles een beetje water geven, en dan groeit en bloeit het wel!
Als je de mens zijn gang laat gaan dan komt het allemaal wel goed op den duur?
Nee, als je de mens zijn gang laat gaan, dan wordt het [alweer!] oorlog.
Er zit iets diabolisch in de mens.
WAAR komt 't kwaad
vandaan?
Voor
een denker
als Augustinus is dit nu de essentiele vraag?
Hij ontdekt dat de mens dus ook nog iets anders is dan redelijkheid en verlangen: de wil!
De wil is een kracht die kan ingaan tegen de redelijkheid, tegen het verlangen.
ZO wordt de wil verantwoordelijk gemaakt
voor het kwaad.
In
de bijbel
heet het ook wel
de neiging [wil] tot 't kwade &
de neiging [wil] tot 't goede.
En SjaulPaul voegt eraan toe: het goede dat ik wil doe ik niet,
maar het kwade dat ik niet wil,
dat doe ik?
Maar
als de mens
behealve redelijkheid en verlangen
ook nog een in zichzelf verdeelde wil is,
wat moeten [en kunnen]
we dan
doen?
Wat
moeten we doen
en wat moeten [kunnen] we willen?
Nu naderen we [alweer?] 't lastigste deel van al deze mydiverhaaltjes?
de z.g. 'plichtethiek' van Immanuel Kant en je realiseert je voor de zoveelste keer dat ons betoog nu ook echt weer een beetje moeilijk, ingewikkeld en lastig lijkt te worden, want al pratend over 'de plicht', geweld en wetten, autonomie, heteronomie & de fenomenale werkelijkheid van mucho macho homobibonobofilie e.d. moeten we wel onze rust bewaren om niet weer [alweer?] te gaan
'ontaarden' is de anarchie & banale chaos van loos lawaai & zinloos geschreeuw!
Anyway, uiteindelijk komen we dan weer eens uit bij Kants bekende uitspraak
dat je zo moet handelen dat je
elk mens ook als doel
op zich neemt!
Maar
het is
ook best wel
heerlijk om zo nu en dan
ook wel eens een keer te brgrijpen hoe we
stap voor stap o.a. tot zo'n formulering kunnen komen?
Wie 't geduld & 't uithoudingsvermogen heeft om al die diverse mydiverhaaltjes door te lezen en goed te luisteren naar wat dezen en genen te berde brengen zo nu en dan, die heeft in ieder geval wel
tijdelijk even wat meer vat op de ervaring
van het geweten?
Op
de vraag
wat ons geweten ons opdraagt,
hebben de existentialisten een duidelijk antwoord gegeven:
je moet kiezen!
Tot slot
kunnen we nog
een existentialist opvoeren,
die ik voor 't eerst las als zestienjarige rond '61/'62 v/d vorige eeuw?
Soren Kierkegaard: aan de hand van een korte maar uiterst
fascinerende tekst over de ongelukkigste
aller mensen, kunnen ze zelf zien
dat [ook] wij zelf
die ongelukkige
mens
zijn.
Het
gaat er
volgens Kierkegaard om
aanwezig te zijn: aandacht te hebben voor wat NU het geval is,
op DIT ogenblik.
DIT
ogenblik is
oneindig & onooglijk klein:
het is de sprong van de toekomende tijd naar de verleden tijd,
bijna zo klein dat je er niets [aan] kunt doen, op slechts EEN enkel ding na:
kiezen & 'n beslissing nemen.
Het is het moment
waarop je helemaal niets anders meer kunt doen
dan te kiezen wat je zult gaan doen,
in de toekomst.
Een
beslissing nemen
op grond van wat jij hebt gedaan, in het verleden.
Het enige waarom het nog gaat is die keuze.
Het enige moment waarop die gemaakt kan worden is in het ogenblik.
En wat doen wij, wij verstrooien ons, wij vermaken ons en vergeten maar al te vaak dat we moeten kiezen.
DAT maakt ons volgens Kierkegaard dan ook
meestal tot ongelukkige mensen,
zelfs al noemen we ons
redelijk gelukkig.
Dit
soort van
mydiverhaaltjes roept dan
ook telkens weer heimwee op & maakt ons soms wel wat jaloers?
Heimwee naar de tijd dat we zelf nog bij dit soort van mydiverhaaltjes konden zitten mijmeren op moeders [of g ds] schoot & een tikkeltje afgunstig op de kinderen
die daar nu mogen zitten in
alle onbekommerdheid
en onschuld.
Kierkegaard
zelf zou deze gevoelens
hoogstwaarschijnlijk veroordelen:
blijf niet hangen in dat heimwee, het heeft helemaal geen zin om jaloers [o.i.d.] te zijn!
DAT maakt alleen nog maar verder ongelukkig, hopeloos, redeloos & 'reddeloos'?
Maar: wees [nu & hier] AANWEZIG! KIES!
Kies er bijvoorbeeld voor om al die
diverse uiteenlopende
mydiverhaaltjes nog
eens een keer wat
aandachtiger door
te lezen als je er
de tijd voor
hebt!
ZO
aandachtig
dat je ze kent,
en mee kunt doen
in het 'debatteren' over de vraag
hoe we moeten [kunnen] leven, willen we dat leven
zinvol kunnen noemen: dan kunnen we er ook zelf aan meedoen
zonder alleen maar wat vrijblijvend oppervlakkig te leuteren
over normen en waarden waar we geen bal van snappen
en die ons volkomen ontgaan door flauwekullerige
onbenulligheid, totale aandachtsloosheid,
bodemloze hormonale verveling
& grensloze duffe
saaiheid
...
Met dank aan Paul van Tongeren over:
Geluk, deugd, plicht, keuze; acht colleges over de geschiedenis v/d ethiek; ISBN 9789074241106;
cd~serie a 49.90 fragmenten
zijn ook te beluisteren op:
www.trouw.nl/meer!
15 dec 2007 - bewerkt op 04 okt 2008
- meld ongepast verhaal
-
sui
zaterdag 15 december 2007 17:21
het Kwaad is niet een opzich zelf staand iets.
het geluk van een kan het ongeluk van de ander zijn.
de ander spreekt dan over kwaad, omdat de een de ander het geluk ontneemt met zijn geluk.
dit is waar" Nee, zegt Aristoteles, je kunt niet eindeloos doorgaan,
want als we dat doen, dan
wordt ons verlangen
[volkomen]
zinloos."
van pas komt.
kwaad is pas gekomen toen we begonnen met het vinger wijzen, en een ieder die denkt dat arie daar niet van wist heeft het mis, hij wil het niet verwoorden omdat Kwaad net als Haat zo vaak misbruikt wordt en ontkracht door de watjes die van kwaad spreken !
het is het spelen met de alom bekende "understatements"
confusius had ook een soort gelijke uitspraak met praktische toepassing,
wanneer er een goudstuk, of ander persoonlijk belangrijk item, langs de weg ligt, laat je het liggen omdat de geen wie em verloren is zijn weg terug gaat om het op te halen.
christelijke bijbel of was t dat eeerste boek dat sprak, doe u buur niet aan wat gij niet aangedaan wil worden ?
en natuurlijk hebben we nog een ghandi met dergelijke uitspraken, uit eindelijk allemaal terug te voeren zijn op een vorm van liberalisme en beleefdheids normen.
vrijheid tot het een ander hindert in het vrije leven .
en kijkend naar de wereld nu, zou arie zeggen, we leven in een wereld die onzinnig is.
namelijk een wereld van gretigheid en oorlog.
met andere woorden, Arie was een mooi protest schrijver
-
Asih
zaterdag 15 december 2007 17:49
"HET
Kwaad"
hangt maar net af
van de definitie die je ervoor gebruikt?
In ieder geval bestaat het net zo min
uit een op zichzelf
staand 'iets'
als g d!
Als
vernietiging van
alles wat er nu is,
ondeelbaar behoort
bij het onstaan van alles wat er is geworden,
dan hebben wij in onze '[deel]werkelijkheid'
te maken met natuurrampen, ziekteverschijnselen, misvattingen
& dus ook met ontstaan, groei & bloei, ontdekkingen
en onze interpretaties ervan in de loop van vele duizenden jaren.
Ik kan moeilijk voor al die meningen van al die anderen spreken,
maar alleen maar m'n eigen voorlopige conclusies
trachten te verwoorden in de woorden
en situaties die ik heb
leren kennen.
Hoogstwaarschijnlijk
veranderen die dus ook
in de loop van jaren of zelfs
in maanden, weken, dagen & uren?
't Bijft individueel mydiwoordenspel!
Maar wel zonder einde
[zolang we
{samen}
leven]
...
Wat
mij rest
is 'menswording' zoals ik dat zelf ervaar in de loop van die tijd:
menselijke{r} ervaringen & mijn verwoording daarvan
op diverse momenten [inclusief 'go{e}d
& kwaad'
...
Hoe
dan ook:
t blijft boeien, groeien, snoeien,
loeien & 'herkauwen'
zo nu &
dan.
Log in om een reactie te plaatsen.
- O 20 apr 2026 Bovendien waren de joden in Babylonië nu zo ook al
- O 19 apr 2026 20 De eerste Joden uit Babylonië
- O 19 apr 2026 Terugkeer naar Yeroesjalayiem?
- O 19 apr 2026 Één van de meest verrassende kanten van mensen is
- O 18 apr 2026 In Babylonië ontstond nu iets dat ballingen in hun
- O 18 apr 2026 19/Yirmeyahu 29:5-7 DieSynagoge/BeitKnesseth/Gebed ( 1 )
- O 18 apr 2026 De Babyloniërs hadden geen vreemde volken naar het
- O 18 apr 2026 Zat. 18 april 2026 YaHWeH had die ‘machtigsten’ op
- O 17 apr 2026 Zuidrijk Judah overleefde de tijd van Egyptenaren
- O 17 apr 2026 Herhaald de geschiedenis zich? Hoe, waar/wanneer &
- O 15 apr 2026 30 / 10:17 Maar wacht je voor de mensen; want zij
- O 15 apr 2026 29/Mat.10:1-11:1De eerste roeping & laatste tocht?
- O 15 apr 2026 Toen raakte hij hun ogen aan en zei: symboliek &
- O 14 apr 2026 En terwijl YESJ vandaar verderging, volgden Hem er ( 1 )
- O 14 apr 2026 Het Dochtertje van Jaïrus; Mat 9:18-26 terwijl Hij