Door het geweten tot privezaak te verklaren hoopte seculier links aanvankelijk het publieke domein te beschermen tegen de soms giftige effecten van het extreem fanatieke geloof. Maar paradoxaal genoeg ondermijnt deze privatisering alle pogingen om je te verzetten tegen religie als die de mensenrechten bedreigt - zoals bijvoorbeeld nogal eens het geval is in het debat over de islam en allerlei andere sektes. Gelukkig is er een coherenter & handiger manier om na te denken over een seculiere, open samenleving. Het zal geen verrassing zijn dat we hiervoor weer bij Baruch De Spinoza moeten zijn van voor Mat Gargon. Spinoza hangt zijn argumenten voor het vrije geweten niet op aan subjectiviteit of privacy, maar juist aan objectiviteit en openbaarheid. Het geweten kan niet gedwongen worden omdat het voortkomt uit onze eigen beoordeling over welke handeling voor ons de juiste is. Het hogere doel van de bescherming van het geweten is om de waarheden van het geweten te kunnen delen met andere mensen. [Dat is wat BS zelf ook probeerde EN bereikte ~ zij het postuum!] Voor Spinoza zijn gewetenszaken dus niet prive, maar openbaar: open om besproken te worden, open voor kritische evaluatie aan de hand van objectieve normen, en open voor verandering. Ik heb het geweten getypeerd als een open source-systeem, naar het voorbeeld van de open source-beweging in computer software. Een open source-sy-steem is een vorm van democratische, collectieve besluitvorming waarin alle deelnemers elke oplossing kunnen overwegen, bekritiseren en herzien. Het proces zelf staat open voor iedereen wier bijdragen bruik-baar lijken. Zo bezien moeten beweringen over gewetenskwesties niet alleen maar getolereerd worden in het publiek domein, maar zelfs actief aangemoedigd. Dergelijke gesprekken zullen niet alleen eenvoudig of gemakkelijk zijn, maar in een vrije samenleving zijn ze van wezenlijk belang. Het is de essentie van vrijheid. Welterusten. Slaap zacht. Droom zoet. And tell us all about it if you really want to do so.
ThankQ zoals je ziet varieert dat proces van wakker worden en gaan slapen op grond van dit snel 'verouderende' lichaam & deze bezige geest! Soms blijven bepaalde zaken oppoppen & omhoogschieten? Terugkijkende op al die tientallen jaren zit 't vol met avonturen en de 'gekste' gewaarwordingen door alle dagen en nachten heen ... Het is als met eten & drinken, lezen & schrijven, iets gaan doen en 'niets' doen: het in gang gezette proces 'gaat z'n eigen gang' & ik stond erbij en keek ernaar? Met genoegen: meestal! Kortom: tot straks of morgen