"Wat levert kritiek meer op dan afbraak?"
AFBRAAK,
onderschat de betekenis ervan
niet.
Elk ja
begint met een hartgrondig nee,
met een afrekening.
Dat
kan niet anders,
je wordt niet vrij van de belasting van een verleden,
als je dat gevecht niet aangaat.
Dat alleen dus al,
de bevrijding van wat van je afvalt,
de schellen van je ogen,
de last van de schouders,
de steen op
je ziel!
Spring
een gat in de lucht,
slaak een zucht van verlichting,
als je eenmaal bij dar hartgrondige nee bent uitgekomen.
OOK als er verder niets meer zou komen,
dan was het allemaal niet
voor niets geweest ...
Niettemin,
ECHT VRIJ, 'helemaal vrij',
dan moet het water met een gorgel van genot uit de bak lopen.
En DAT deed het niet altijd, of liever, het deed het niet genoeg, en ik wist niet
waaraan dat lag.
Kwam het niet
in de goede trechter terecht,
en liep het daarom niet weg, hoorde ik het daarom niet
orgelen? Of was de trechter niet wijd genoeg,
misschien nog niet open genoeg?
OPNIEUW proberen,
WEER schrijven, herorienteren: ik deed er lang over!
EINDELIJK gebeurt het dan: ik krijg vat op mijn eigen entree,
zoals ik die jaren geleden heb beleefd in een droom, die, zoals alle dromen,
je meestal ontschieten zodra je wakker wordt, je weet niet eens meer
DAT je het gedroomd hebt: WAAR ben ik uit gekomen,
WAT was de opbrengst van al die jaren
kritisch volgen van
de traditie?
Een wissel is omgezet,
DAT heeft ten lengen leste de kritiek bij mij zelf bewerkt:
ik ben heel anders gaan kijken naar die onhoudbare geloofswaarheden.
Dat ZIJN ze niet, ze zijn geen WAARHEDEN!
HELDER, uiteindelijk helder, de rook om het hoofd is verdwenen:
geloof is een erfenis van vroeger, en de erfenis
is 'van verbeelding' ...
De weg naar de afbraak
van 'kerk en christendom' is geplaveid
met een misverstand over de voorstellingswereld van het geloof:
voorstellingen opgevat als stellingen, en stellingen handhaven tot de dood erop volgt.
NIET de dood van de ketters, zoals vroeger, maar de dood van de aanhangers zelf.
De meerderheid IS al vertrokken, het kon niet anders!
Maar ziedaar
waar kritiek je brengt:
de trein hoeft misschien TOCH niet de afgrond in, hij kan een andere rails op,
de weg naar de verbeelding inslaan.
Niet zo HEEL vreemd,
als je bedenkt dat ALLES,
HEEL de religie, met verbeelding is begonnen?
Met verbeelding
valt niet alleen maar te leven:
er zit eeuwigdurende bijstand in;
niet in Maria of welke heilige dan ook
maar in verbeelding!
"En WAT zijn de baten voor de persoon?"
"BIJ HEM
blijft er weinig of niets over!",
met die klacht begonnen we?
Wat had JIJ dan willen overhouden?
Laat ik met DIE tegenvraag voorlopig maar even eindigen.
Ze brengt - dat is mijn ervaring - de vrager in grote verlegenheid.
Want het gaat met die behoefte om 'over te houden' NIET om iets omlijnds,
NIET om een WAT of een IETS, maar om een GEVOEL VAN GEMIS,
van graag hebben WILLEN overhouden maar het niet KUNNEN en nochtans het een ander
kwalijk nemen als hij dat laat zien:
WEG = WEG!
Maar dat gevoel dan,
is dat niet belangrijk?
Jazeker, dat gevoel van gemis is onontbeerlijk, is een teken van leven, en MEER dan dat:
het wordt een Bron van Inspiratie, het zet je aan het werk om de achterkant van het patroontje
waaruit je leven geweven is OOK eens te bekijken, de ACHTERKANT van de fraaie leerstellingen
en theorieen ...
De steken die je DAAR ontdekt
lopen niet parallel met wat je aan de voorkant ziet,
vandaar dat gevoel van leegte, dat ons in grote verlegenheid dompelt.
De achterkant bekijken is tot jezelf INKEREN, en ONTDEKKEN dat je ANDERS in elkaar zit dan je DACHT:
er is MINDER dan de voorkant laat zien,
maar er is OOK meer!
Je HOORT
bij dingen die men niet ziet,
je bent DAAR een exemplaar van, een 'aanwezigheid'.
DAT is DE ontdekking die je overhoudt,
als je alles kwijt bent?
ZO
kom je toch ERGENS met al die kritiek:
met 'DIT-IS-HET-NIET!'
Waar je
niet ANDERS van wordt,
DAT staat open voor kritiek en controle,
maar waar je naar OP ZOEK bent is datgene
wat jou ANDERS
maakt.
Dat is NIET
'de kerk of de staat of de maatschappij',
of wat dan ook!
Ieders knecht,
maar niemands slaaf, zei - alweer -
dezelfde Luther.
WIE
of WAT mij beweegt,
dat ligt buiten mij:
met kritirseren ga je net zo lang door
totdat je DAAR bent uitgekomen:
ik ben dus nog
niet klaar.








