fucking lekker mydiweertje vandaag in 1001 talen?
*
"De weer
is fijn,
vandaag".
Over
een misverstand
'een wereld "van
betekenis"
erven'
~!@!~
Taal
erven we,
en
met de taal
[onze spraak]
een wereld 'van
betekenis'!
Maar
waar hebben we
het dan over:
wat bedoel je precies met
taal?
Gezien
de mydionderscheidingen
die we al eerder noemden,
wordt het tijd
om nog wat preciezer
uit te vlooien
waar
het nu eigenlijk
om gaat ...
Anders
tuimelen we straks weer
een afgrond
vol misverstanden in.
Velen
gingen ons
voor:
Via
het probleem
van het vertalen
als we het omzetten
van de ene in de andere taal
komen we ook
op het spoor van wat er allemaal
mis kan gaan.
Onze
buitenlandse
benedenbuurman in de Bijlmermeer
[daar woonden we eeuwen geleden]
verraste ons geregeld met zijn beste Hollands,
als hij ons vanaf zijn balkon weer een toeriep:
'de weer is fijn,
vandaag!'
["zie ginds
komt de stoomboot
met wilhelmus
van nassauwe
uit spanje
weer aan
en ben ik van
duitsen bloed
wie neerlands
bloed door d'aadren
vloeit
op de blanke top
der duinen
waar het potje
met vet
en we gaan nog niet
naar huis
want ..."]
Het gaat me
niet zozeer
om zijn vergissing met het
lidwoord
[de
in plaats van
het], maar om
de hele uitdrukking.
Vertalen
was voor hem
woordjes omkeren zoals je blokken uit een blokkendoos
omkeert.
Aan de ene kant
staat het Hollands,
draai je de blokken allemaal eenzelfde slag om
dan krijg je
het Engels!
"The weather
is fine, today"
wordt dan 'de weer is fijn, vandaag!'.
Maar dat
zeggen wij nooit, het is
geen Nederlands.
Wij zeggen:
het is mooi weer, vandaag.
Het
enigszins onnozele voorbeeld
is voldoen om te laten zien wat dat misverstand is, dat we
moeten
keren?
De
voorbeelden in het Fries
[NET/NIET]
of allerlei dialecten
in diverse Nederlandse provincies
[all over the world!],
Frans, Duits,
Engels/Amerikaans,
Vlaams, Hebreeuws, Surinaams,
Marokkaans,
Turks en honderden andere talen
heeft ook z'n sporen nagelaten
in de locale en internationale
geschiedenis ...
TAAL
brengt mee
HOE je tegen de wereld aankijkt,
maar er zijn ook vertalers die dan niet maar taal als spraak
[de onder woorden gebrachte wereld]
maar taal als spraakkunstig systeem
[het instrument
om onder woorden te brengen]
bedoelen.
Het zijn
meest theologen
die deze opvatting erop na houden,
en wat ze tot deze opvatting drijft is het Hebreeuws
van de bijbel.
Aan het
Hebreeuws van de bijbel
[de brontaal]
trouw blijven bij het vertalen in, bijvoorbeeld,
het Nederlands
[als doeltaal],
betekent dat je je ook moet houden aan het Hebreeuwse spraakkundige systeem, anders verraad je de tekst,
en werk je eraan mee dat ze haar religieuze lading
verliest.
Het beste zou zijn
om helemaal niet te vertalen,
maar ja, je kunt van mensen niet eisen dat ze allemaal
Hebreeuws leren.
DUS
vertaal je maar zo woordelijk mogelijk,
lardeer je je vertaling eventueel
met Hebreeuwse woorden.
Niet om geleerd te doen,
maar om zoveel mogelijk de betekenis,
die alleen door het Hebreeuws onder woorden kan worden gebracht,
vast te houden.
~!@!~
Het effect
is zoiets als 'de weer is fijn,
vandaag'.
En dat is dan
nog een mild voorbeeld ter
vergelijking.
Er komt,
als je ZO vertaalt,
een uiterst merkwaardig Nederlands uit de bus,
strikt genomen helemaal geen Nederlands,
maar nog erger dan dat:
een tekst waar Nederlanders vaak niets
van begrijpen.
"Maak zwaar
je vader en je moeder',
heb ik in een artikel wel eens als voorbeeld
aangehaald.
Wat is dat,
zal een niet geschoolde lezer
zich afvragen?
Een kenner
van het Hebreeuws begrijpt het wel:
het is een vertaling [althans zo bedoeld] van 'eer uw vader
& uw moeder'.
"Eren"
is in het Hebreeuws een werkwoordstam
die van het woordje
'gewicht'
gebruik maakt, en jawel,
woordelijk staat er dan ook
dat je je ouders zwaar
[of gewichtig]
moet
maken.
~!@!~
En DAAR
stuiten we weer
op de eerste vergissing,
die van onze Engelse benedenbuurman:
vertalen als het omdraaien
van woordjes?
Die idee
gaat ervan uit dat woordjes maar
EEN
betekenis hebben.
En dat klopt dus meestal niet:
de context bepaalt de betekenis van woorden, en sterker,
er is zelfs geen vast verband tussen een woord
en datgene wat door het woord wordt
benoemd.
Als
- bij wijze van schrijven en spreken
dan als voorbeeld -
een Nederlander een dier
met een slurf ziet,
zegt hij olifant,
maar een Pygmee heeft er
een heel ander woord
voor.
Bij
hoofddoekjes
denkt 'men' tegenwoordig vaak aan moslima's, maar
pas kortgeleden
liepen de meeste Nederlandse vrouwen nog met
allerlei hoofdoekjes en
-deksels rond
[al of niet verplicht bij bepaalde kerken,
net als haardracht,
klederdrachten,
jaarlijkse zwangerschappen
e.d.];
bij
vrouwenbesnijdenis,
kinderbesnijdenis,
kinderdoop & de dope van
'volwassenen',
'bloed',
'aids', 'condooms',
'tampons', 'blijf van m'n lijf',
'vrijheid & democratie',
'arbeidersmorgenrood',
cda-appels &
peren,
knollen &
citroenen,
'god zij met ons',
'fuehrerbefehl' & 'bevel is bevel',
en spelen er in alle talen
de meest merkwaardige
dwarswegen en hoogst
merkwaardige [mis]interpretaties
mee een eigen rolletje
mee
in de 'hedendaagse'
Babylonische
barbaarse rabarberspraak-
verwarringen ...
Maar
dat is nog niet eens
het allerbelangrijkste:
dat de kijk
op de 'mydiwereld' verborgen zit
[reeds tevoren
verborgen zit]
in het spraakkunstige systeem
van een taal,
in de grammaticale regels,
in het idioom, in de woordvolgorde,
enzovoorts,
en dat je die kijk verliest,
laat zwemmen
[laat waaien & laat maar kletsen],
als je niet precies DAT idioom,
die grammaticale regels,
DIE volgorde van woorden
enzovoorts
in jouw vertaling overneemt,
DAAR
ligt de eigenlijke
vergissing.
ELKE
taal
heeft spraakkundige kenmerken,
eigen spraakkunstige regels,
die andere talen
vaak [meestal] weer niet hebben,
maar die hebben
niets te maken met wat mensen in die taal
eigenlijk willen
zeggen.
Neem
het Duits,
met zijn 'es gibt' als spraakkunstig kenmerk.
Wie denkt dat hij
om aan het origineel trouw te blijven moet vertalen met
'het geeft', die maakt zowel
het Duits als het Nederlands
belachelijk ...
Niet
'het geeft veel junks
in Amsterdam [en Alkmaar]', maar
'er zijn in A'dam & A'maar veel
junks'!
En uit
'es gibt einen Gott der Gnade' kun je niet,
zoals zelfs Karl Barth eens heeft gemeend,
een verzakelijking van de duistere Duitse ziel aflezen,
het is gewoon een normale uitdrukking
in 't Duits?
Het
kromme Hollands
dat er in mydi nogal eens
'gesproken'
en geschreven wordt,
dat laten we maar liever helemaal
buiten beschouwing:
de meeste
van die wereldschokkende
onleesbare
[en vol met tik- & taalfouten]
grote & kleine boodschappen
zouden misschien
helemaal
niet misstaan
op het dagelijkse sms/msn/sdm
'or whatever-schermpje'
van het eigen prive-lawaaiapparaat dat iedere
hedendaagse
nozem/halbstarke/vetkuif/kaalkop/huppelkut of
hoe ze ook verder maar
mogen heten
op zak heeft
en waarmee men elk
ander blijkbaar stalkt, balkt,
kalkt, zalkt,
besteelt/keelt/heelt &
verbeeldt,
maar om daar nu
kilometers
mydischerm mee
te vullen?
Het
kromme Hollands
dat wij laten zien,
is voor een deel ook terug te voeren
op een door elkaar halen van taal als systeem,
als spraakkundig geheel enerzijds,
en taal als erfenis van een onder woorden gebrachte wereld
anderzijds.
En
wat er,
op zijn beurt,
achter dat door elkaar halen allemaal ligt,
is voor een groot deel persoonlijk frustratie en/of
het een of ander theologisch 'standpunt':
g d spreekt Hebreeuws/Aramees/Grieks/Latijn
[of zoiets],
en dus is zelfs de structuur van het Hebreeuws
[inclusief bijgelovigheden
en duizenden jaren 'vertaalfouten']
als taal
van
belang?
~!@!~
Voorlopige
mydiconclusie{s}
voor nu
&
hier:
met
[ELKE]
taal &
ELK
TAALGEBRUIK
komt er een bepaalde wereld
'van betekenis' mee,
als je bij taal denkt
aan spraak,
aan een onder woorden gebrachte wereld
'van betekenis',
die erin ligt
opgeslagen;
denk je
bij taal
aan kenmerken
van een taalsysteem,
dan klopt er
niets van;
het Hebreeuws
van de bijbel
is niet een ongeevenaarde tekst,
net zomin als
het Grieks van Homerus dat is of het Engels
van Shakespeare;
kun je Homerus
in het Nederlands vertalen
dan ook het Oude & het Nieuwe 'testament',
die trouwens beide passages bevatten
die in een andere taal dan het Hebreeuws
of het Grieks
zijn geschreven.
~!@!~
Ik begatelliseer
met deze voorlopige conclusies
niet de moeite van het bijbelvertalen,
maar de problemen die daaraan vastzitten
zijn dezelfde die zich bij
ALLE TALEN
voordoen.
Neem
het Chinees,
Koreaans, Japans, Hindi, Arabisch e.d.,
talen waarvan we de tekens niet eens
herkennen,
DUS
heel wat lastiger
om aan teleren en je erin
uit te d
rukken?
Niettemin,
er zijn genoeg Nederlanders die
DIE TALEN
hebben geleerd
[of van jongsaf
aan hebben meegekregen!],
en er zijn prachtige vertalingen 'op de markt'
van hun gedichten
zowel als
proza:
PRACHTIG
betekent
dat ze ons
raken
in emotionele
zin!
Geen
WONDER:
onder woorden brengen
gebeurt nu eenmaal door [mydi]mensen
die het 'menszijn'
met elkaar
delen.
~
~
"De weer
is fijn,
vandaag".
Over
een misverstand
'een wereld "van
betekenis"
erven'
~!@!~
Taal
erven we,
en
met de taal
[onze spraak]
een wereld 'van
betekenis'!
Maar
waar hebben we
het dan over:
wat bedoel je precies met
taal?
Gezien
de mydionderscheidingen
die we al eerder noemden,
wordt het tijd
om nog wat preciezer
uit te vlooien
waar
het nu eigenlijk
om gaat ...
Anders
tuimelen we straks weer
een afgrond
vol misverstanden in.
Velen
gingen ons
voor:
Via
het probleem
van het vertalen
als we het omzetten
van de ene in de andere taal
komen we ook
op het spoor van wat er allemaal
mis kan gaan.
Onze
buitenlandse
benedenbuurman in de Bijlmermeer
[daar woonden we eeuwen geleden]
verraste ons geregeld met zijn beste Hollands,
als hij ons vanaf zijn balkon weer een toeriep:
'de weer is fijn,
vandaag!'
["zie ginds
komt de stoomboot
met wilhelmus
van nassauwe
uit spanje
weer aan
en ben ik van
duitsen bloed
wie neerlands
bloed door d'aadren
vloeit
op de blanke top
der duinen
waar het potje
met vet
en we gaan nog niet
naar huis
want ..."]
Het gaat me
niet zozeer
om zijn vergissing met het
lidwoord
[de
in plaats van
het], maar om
de hele uitdrukking.
Vertalen
was voor hem
woordjes omkeren zoals je blokken uit een blokkendoos
omkeert.
Aan de ene kant
staat het Hollands,
draai je de blokken allemaal eenzelfde slag om
dan krijg je
het Engels!
"The weather
is fine, today"
wordt dan 'de weer is fijn, vandaag!'.
Maar dat
zeggen wij nooit, het is
geen Nederlands.
Wij zeggen:
het is mooi weer, vandaag.
Het
enigszins onnozele voorbeeld
is voldoen om te laten zien wat dat misverstand is, dat we
moeten
keren?
De
voorbeelden in het Fries
[NET/NIET]
of allerlei dialecten
in diverse Nederlandse provincies
[all over the world!],
Frans, Duits,
Engels/Amerikaans,
Vlaams, Hebreeuws, Surinaams,
Marokkaans,
Turks en honderden andere talen
heeft ook z'n sporen nagelaten
in de locale en internationale
geschiedenis ...
TAAL
brengt mee
HOE je tegen de wereld aankijkt,
maar er zijn ook vertalers die dan niet maar taal als spraak
[de onder woorden gebrachte wereld]
maar taal als spraakkunstig systeem
[het instrument
om onder woorden te brengen]
bedoelen.
Het zijn
meest theologen
die deze opvatting erop na houden,
en wat ze tot deze opvatting drijft is het Hebreeuws
van de bijbel.
Aan het
Hebreeuws van de bijbel
[de brontaal]
trouw blijven bij het vertalen in, bijvoorbeeld,
het Nederlands
[als doeltaal],
betekent dat je je ook moet houden aan het Hebreeuwse spraakkundige systeem, anders verraad je de tekst,
en werk je eraan mee dat ze haar religieuze lading
verliest.
Het beste zou zijn
om helemaal niet te vertalen,
maar ja, je kunt van mensen niet eisen dat ze allemaal
Hebreeuws leren.
DUS
vertaal je maar zo woordelijk mogelijk,
lardeer je je vertaling eventueel
met Hebreeuwse woorden.
Niet om geleerd te doen,
maar om zoveel mogelijk de betekenis,
die alleen door het Hebreeuws onder woorden kan worden gebracht,
vast te houden.
~!@!~
Het effect
is zoiets als 'de weer is fijn,
vandaag'.
En dat is dan
nog een mild voorbeeld ter
vergelijking.
Er komt,
als je ZO vertaalt,
een uiterst merkwaardig Nederlands uit de bus,
strikt genomen helemaal geen Nederlands,
maar nog erger dan dat:
een tekst waar Nederlanders vaak niets
van begrijpen.
"Maak zwaar
je vader en je moeder',
heb ik in een artikel wel eens als voorbeeld
aangehaald.
Wat is dat,
zal een niet geschoolde lezer
zich afvragen?
Een kenner
van het Hebreeuws begrijpt het wel:
het is een vertaling [althans zo bedoeld] van 'eer uw vader
& uw moeder'.
"Eren"
is in het Hebreeuws een werkwoordstam
die van het woordje
'gewicht'
gebruik maakt, en jawel,
woordelijk staat er dan ook
dat je je ouders zwaar
[of gewichtig]
moet
maken.
~!@!~
En DAAR
stuiten we weer
op de eerste vergissing,
die van onze Engelse benedenbuurman:
vertalen als het omdraaien
van woordjes?
Die idee
gaat ervan uit dat woordjes maar
EEN
betekenis hebben.
En dat klopt dus meestal niet:
de context bepaalt de betekenis van woorden, en sterker,
er is zelfs geen vast verband tussen een woord
en datgene wat door het woord wordt
benoemd.
Als
- bij wijze van schrijven en spreken
dan als voorbeeld -
een Nederlander een dier
met een slurf ziet,
zegt hij olifant,
maar een Pygmee heeft er
een heel ander woord
voor.
Bij
hoofddoekjes
denkt 'men' tegenwoordig vaak aan moslima's, maar
pas kortgeleden
liepen de meeste Nederlandse vrouwen nog met
allerlei hoofdoekjes en
-deksels rond
[al of niet verplicht bij bepaalde kerken,
net als haardracht,
klederdrachten,
jaarlijkse zwangerschappen
e.d.];
bij
vrouwenbesnijdenis,
kinderbesnijdenis,
kinderdoop & de dope van
'volwassenen',
'bloed',
'aids', 'condooms',
'tampons', 'blijf van m'n lijf',
'vrijheid & democratie',
'arbeidersmorgenrood',
cda-appels &
peren,
knollen &
citroenen,
'god zij met ons',
'fuehrerbefehl' & 'bevel is bevel',
en spelen er in alle talen
de meest merkwaardige
dwarswegen en hoogst
merkwaardige [mis]interpretaties
mee een eigen rolletje
mee
in de 'hedendaagse'
Babylonische
barbaarse rabarberspraak-
verwarringen ...
Maar
dat is nog niet eens
het allerbelangrijkste:
dat de kijk
op de 'mydiwereld' verborgen zit
[reeds tevoren
verborgen zit]
in het spraakkunstige systeem
van een taal,
in de grammaticale regels,
in het idioom, in de woordvolgorde,
enzovoorts,
en dat je die kijk verliest,
laat zwemmen
[laat waaien & laat maar kletsen],
als je niet precies DAT idioom,
die grammaticale regels,
DIE volgorde van woorden
enzovoorts
in jouw vertaling overneemt,
DAAR
ligt de eigenlijke
vergissing.
ELKE
taal
heeft spraakkundige kenmerken,
eigen spraakkunstige regels,
die andere talen
vaak [meestal] weer niet hebben,
maar die hebben
niets te maken met wat mensen in die taal
eigenlijk willen
zeggen.
Neem
het Duits,
met zijn 'es gibt' als spraakkunstig kenmerk.
Wie denkt dat hij
om aan het origineel trouw te blijven moet vertalen met
'het geeft', die maakt zowel
het Duits als het Nederlands
belachelijk ...
Niet
'het geeft veel junks
in Amsterdam [en Alkmaar]', maar
'er zijn in A'dam & A'maar veel
junks'!
En uit
'es gibt einen Gott der Gnade' kun je niet,
zoals zelfs Karl Barth eens heeft gemeend,
een verzakelijking van de duistere Duitse ziel aflezen,
het is gewoon een normale uitdrukking
in 't Duits?
Het
kromme Hollands
dat er in mydi nogal eens
'gesproken'
en geschreven wordt,
dat laten we maar liever helemaal
buiten beschouwing:
de meeste
van die wereldschokkende
onleesbare
[en vol met tik- & taalfouten]
grote & kleine boodschappen
zouden misschien
helemaal
niet misstaan
op het dagelijkse sms/msn/sdm
'or whatever-schermpje'
van het eigen prive-lawaaiapparaat dat iedere
hedendaagse
nozem/halbstarke/vetkuif/kaalkop/huppelkut of
hoe ze ook verder maar
mogen heten
op zak heeft
en waarmee men elk
ander blijkbaar stalkt, balkt,
kalkt, zalkt,
besteelt/keelt/heelt &
verbeeldt,
maar om daar nu
kilometers
mydischerm mee
te vullen?
Het
kromme Hollands
dat wij laten zien,
is voor een deel ook terug te voeren
op een door elkaar halen van taal als systeem,
als spraakkundig geheel enerzijds,
en taal als erfenis van een onder woorden gebrachte wereld
anderzijds.
En
wat er,
op zijn beurt,
achter dat door elkaar halen allemaal ligt,
is voor een groot deel persoonlijk frustratie en/of
het een of ander theologisch 'standpunt':
g d spreekt Hebreeuws/Aramees/Grieks/Latijn
[of zoiets],
en dus is zelfs de structuur van het Hebreeuws
[inclusief bijgelovigheden
en duizenden jaren 'vertaalfouten']
als taal
van
belang?
~!@!~
Voorlopige
mydiconclusie{s}
voor nu
&
hier:
met
[ELKE]
taal &
ELK
TAALGEBRUIK
komt er een bepaalde wereld
'van betekenis' mee,
als je bij taal denkt
aan spraak,
aan een onder woorden gebrachte wereld
'van betekenis',
die erin ligt
opgeslagen;
denk je
bij taal
aan kenmerken
van een taalsysteem,
dan klopt er
niets van;
het Hebreeuws
van de bijbel
is niet een ongeevenaarde tekst,
net zomin als
het Grieks van Homerus dat is of het Engels
van Shakespeare;
kun je Homerus
in het Nederlands vertalen
dan ook het Oude & het Nieuwe 'testament',
die trouwens beide passages bevatten
die in een andere taal dan het Hebreeuws
of het Grieks
zijn geschreven.
~!@!~
Ik begatelliseer
met deze voorlopige conclusies
niet de moeite van het bijbelvertalen,
maar de problemen die daaraan vastzitten
zijn dezelfde die zich bij
ALLE TALEN
voordoen.
Neem
het Chinees,
Koreaans, Japans, Hindi, Arabisch e.d.,
talen waarvan we de tekens niet eens
herkennen,
DUS
heel wat lastiger
om aan teleren en je erin
uit te d
rukken?
Niettemin,
er zijn genoeg Nederlanders die
DIE TALEN
hebben geleerd
[of van jongsaf
aan hebben meegekregen!],
en er zijn prachtige vertalingen 'op de markt'
van hun gedichten
zowel als
proza:
PRACHTIG
betekent
dat ze ons
raken
in emotionele
zin!
Geen
WONDER:
onder woorden brengen
gebeurt nu eenmaal door [mydi]mensen
die het 'menszijn'
met elkaar
delen.
~
~
05 sep 2005 - bewerkt op 23 mrt 2008
- meld ongepast verhaal
Log in om een reactie te plaatsen.
- O 29 jun 2026 29 juni 2026 Naarmate de vertrumpende & verder nog
- O 28 jun 2026 Verslaan? AKA Stanley Karnow/Saturday Evening Post
- O 27 jun 2026 Vervolg afspraak QQleQ Friday 26 juni-Sat. 27 juni
- O 27 jun 2026 Moderne geschiedenis? Twee Zuid-Vietnamese Ranger
- O 26 jun 2026 Over 30 symptomen van revolutie - de volkswil als
- O 25 jun 2026 27/28ZÓ vertelt ‘t Oude Testament ook hoe de muren 18+
- O 25 jun 2026 27/dinsdag 30 juni
- O 25 jun 2026 26 Ouwe Mor Asih de Chai was dus ‘n Zwerver en is
- O 25 jun 2026 25 TOEN de ouwe Mor Asih Chai nog jong was werd de
- O 24 jun 2026 24 De Verwoesting van Sodom lijkt elke dag nu alzo
- O 24 jun 2026 23 Asih Mor de Chai Salem Israel Petra
- O 23 jun 2026 22 Eigenlijk best wel ‘n beetje raar om daar heel
- O 22 jun 2026 21 Dezelfde reacties werden opgeroepen door de Gay
- O 20 jun 2026 20 In dit ozo diverse land is zelfs het
- O 18 jun 2026 18/19 Als 21ste eeuws centrum kent Yeroesjalayiem