FLv1640bc: de kantianisme moraal & intolerantisme?
Naast deze talrijke expliciete verwijzingen naar de boodschap van YESJ gaat de zoektocht van de verlichting nog verder door op een impliciete manier de essentie van de joodse en christelijke ethiek op te nemen. Heeft "Christos" vrijheid, gelijkheid, broederschap en de scheiding der machten onderwezen?
Zéker wèl, zeggen de moderne denkers. Laten we al deze uitstekende principes overnemen in een humanistisch perspectief, zònder verwijzing naar ('n letterlijke versie van 'n imaginaire) 'g d', & ze op de rede fungeren, niet op het (bij)geloof! Wat Friedrich Nietzsche later zal hekelen als een goocheltruc is echter geen absurditeit: Mosjeh heeft zijn tien geboden en YESJ zijn leer 'in naam van g d' gegeven, maar dat wil daarom nog niet zeggen dat ze, in laatste instantie, niet op de rede zijn ge-baseerd. Voor de filosofen van de verlichting, die ook bijna allemaal 'gelovigen' zijn, is er niets stuitends aan om je te verbeelden dat 't geloof eeuwenlang slechts drager is geweest van een boodschap die - op zich - door en door rationeel is. Voor hen is Gòd dé opperste Rede die niet alleen een wereld geschapen heeft (& 'benoemd'/aangeduid/omschreven) volgens strenge natuurkundige wetten, maar die ook een universele morele wet DÍEP ìn het menselijk bewustzijn gegrift heeft! Zoals de geleerden nu eenmaal alleen maar onze zo verbazingwekkende natuurkundige wetten (kunnen) uiteenzetten (& kunstenaars hun kunsten bedrijven), zó hebben de filosofen nu als hun opdracht morele regels te verklaren die 'in de mens zijn gegrift' (aanvankelijk) via diverse religieuze & experimentele/traditionele manieren & wijzen?! Door ons van onze rede te bedienen, is de mens in staat om deze morele wet (ook) buiten de bijbelse openbaring te kunnen vinden!? De hele kantianisme onderneming wordt zó verduidelijkt: in de FUNDERING VOOR DE METAFYSICA VAN DE ZEDEN, uitgegeven in 1785, vervangt zo de Duitse filosoof de in de Bijbel uitgevaardigde goddelijke wetten door de 'categorische imperatieven' van de rede: "HANDEL VOLGENS DÍE MAXIME WAARVAN JE TEGELIJK WILT DAT ZE EEN ALGEMENE WET ZOUDEN WORDEN'!; 'Handel op díe manier dat je met betrekking tot jezelf & tot anderen menselijkheid aanwendt: altijd als doel & nooit louter als middel'!; 'Handel op díe manier dat jouw wil zichzelf in zijn maximes kan beschouwen als algemeen wetgever!' Óók Kant onderhield namelijk heel nauwe banden met de belangrijkste denkers & politieke actoren van zijn tijd, met name met de Franse revolutionairen. In die zin bevinden we ons allen ongeveer in dezelfde basis positie wáár & wannéér we ook èrgens 'aanwezig zijn': weliswaar 'gebonden' maar vooral ook bevrijdend.
Asih, man, 80 jaar
Log in om een reactie te plaatsen.
-
O
06 jan 2024
4599101Landeigendom, grootte, indeling, belasting
-
O
06 jan 2024
4599100 Pesach was niet alleen ‘n feestelijke
-
O
06 jan 2024
4599699 Zo waren er ook vieringen die maar éénmaal
-
O
06 jan 2024
4599598 Shabbat- & Feestdagen: waarom we leven....
-
O
03 jan 2024
45983 Spèl en Vermaak: behalve de vrije avonden
-
O
03 jan 2024
4598297 Wie hem nu wel of niet verwekte ook Yèsjoe
-
O
03 jan 2024
45981 Kortom: vòl, drùk, keihard gelukkig Léven...
-
O
03 jan 2024
4598094 Als de mannen of oudere jongens op ‘t Veld
-
O
02 jan 2024
45979Als ‘n deur al gesloten werd dan deed men dat
-
O
02 jan 2024
45978 Húis, Tuin, Keuken, Kleren, Sport, Spelgenot
-
O
02 jan 2024
4597793 Waarschijnlijk noemde de vrouw haar man
-
O
02 jan 2024
45976 De Galileaërs Spraken een Aramees dialect
-
O
02 jan 2024
45975 Hoogst Merkwaardige Migranten Van Her & Der?
-
O
01 jan 2024
45974/75/91/92 Gewoon een kwestie van dorpsleven
-
O
01 jan 2024
45973 Toen Herodes in Jericho stierf, vlg. Josefus
vorige
volgende