fictie factie fractie veni vidi vici: hemelwaarts

OP JE EIGEN HERSENFIETSIE


Is geschiedschrijving dan ook fictie?


In zekere zin. Het verleden wordt daarin geordend, zodat we er meer vat op kunnen krijgen. We denken allemaal te weten wat de Tachtigjarige Oorlog was. En is. Want 'de Tachtigjarige Oorlog' is tegelijk een soort van wachtwoord geworden dat aan de basis ligt van onze Nederlandse identiteit. De historische werkelijkheid was uiteraard oneindig veel gecompliceerder. Geschiedschrijving schept dus ficties, maar als het goed is
dan laat ze ook zien hoe kunstmatig al die begrippen zijn, vooral wanneer ze opnieuw verhalen gaat vertellen. [Zo bestaat ook myDi uit 1001 verhalen en nog veel meer dwarswegen, kruisingen, associaties, meningen, definities, filmpjes, gedichten, verhaaltjes vol gevoel & geweten?!]

Daarin reikt zij de hand aan de romanliteratuur, die immers ook verhalen vertelt over afzonderlijke mensen. Natuurlijk is de geschiedschrijving
veel sterker gebonden aan 'feiten', maar 'feiten' op zich zeggen niet zoveel? Ze krijgen pas betekenis wanneer ze worden opgenomen in een verhaal! Goede historici onderkennen meestal ook wel dat ze het verleden dat ze onderzoeken zelf ook mede vorm geven. Nieuws is gekleurd.

Wanneer we spreken over de werkelijkheid, dan zit daar dus altijd ook een flinke dosis fictie in? Ja. En omgekeerd. DAT is de voornaamste vast-stelling in mijn (Ger Groots openbare en vrij toegankelijke) oratie 'Vergeten te bestaan' (vanmiddag om 15.45 uur i/d Aula v/d Radboud Univer-siteit, Comeniuslaan 2, in Nijmegen. De uitgebreide tekst v/d rede verschijnt bij Uitgeverij Vantilt)! HOE fictie en werkelijkheid elkaar voortdurend blijven bespelen, zie je bv. Ook in 'Don Quichot' van Cervantes, EEN van die romans waarvan de personages voor ons als levende figuren zijn geworden: iedereen kent wel die 'ridder met het trieste gelaat' & zijn schildknaap, Sancho Panza?! In het tweede deel van het boek ontdekken zij dat er over hun eerdere avonturen een boek verschenen is: dat is wat wij nu kennen als deel EEN. Maar ook dat er intussen een clandestien 2de deel op de markt is gekomen, geschreven door een zekere Avellaneda. De ECHTE Cervantes was daar heel boos over en daarom zet hij in 't 2de deel deze Avellaneda de voet dwars. Hij doet dat in het fictieve vervolgverhaal dat hijzelf schrijft en waarin hij Don Quichot de la Mancha op ZIJN beurt woedend laat worden over deze oplichterij. Bij Avellaneda vertrekt Don Quichot op een bepaald moment naar een toernooi in Zaragoza ...

Welnu, inplaats daarvan zal hij naar Barcelona reizen. ZO zal hij, zegt hij, 'de leugen van die nieuwbakken geschiedschrijver openlijk aan de kaak stellen, DAN zien de mensen vanzelf wel dat ik niet de Don Quichot ben die HIJ beschrijft?! Cervantes dwarsboomt zijn rivaal! Ja, en daarbij komt ook werkelijkheid rechtstreeks de fictie van het verhaal binnen, om van daaruit opnieuw de werkelijkheid te bespelen. Want uiteindelijk gaat het bij al deze fictieve reisplannen om een maar al te realistische twist van de schrijver met een concurrent en de bescherming van zijn belangen ...

Ik stel me voor dat iets dergelijks zich ook afspeelt binnen het verhaal van 'heelal & eeuwigheid': alle mydiertjes [m/v/k] geven hun visies via via op 'de werkelijkheid', allerhande ficties, fantasietjes, gebeurtenissen, opinies, meningsverschillen & ogenschijnlijke overeenkomsten mits more or less 'open minded', relativerend, inkleurend, vormgevend, aanpassend, vernauwend, verwijdend, algemener en preciezer. DIT proces 'is' myDiary.

Met andere woorden bij wijze van spreken en schrijven, doorvertellen en herschrijven: ze {WE!} schuiven allen ficties & werkelijkheid in elkaar!!!

Fictie is nooit alleen maar fictie, en werkelijkheid nooit alleen maar 'de realiteit'? DAT is wat die ontmoeting tussen filosofie en literatuur [religie & 'nieuwsgaring'] duidelijker maakt: als je gaat nadenken over die verschillende manieren waarop zij [WIJ!] de wereld blijven 'verbeelden' ... Fictie vormt ons, EN ons beeld van de werkelijkheid. En ZO kan het dan ook gebeuren dat allerlei [oneindig veel!] personages uit boeken van vroeger ons soms [vaak?] veel werkelijker voorkomen dan die echte vriendjes en vriendinnetjes van vroeger. Ze ZIJN dat in zekere zin ook. Zie myDi!!!

Romans [korte verhalen, dagboeknotities, flarden en restanten van conversaties, mogelijkheden, interacties & vruchtbare vormen van fantasie] zijn niet ALLEEN MAAR morele laboratoria zoals we al eerder zeiden [net als bijbelboeken, heilige schriften, proza, poezie, nieuws, kunst, cultuur &
whatever pops up out the magic head talking inside our brainzz compleet met 'heilige grond in onheilige landen', opstand & ruimte/tijdreizen ...]!

Het feit DAT er romans e.d. bestaan zegt dus eigenlijk ook al heel veel over het soort van wezens dat wij zijn. Maar je hebt er de filosofie ofwel wijsbegeerte [o.a.] voor nodig om dat onder woorden te kunnen brengen. Zo is myDi ook als 'n collage van al wat 'de mens' voortbrengt en te berde blijft brengen al talloos vele eeuwen lang: wij maken stuk voor stuk en met z'n allen deel uit van dat proces of we dat nu beseffen of niet ...