fantastic imagination [makes us more human] ......


verliefd


Zeker verwarrend!
Het eerste probleem bij de kennismaking met Ciorans oeuvre
is de stapeling van godsbeelden en religieuze voorstellingen:
hij hanteert diverse scheppings- & eindtijdverhalen [soms van eigen makelij], pu moeiteloos uit de levens van mystici & heiligen,
is uitstekend thuis in het boeddhisme
en heeft halverwege zijn schrijvende leven de gnostiek omarmd -
voor hem een feest
van herkenning.

Tweede probleem is
dat Cioran optimaal gebruik maakt van de onbestemdheid en plooibaarheid van het woord 'g*d'.
DAT betekent alles -
en helemaal NIETS.
"G*D" is een grammaticale spookcategorie -
Cioran zinspeelt er vaak op,
en DAT maakt AL zijn uitspraken over 'g*d'
ambigue.

ALS
dit onmogelijke teken
al iets zou kunnen betekenen,
laat hij graag in het ongewisse WIE of WAT.
In bijna ELK aforisme heeft "G*D" een Januskop,
waarbij het van zijn luim en onze interpretatie afhangt
WELKE ZIJDE naar voren is gericht:
de tronie van het Kwaad [de demiurg, de regisseur, de architect]
of het gelaat van het Goede
[Niets, Niemand, Licht,
Stilte].

Extra
complicerend is
dat hij ELK van deze verschijningen
ZOWEL positief als negatief kan waarderen.
Er is maar EEN constante: de drang om in EEN en DEZELFDE slag
te bevstigen en te ontkennen, te heiligen EN
te schenden.

Cioran brengt in het woord "G*D"
tegenstellingen aan die onoverbrugbaar zijn -
met sardonisch genoegen, als was hij ingehuurd om eeuwen metafysica en theologie met hun wisselvalligheid en heimelijke radeloosheid
op het schavot te slepen.

Cioran omklemt het beulszwaard met overtuiging,
vooral omdat hij als geen ander meent bekwaam en bevoegd te zijn
om het vonnis te voltrekken.

Hij overziet de geschiedenis van de mens,
doorziet alle vluchtstrategieen van deze verburgerlijkte holbewoner
en WEET dat het einde daar is.

-

Het is DEZE aanmatiging
die veel van zijn uitspraken een sinistere klank verleent.
Wie alles MEENT te weten, is een handlanger van de duivel,
OOK wanneer hij oprecht ontzag voor diens meester
etaleert.

Cioran was ervan overtuigd
dat de schepping berustte op een gruwelijke denkfout,
zij had nooit mogen plaatsvinden.

Op het einde van zijn leven vatte hij dit ZO samen:
"Het ZIJN is een perversie van het niet-zijn.'
Daarom was het aforisme hem op het lijf geschreven:
IEDER nummer een dolksteek, een genadeklap,
een aanklacht tegen het leven.

~*~[

WAT je
als religieus mens met zo'n man aanmoet?
Ik zou zeggen: NIET al te serieus nemen. niet al te LETTERLIJK!
Zelf oppert hij ergens dat je als biograaf bovenal de leugens van de gebiografeerde aan het licht moet brengen.
Wat in ZIJN geval een verstandig
advies lijkt?!


-


Het helpt je
om de adolescent te blijven zien
die door de volwassen man blijft schemeren:
de jongen die door zijn eigen moeder
werd doodgewenst?


~*~


Ciorans grootste leugen
is zijn onwil om met liefde te spreken over wat hem raakt.
ZELFS zijn aforismen over Bach verraden het verlangen om te imponeren,
wat afbreuk doet aan de ontroering waaraan ze eigenlijk
uiting willen geven.


Cioran houdt de regie altijd strak in handen.
Hij geeft zich nooit prijs, ook niet wanneer hij zich waardeloos en klein toont, want OOK DAN wil hij indukwekkend zijn.


Er zijn slechts een paar aforismen
waarin hij vreugde verwoordt zonder er een rouwrandje om te leggen.
DIE gaan over een stilte die hem ZO lief is
dat hij het in ZIJN geval altijd luidruchtige woord 'g*d'
wijselijk inslikt.



"Je in jezelf terugtrekken en er een stilte waarnemen die ouder is dan het zijn, zelfs NOG ouder."



"DAT kleine beetje licht in ieder van ons,
dat van VOOR onze geboorte stamt, van VOOR ALLE geboorten,
DAT moeten wij zien te bewaren als wij willen terugkeren tot die verre klaarte waarvan wij om redenen die wij nooit zullen kennen
gescheiden werden."


~*~


DIT kleine beetje licht kon Cioran slecht verdragen.
Of hij het nu ontwaarde in nachtelijke uren of overdag in de aanblijk
van een verliefd stel - Cioran wendde het gelaat af.
TERSTOND kwam de nee-zegger in hem overeind,
in volle wapenrusting!


Uit ANGST zich te compromitteren
en mee te doen aan de bedriegerijvan het leven
verbood hij zichzelf om ja te zeggen.
Zijn NEE is een vooropgezet nee, een halsstarrig, eenkennig nee -
en DAAR begint de leugen.


Hij was bereid zichzelf het nodige te vergeven
zolang hij zijn wereldbeeld kon handhaven, zolang hij zichzelf de illusie kon aanpraten consequent te zijn in zijn illusieloosheid.


Natuurlijk was hij intelligent genoeg om deze nederlaag te onderkennen
en literair uit te buiten.


"ALS een stille verklikker ben ik om "G*D" heen geslopen;
niet in staat hem aan te roepen, heb ik hem bespioneerd!"


Fraai geformuleerd, deze bekentenis.
Een trefzekere diagnose, zij het met de brakke nasmaak
van vroegtijdige capitulatie.


~*~


Cioran is geen man
om medelijden mee te hebben;
enig betoon daarvan zou hem doen braken.
TOCH moet ik vaak aan de uitspraak van zijn moeder denken
wanneer ik door zijn boeken blader.
Ik wil haar EEN reden geven waarom het goed is dat ze haar zoon
een abortus heeft bespaard.


Cioran excelleerde in een nagenoeg vergeten liefhebberij:
de metafysica.


HIJ speculeert over
"G*D" en schepping met een geestdrift en vindingrijkheid waar geen theoloog of filosoof aan kan tippen.
In DAT opzicht vindt hij alleen zijn gelijke in gnostici, kabbalisten,
mystici en een handjevol 'kerkvaders'.
Dat we die nog steeds niet vergeten zijn komt vooral door hun
ongeevenaarde fantasie.


Cioran bewees dat DIE nog NIET tot het verleden behoort.


Op EEN punt had hij werkelijk het gelijk aan zijn zijde.
"G*D" is het beste wat de mens heeft verzonnen - en ...
moet BLIJVEN verzinnen.

verliefd
engel
03 jul 2005 - bewerkt op 07 mrt 2008 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 81 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende