evil mydi~empires within/without you coming/going


~*~

Eind
jaren zestig
hoorde ik die
uitdrukkingen voor het eerst:
de neiging tot het kwaad
op de boot van Istanboel {?} naar Haifa
uit de mond van een beeldschone
rabbijnsdochter!

En
dergelijke woordspelingen
kwamen ook voor
in John Steinbeck's East of Eden.
Ik was ook helemaal weg van The Asiatics van Frederick Prokosch.
En Sergeant Pepper's Lonely Hearts Club Band van de Beatles was toen ook net uit
met songs als Lucy in the Sky
with Diamonds
...

Er
wordt wel
gezegd dat de
familie van Kain in
ballingschap de beschaving schiep. Kain
"... stichtte een stad,
en noemde die stad naar zijn zoon Chanoch"
volgens GEN 4:17.
Daarbij waren zijn verre achterkleinzonen
de grondleggers van culturele verworvenheden
na al die daaraan voorafgaande ijs- en stenen tijdperken van vele duizenden jaren geleden.
Yoeval was 'de stamvader van allen die op de citer en de fluit spelen', en Toeval-Kain 'de stamvader van de smeden, van allen die het brons en het ijzer bewerken'
 in GEN 4:21~22.

Genesis
schijnt echter
een zeer negatieve
kijk op de beschaving
te hebben, wat eigenlijk geen
wonder is als je omringd wordt
door al die wrede grootmachten
die uitzijn op jouw onderwerping
en/of vernietiging met alle
beschikbare middelen?!

De
anonieme auteurs
en samenstellers van
deze mydiverhalen in ballingschap
rond 2500 jaar geleden {?}
zien haar als het werk van de 'allereerste' [symbolische] moordenaar,
en een typisch kenteken van de menselijke verbanning
van het goddelijke.

Weer
andere tradities
in het Nabije Midden & Verre Oosten
waren daarentegen juist zeer kritisch ten opzichte van hun goden,
terwijl ze de menselijke cultuur als
van onbetwistbare waarde
beschouwden.

Dat
soort variaties
en mengvormen zijn
eindeloos en getuigen dan
ook van grote inventiviteit en
creativiteit tot op de mydidag
van vandaag!

Waar
kleding in
het mydiverhaal uit
de tuin van Eden als
een symbool van [noodzakelijke/tijdelijke] 'achteruitgang' wordt gezien,
is het in het Gilgamesj epos juist een teken van vooruitgang
en verdergaande ontwikkeling?
Gilgamesj wordt voor het verlies van de onsterflijkheid getroost
met de luisterrijke architectuur van Oeroek,
de stad waarvan hij koning is;
hij wordt aangemoedigd om trots te zijn op haar bouwkunst
en verworvenheden.

En de bijbelse visie
is eveneens in strijd met onze Griekse erfenis,
die de verworvenheden
van de polis
verheerlijkte
...

TOCH
moeten we ons er voor hoeden
om steden en beschavingen in de christelijke betekenis van het woord
als 'slecht' of 'zondig' te brandmerken.
Zoals we al veel eerder en vaker zagen,
had de joodse traditie een veel pragmatischer houding ten opzichte van de zonde,
die als een betreurenswaardig gegeven van het leven werd beschouwd.
In de talmoed verwijzen de rabbijnen naar de 'neiging tot het kwaad' [yetser ha'ra].
Hiermee werd een chronisch verlangen naar het absoluut slechte bedoeld.
Het lag dichter bij wat Sigmund Freud later ook wel het libido zou noemen,
een levensdrift die de bron is van onze vitaliteit en begeerte.
Zoals we zagen, kan de 'neiging tot het kwaad'
[net als de 'neiging tot het goede']
scheppend zijn.

De rabbijnen tekenen hierbij aan
dat "G d" op de zesde 'dag' van de 'schepping' zijn werk 'HEEL goed' had genoemd
en besloten dat DIT de dag was waarop hij in de mensheid de neiging tot het kwaad had geschapen:
'En zie het was heel goed.
DIT is de prikkel tot het kwaad.
Is de prikkel tot het kwaad goed?
Doch, was het niet voor de prikkel van het kwaad,
dan zou geen mens een huis bouwen, noch een vrouw huwen, nog kinderen krijgen, nog in zaken gaan. Salomo zei; "Alle arbeid en al het goede
in het mydiwerk van de mens komt uit naijver
met zijn buurman!"

Door de culturele verworvenheden
aan de nakomelingen van Kain, de rusteloze zwerver, toe te schrijven,
erkent de bijbel dat woede en ontevredenheid de beschaving zowel gebouwd als vernietigd hebben.
Veel van de door G d geschonken energie kan zich uiten in creativiteit en het leven verrijkende kunsten,
maar ook in onbeheerste haat, jaloezie en zelfzuchtigheid,
domheid en kortzichtigheid.

Het geheim ligt in het leren beheersen
[thou mayest prevail upon ...!] en richten van de krachten die opgerold als een slang
aan de basis van de natuur liggen,
klaar om ons te bespringen.

In plaats van ze
net als Kain te gebruiken om te vernietigen,
kunnen we we [ook] als een bron van zegening[en]
leren benutten.

~@~
21 dec 2006 - bewerkt op 18 jun 2008 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 81 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende