Elf over drie: zit je alweer op die knie?

Julianus
was een diep godsdienstig,
sentimenteel man, een redelijk soldaat,
die echter geen waardigheid bezat: 'n keizer
die in een pamflet, gericht tot een vijandige stadsbevolking,
zich erop beroemt dat hij luizen in zijn baard heeft,
kan slecht{s} rekenen op respect voor zijn positie?
Net als vele bekeerlingen was hij een fanaticus,
maar hij is geen representatieve figuur -
in tegendeel!

Heidenen
veroordeelden zijn poging
om de christenen te beletten
zich geestelijk verder te ontwikkelen.
Het heidendom was ongeorganiseerd, het was geen systeem, geen samenhangend geheel;
het bezat vele tempels en priesters, maar die priesters waren niet verenigd,
er waren [nog] geen dogma's en het had geen geloofspunten.
Julianus trachtte in dit alles verandering te brengen: hij probeerde door decreten
een deugdelijke, filantropische & propagandistische vereniging van priesters te scheppen;
maar dat kon onmogelijk echt gelukken?!
Hij regeerde slechts kort {361-363} en
die reactie zette
niet verder
door.

Vanaf
dat moment
waren de enige vijanden
die het toenmalige evangelie in het rijk had, mensen
binnen de Kerk, totdat de moslims
het Middellandse~Zeegebied binnenvielen
'n 'paar eeuwen'
later.

De
Romeinse godsdienst
was de godsdienst van de leek
die koel tegenover de goden stond;
de belangrijkste priesters werden door een volksstemming gekozen.
Julius Caesar bijvoorbeeld was
pontifex maximus,
een titel die de keizers voortaan eeuwenlang hebben gevoerd,
en een titel die de huidige pausen veel langer hebben gedragen,
en die zij nog altijd dragen.
In 't algemeen sproten de lokale kerkvervolgingen
niet voort uit 'n conflict met het
[nieuwe] geloof: die oorzaak
lag op een
veel lager
plan.

Vooral
kooplieden stonden
vijandig tegenover de Kerk:
zij klaagden vooral over het onrecht dat de Kerk hun zaken aandeed,
zoals de beeldjesfabrikanten in Efese al ten tijde van Sjapo,
en misschien ook de mensen in Bithinia ten tijde van Plinius, die voeder verkochten
voor de dieren die bestemd waren voor het [slachtoffer]altaar?!
De mannen ergerden zich aan familie-twisten
die dikwijls volgden wanneer de christenslaaf zijn
'U hoeft slechts te geloven!'
fluisterde tegen de vrouwen
in 't huis.

Bovendien
wijst men
ook nog steeds
op de joden als bron
van de meeste anti-christelijke bewegingen met alle gevolgen
vandien in de daarop-
volgende 'christelijke'
eeuwen?!

De houding
van de regering varieerde
al naar gelang haar [economische] zorgen
en misschien ook al naar gelang van het karakter
en de verdraagzaamheid
van de keizer.

Al
was de
staat in bepaalde
tijden [zoals in de tijd van Trajanus]
bereid om de dingen maar wat op hun beloop te laten,
de vaste stelregel van de Romeinse heerschappij was toch nog steeds
dat er geen ander gezag dan dat van de keizerlijke regering
kon worden geduld.

Een
natie moest
EEN ZIJN: christenen
mochten gerust, net als tegenwoordig
ook nog wel in India, Indonesia, Rusland &
China e.d., hun "Christos" vereren &
aanbidden, maar zij moesten ook
'de goden van de
st{r}aat en van
de stad[staat]
vereren
...