El Sjaddai: twee vuisten groot!
Al
schrijvende
komen er talloze herinneringen
terug
aan langvervlogen tijden.
Zonnige tuinen
vol vlinders, bloemen,
rietmatten en tuinhuisjes,
bessenstruiken onder appel- en
pruimebomen.
Buurkinderen
met limonade en koekjes
en kleurige strikken in het haar, bloemetjesjurken,
korte broeken met riemen en sandalen.
Moeder altijd
bezig met aandacht en overleven,
zingen en plezier
in alle werk dat gedaan moest worden,
Wassen moest nog altijd
met de hand,
koken op petroleumstellen.
Water uit de pomp en
overal
vooral veel groen.
Kolenkachels, denneappels,
turf.
De hei was vlakbij achter opa's boerderij:
wit zand uit de ijstijden met veel hoog gras,
felgele bremstruiken
en dartele konijntjes.
Boeken lezen in de wintertijd met
sneeuw en ijs
en allerlei vogels.
Regenbuien, jaargetijden,
verjaardagen en
elke dag weer al die
verschillende bijbelverhalen vol lief
en leed
en avontuur.
Salamanders en kikvorsen, kraaien en
paarden voor wagens van
groenteboeren, melkverkopers,
slagers en bakkers ...
Na elke maaltijd bijbelverhalen
net als in de kerk:
spannende avonturen
in verre landen ...
Alsvanouds Adam en Eva
in de Hof van Eden,
hun kinderen waarvan Kain de Boer
Abel de Herder
doodsloeg.
Noach bouwend aan de Ark
om Dieren te redden.
Abraham de Zwervende
'vriend van god'
met Sara
wachtend op ...
Isa'ak op Weg en bij de Put
met Rebecca:
Jacob/Israel en Esav Adom met
Leah & Rachel en
gevechten met god in
woeste bergbeken!
Israel ...
Josef de Dromer en zijn Twaalf Broeders
in Egypteland
met Farao's
almacht.
Slavernij met Mosje in
z'n biezen kistje drijvend
in de Nijl.
Moord en Vlucht en Verre Landen
met Brandende
Braamstruiken ...
Tien plagen en Uittocht na
Doortocht en
in de Woestijn.
Heilige Grond vol Visioenen,
Vijandige Steden
en Krijgslisten.
Priesters in Tempels, het Volk en
z'n Koningen
en oorlogen en ballingschappen voor
Terugkeer
en Inkeer ...
Profeten als Geneesmiddel
tegen alle mogelijke
en onmogelijke vormen
van Krankzinnige Avonturen en
doldrieste
Menselijke
Waanzin.
Herders slapend onder de blote hemel
vol betekenissen
van miljarden sterren.
Daniel in de Leeuwenkuil. Esther en Mordechai
en Haman.
Job en z'n Vrienden ...
Alle landen rond de Middellandse Zee
tot en met Almachtige Vorsten van
Persia & Irak.
Griekenland en Turkije, Egypte en
Rome
en z'n Herodessen.
Kind in Kribbe, Jonge Jaren, Yochanan
de Doper
met Het Verhaal in
de Jordaanrivier,
Onderdrukking &
Bevrijdingsdromen ...
Ontmoetingen onder Bomen en
bij Putten.
Velden vol Klaprozen rond
Eeuwige Waterstromen ...
En Al Dat en Nog Veel Meer
in elkaar Overvloeiend en
Samenzwerend ...
Wereldpolitiek in Nieuwe en
Aloude Tijden ...
Mensen en kleine kinderen en
planten en dieren vol Betekenissen!
Alle Tijden & Plaatsen samenvloeiend in
EEN groot groeiend
en bloeiend
Geheel waar Alles Nieuw was en
Geschiedenis
gewoon dagelijks
leven ........
En weer terug bij Avraham en
zijn Knecht
op Zoek naar een
Bruid ...
Een verhaal over de manier waarop de knecht dit klaart
zit vol met
levendige, maar onbeduidende details.
We lijken weer eventjes een register
lager te zitten,
onder de hoogverheven, zeer diepzinnige en
tijdloze tonen van
scheppingsverhalen en vloedmythen en
zelfs zonder
de tonen van de beginlegenden van de
Avrahamcyclus ..............
In die eeuwenoude legenden zijn G*D & Avraham
de Belangrijkste Personages ...
- De Protagonist & de Antagonist -
in ogenschijnlijk ingewikkelde Patronen
van Wisselwerkingen die,
zoals we zagen in al die verhalen
en ook in onze
eigen
myDi levens,
uitmonden in een Eeuwige
Kosmische
Strijd!
In het verhaal over het Huwelijk van Yitschak & Rivka
daarentegen
zijn de belangrijkste personages Avrahams Knecht
(zonder naam!),
Rebecca & Rivka's Vader en Broer:
Betuel &
Lavan!
G*D verschijnt in deze episode
noch om te praten
noch om te handelen ..............
Maar wat wel opvalt is dat Avraham,
die tot dit moment niet in staat is geweest om G*D
of zijn verhouding met G*D te omschrijven,
dat nu eindelijk
WEL kan.
Avrahams Knecht maakt zich zorgen:
"Stel dat de vrouw mij niet wil volgen naar dit land?"
(Turkije > Kana'an van voor 3.500 jaar!)
Maar Avraham/Ibrahim stelt hem gerust:
"De Heer, de G*D van Hemel, die mij hier op Aarde
heeft Genomen
Uit het Huis van mijn Vader Terach en
uit mijn Geboorteland
Charan,
en die mij onder Ede Gezworen heeft:
aan Uw Nageslacht
zal Ik Dit Land Geven -
Hij zal zijn Engel voor U
uitzenden!"
{Gen 24:6-7}
Tot nu toe kondigde G*D aan Avraham aan
wat G*D ging doen.
Nu kondigt Avraham aan G*D aan
wat G*D zal doen.
Het Hebreeuwse werkwoord heeft,
zoals gezegd, een aansporende vorm - die een wens of
bevel uitdrukt! -
en een toekomstige vorm,
maar deze zijn in de derde persoon enkelvoud
morfologisch
niet van elkaar te onderscheiden!!!
Als god zelf had gezegd:
"Mijn engel zal voor u uitgaan!",
dan zou de context ons hebben verteld,
zelfs in de nederlandse vertaling,
dat een bevel was gegeven aan
de betreffende engel.
Als Avraham het is die zegt:
"De Heer, de G*D van de Hemel (...)
zal zenden',
dan verbergt de vertaling de in het Hebreeuws
latent aanwezige
mogelijkheid dat dit een bevel is en geen
voorspelling:
"laat G*D zenden',
is in de nederlandse vertaling het
equivalent
dat dit het dichtst
- maar niet dicht genoeg -
benadert!
In werkelijkheid is het hebreeuws
ambivalent,
maar laten we dat rusten?
Wat hier echt nieuw is,
is dat Avraham opvallend vrijuit
en als het ware heel gewoontjes spreekt over god en
over wat G*D
Zal Doen!
Tot dit punt in gods verhaal zijn al gods daden nagenoeg
ongemotiveerd geweest en daarom
ontzagwekkend,
onheilspellend en
onvoorspelbaar!
Maar Plotseling,
en dit is een maatstaf voor de overwinning
die Avraham op G*D heeft behaald
door zijn mes tegen Yitschak te heffen
(maar zonder te snijden!)
begint god als het ware al een bekende grootheid
te worden,
gedefinieerd en beperkt door zijn
gedane beloften!!!
Deze Verandering in G*D zien we in Gen 24,
het verhaal over de manier waarop de knecht Rivka verkrijgt,
door een veelzeggende verschuiving
van de terminologie.
Zoals we reeds eerder zagen in voorgaande verhaaltjes
staat in Genesis
vaak zowel 'ELOHIM',
altijd vertaald met "G*D",
als YHWH 'Jahweh',
meestal vertaald met 'de Heer' ...
Naast deze twee belangrijkste Namen wordt soms
- als Avraham aan het bidden is, een ritueel uitvoert of
een offer brengt -
de naam 'EL', "G*D", altijd voorzien van
een epitheton {BijNaam},
of 'nickname' gebruikt ...
Zo wordt de rituele besnijdenis uitgevoerd voor en
op verzoek van
"EL Sjaddai", "G*D, de Almachtige";
en vlak voor 'de binding' van Yitschak plant Avraham
een 'tamarisk'
in Be'erSjeva en roept hij
"EL Olam" aan, vertaald als
de "Eeuwige G*D".
Het Sjemitische "EL" is, net als het nederlandse 'G/god',
zowel een soort- als een eigennaam.
Als soortnaam was het de algemeenste, gewoonste
term voor godheid
in het oude Nabije Oosten.
Als eigennaam in het Kana'anitische pantheon was het
de naam van
de hemelgod of "Hoge G*D",
degene wiens gezag over de natuur en
de maatschappij
het grootst was
maar wiens bemoeienis met het persoonlijk leven
van een individu
het kleinst
was ...
De Kana'anitische EL kan gezien worden als
de goddelijke president;
en veel geleerden menen dat de naam JAHWEH zelf,
die morfologisch een werkwoordsvorm is
- hoewel in de syntaxis altijd behandeld als naamwoord -,
oorspronkelijk het predikaat was van
een werkwoordelijk gezegde
waarin het onderwerp
'el' was ...
Los van die mogelijkheid stelt Avraham,
als hij de Heer in de voorgaande passage omschrijft als
"DE G*D van de Hemel"
en even daarvoor als "DE G*D van Hemel
& Aarde",
het Wezen dat zijn Verhuizing
eist
Funktioneel Gelijk aan de
Hoogste der goden .......
Die vereenzelviging is vanzelfsprekend,
in zoverre dat de vorming en vernietiging
van hele volkeren,
het geven en nemen van
complete landen,
de instelling en het behoud van
de politieke elite
'presidentiele' verantwoordelijkheden zijn.
Wat verrassend is,
is dat we juist op dit punt van het Verhaal
dat niveau moeten verlaten
voor een veel persoonlijker niveau.
De Heer, de God van Hemel en Aarde, sprak
als de Kana'anitische El
toen hij Avraham voor de zevende maal beloofde:
"(...) uw nageslacht zal de poort van zijn vijanden in bezit nemen.
En alle volkeren van de aarde zullen zichzelf zegen toewensen
onder
het noemen van uw nageslacht,
omdat u mijn bevel gehoorzaamd hebt!"
{Gen 22:17-18}
Dit is het niveau van besluitvorming waarop El zich
gewoonlijk begeeft.
Maar NU vertelt Avraham aan zijn knecht
dat juist deze godheid
zijn engel mee zal sturen om erop toe te zien
dat de knecht zijn zoektocht naar
een bruid voor Yitschak
met succes
beeindigt!
Enigszins gechargeerd is dit net zoiets als
de secretaris-generaal van de
Verenigde Naties uitsturen op een onbeduidende
persoonlijke boodschap.
Waar Avraham zich nu pas,
tegen het einde van zijn lange leven,
volledig bewust wordt van zijn werkelijke verhouding
met de Heer G*D,
daar weet Avrahams Knecht nog minder
wat voor soort god dit is
en wat van hem gevraagd
kan worden.
In het eerste echte gebed in de bijbel
zegt de knecht,
als hij aankomt in Paddan-Aram:
"O Heer, God van mijn meester Avraham,
laat mij vandaag toch slagen en bewijs genade
aan mijn meester Avraham.
Ik sta hier bij de waterbron terwijl de dochters
van de stedelingen uitgaan
om water te putten.
Laat het meisje tegen wie ik zeg:
'Laat toch uw kruik zakken,
opdat ik kan drinken?',
en die antwoordt:
'Drink,
en ook uw kamelen zal ik drenken!',
- laat zij degene zijn die u bestemd hebt voor
uw knecht Yitschak!
Daaraan zal ik weten
dat uw genade bewezen hebt
aan mijn heer!"
{Gen 24:12-14}
Hoogst merkwaardig en nog steeds
zeer aktueel?
Zo spreken wij, of sommigen onder ons,
nog steeds hardop of heel zachtjes vanbinnen als we iets willen:
een kadootje, vriendje of vriendinnetje,
paard (en wagen!) of een
diploma, werk, vakantie, kinderen en
vul zelf maar weer in
en aan ...!!!
Smekelingen & uitprobeerders?
Niets nieuws onder de zon en de maan?
Andere opvoedingssystemen, emancipaties en
aanpassingen op
allerlei gebied, andere vervoersmiddelen,
plaatsen en tijden,
maar diep binnenin, in de kern van de zaak,
zitten wij
met ons gevoel van wens en droom,
goed en kwaad,
doen en niet-doen,
TOV &
lo-tov ...
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Verborgen in een 'computer' ter grootte van
'twee vuisten'
strijden wij onze eigen strijd met de elementen van buiten en
de machten en krachten
van binnen ...
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Moge het de lieve lezer
welgaan
op de tocht over het smalle persoonlijke
pad!
Hoemeer verhalen:
des temeer
keuzemogelijkheden?
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Till we meet again,
for now goodbye,
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Uw Ch@i & Kraai Alsvanouds
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~






















Asih, man, 81 jaar
Log in om een reactie te plaatsen.
vorige
volgende