Stereo~
theisme
scihifi:het thema
kennen we al
uit Proto-Jesaja,
maar terwijl de uitkomst daar
wordt voorgesteld
als een min of meer militaire zege,
wordt die hier gepresenteerd
als het logische gevolg van het
Israelitische monotheisme
EN
als een spirituele prestatie
van Israel als volk,
het resultaat van
en de beloning voor de nationale
inspanning
...
Vastberaden
monotheisme
van de kant van de mens
suggereert, haast onontkoombaar,
de mogelijkheid van vastberaden 'mono~
antropisme'
van de kant van G*D?
Het suggereert, met andere woorden,
dat het goddelijk verbond met
de hele mensheid
- in feite het verbond van de Heer met Noach of een herstel
van zijn stilzwijgende verbond met Adam -
het enige verbond zou
moeten zijn?
En wel
volgens de impliciete verhouding:
vele goden:
vele volken :
:
EEN G*D
:
EEN
volk?!Maar
als er
EEN
goddelijk-menselijk
verbond moet komen door
de uitbreiding van het verbond met Avraham,
in plaats van door de vervanging ervan,
dan kan dat verbond niet langer het vruchtbaarheidsverbond zijn
dat het bij de eerste aankondiging was?
Het is duidelijk
dat een verbond dat
disproportionele vruchtbaarheid toezegt aan
EEN
volk,
naar de aard van de belofte niet uitgebreid kan worden
naar alle volken?
Maar er is een alternatief,
en dat kiest de Heer.
Hij breidt niet de beloning van het verbond uit,
vruchtbaarheid,
maar zijn verplichtingen!
Anders dan
goddelijk gesteunde vruchtbaarheid kan een
goddelijk geautoriseerde WET aan alle volken worden gegeven zonder
verzwakking,
vooral als de wet op zich beschouwd gaat worden als een beloning,
en als zodanig begint hij de wet nu
te beschouwen ...
Toen de wet voor het eerst
bekendgemaakt werd op de Sinai
had zij een instrumentele functie:
zij stelde de voorwaarden die,
wanneer eraan voldaan werd,
zouden resulteren in disproportionele vruchtbaarheid en voorspoed
voor Israel in Kana'an
.............
Maar de Heer,
die nadenkt over zijn eigen uniciteit,
is zijn wet duidelijk als iets goeds op zich gaan beschouwen en Israel als
zijn 'licht der volken'
dat de kennis van de wet moet
verspreiden ...
Dit sluit aan bij een thema
dat we voor het eerst tegenkwamen in Jesaja 2:3,
waar de profeet zich voorstelt
dat de volken zeggen:
- "KOMT,
laten wij opgaan naar de berg van de Heer,
naar het huis van de G*D van Ya'akov;
opdat Hij ons zijn wegen leert
en opdat wij zijn paden bewandelen!"
Want uit Tsion zal de wet uitgaan
en het woord van de Heer uit
Yeroesjalajiem ... -
Israels overwicht ontstaat,
in deze herziening van het plan van de Heer,
niet hoofdzakelijk door een zege op een vijand
maar door de vreedzame verbreiding van
een universeel erkende
roeping:
- "Vreemdelingen zullen klaarstaan
en uw kudden weiden,
buitenlanders zullen uw landarbeiders
en uw wijngaardeniers zijn;
maar u zult priesters van de Heer
worden genoemd,
men zal over u spreken als dienaars
van onze G*D;
u zult het vermogen van de volken genieten
en u op hun rijkdom
beroemen ...
{YESH 61:5-6}
Als er
EEN
land op de wereld is
dat je waarlijk internationaal kunt noemen
dan is het Israel wel:
vanuit
UR
{OER}
tussen Euphraat en Tigris
naar
HARAN
{Zuid Turkije},
vandaar via Syria en Libanon
naar Kana'an en door de Sinai naar
EGYPTE
en sindsdien
alsmaar weer heen en weer
op en neer
over de 'vruchtbare groene halve maan'
en de rest van
de Middellandse Zee naar de
REST
van de wereld!
Joodse mensen
hebben zich in de loop van enkele duizenden jaren
leren verspreiden
over de hele wereld,
vaak noodgedwongen:
bezettingen door omringende grootmachten,
vernietiging, volkerenmoord,
deportatie, ballingschap,
slavernij ...
Onder druk
van dreiging en
winstbejag handelsrelaties over de hele
bewoonde wereld:
Griekenland, Italia, Balkan, Rusland, Siberia, China,
Noord Afrika, Spanje, Portugal, Frankrijk,
Duitsland, Nederland,
Engeland!
Amerika, Afrika, Asia, Australia:
allerlei soorten joden,
al of niet 'gelovig' 'godsdienstig',
maar met
een eigen taal. het Hebreeuws,
jaartelling en feesten,
'kosjer' voedsel,
rein/puur eten en drinken,
kleding,
verhalen over al die zwerftochten
door machtige landen,
Adam, Noach,
Avraham, Yitschak, Ya'akov,
Ishmael, Israel, Josef
en al
die andere bekende of minder bekende
figuren zoals 'tien geboden'
Moshe en de Farao, Jozua,
Samuel, Saul, David, Salomo met wijsheid en
profeten met waarschuwingen
en adviezen
.............
De hele wereldgeschiedenis
raakt doortrokken van het kleine beetje 'gist'
via joden, Yeshu, geboden en verboden, schuld en genade,
besef van ontoereikendheid en oplossingen voor
allerlei problemen ...
De universele
rechten van de mens, het kind,
het dier en de planten?!
Leraars van wijsheid dwars
door de eeuwen en landen heen ...
Wetenschappers
met ontdekkingen .......
G*D
.............
Een lijn,
draad, verband, verbond
door alle tijden en plaatsen:
liever wat minder moord en doodslag,
al of niet 'zinvol' geweld!
Leren om respect te hebben voor de zwakkeren,
weduwen en wezen,
rechten en plichten van alle vormen van leven,
wetenschap en
filosofie,
evoluties en
revoluties?!
Dat
wat we nu zijn
is het resultaat van
wat we toen waren en
het begin van een 'nieuwe' tijd
met nog ongekende mogelijkheden mits
we lering uit het verleden leren
trekken om niet altijd en
eeuwig dezelfde fouten
te blijven
maken?























