& dictatuur.
Origenes
rond 1800
jaar geleden ging
uit van 'g ds eenheid'.
In de traditie van Justinus,
Irenaeus & Tertullianus betrekt Origenes
die passage in Spreuken 8:22-25, over de Wijsheid die
VOOR
al 't andere werd 'geschapen', op Christos.
Daarom is Christus "G ds" 'eniggeboren Zoon'
en de 'eerstgeborene van heel de schepping':
Kolossenzen 1:15-19 ...
YAHWEH KANANIE REESJIET DARKO KEDEM MIFALAW MEEAZ; MEEOLAM NISACHTIE MEEROSJ MIKADMEI-ARETS; BE'EIN-TEHOMOT CHOLALTIE BE'EIN MAYANOT NICHBADEI-MAYIEM; BETEREM HARIEM HATBAOE LIFNEI GEVAOT CHOLALTIE:
"Die is"
heeft mij voor al het andere geschapen,
toen hij zijn scheppingswerk begon, schiep hij eerst mij.
Ik ben in 't begin gemaakt, nog voor alles er was, nog voor de aarde vorm kreeg.
Toen er nog geen oceanen waren, werd ik voortgebracht, voor de bronnen met hun waterstromen.
Toen de bergen nog niet waren neergezet,
werd ik voortgebracht.
WEHOE TSE-LEM HAELOHIEM HAGE'ELAM OEVCHOR KAL-NIVRA; KIE-BO NIVRA KOL ASJER BASJAMAYIEM WA'ASJER BA-ARETS KOL HANIREH WECHOL ASJER-EINENOE NIREH HEEN KISOT OEMEMSJALOT HEEN SARA-ROT WESJOE-YOT HAKOL NIVRA AL-YADO OELMA'ANEHOE; WEHOE LIEFNEI HAKOL WEHAKOL KAYAM BO; WEHOE ROSJ GOEF HAEEDAH ASJER HOE REESJIET OEVCHOR MEEIEM HAMEETIEM LEMA'AN YIHEYEH HARISJON BAKOL; KIE-CHEEN HAYAH HARATSON LESJAKEEN BO ET-KAL HAMELO;
Beeld
van g d,
de onzichtbare, is
hij, eerstgeborene van heel de schepping:
in hem is alles geschapen, alles in de hemel en alles op aarde,
het zichtbare en het onzichtbare, vorsten en heersers, machten en krachten,
alles is door hem en voor hem geschapen. Hij bestaat voor alles & alles bestaat in hem.
Hij is 't hoofd van de lichaam der Velen. Oorsprong is hij, eerstgeborene van de doden,
om in alles de eerste te zijn: in hem heeft heel
de volheid willen wonen [& door hem & voor
hem alles met zich willen verzoenen,
alles op aarde & alles in de hemel,
door vrede te brengen
met zijn bloed
aan het
kruis]!
