MAAR
ANGST EN
WANTROUWEN JEGENS 'anderen'
('dé ànder'

zijn sindsdien
niet zo groot geweest?
Àngst & wantrouwen
brengen (steeds meer) mensen ertoe
om zich verder terug te trekken in 'de eigen groep',
met uitsluiting van (alle) 'anderen'!
Als die uitsluiting maar vèr genoeg gaat,
ontstaat er een ontmenselijkt beeld van 'de ander', verdwijnt de zorg voor de ander
úit hèt blikveld!?! "Nooit meer Auschwitz" betekent: alle alledaagse moraal waarin de zorg
voor de ander uitdrukkelijk een rol speelt en waarin solidariteit zich níet beperkt tot de (alleen maar)
eigen groep! "Nooit meer Auschwitz" betekent: zòrg dat mensen niet
(weer) van hun menselijkheid ontdaan kunnen worden!
Maar, IMRE KERTÉSZ zegt ook:
"Houd nu eindelijk eens op (...) te zeggen dat Auschwitz niet verklaard kàn worden,
dat Auschwitz hèt product is van irrationele, met het verstand niet te vatten krachten,
want voor het kwáád is àltíjd wel een rationéle verklaring te geven.
(...) Wàt wèrkelijk irrationéél èn ònverkláárbaar ìs, is níet hèt kwáád, maar daarentegen het goede!"
Èn Kertész wijst erop dat er zèlfs in concentratiekampen, zèlfs ìn Auschwitz (nog) mensen waren
die (wèl) anderen híelpen, die zèlfs ìn het kàmp (tòch nog) vasthielden
aan de alledaagse moraal, de zòrg vóór 'de ander', èn dáárméé
de òntmènselijking tégengingen.