Domesticatie & ontplooiing van God & Mens


Hebben
we nu onderhand
'de kindertijd van God' gehad?
Het begin is immers,
zoals in elk 'gewoon' myDi-levensverhaal,
essentieel?

In zeker opzicht vormen Genesis & Exodus
de kindertijd van God:
daarin wordt de basis voor zijn identiteit gelegd!
De veranderingen die in deze twee boeken
in zo'n hoog tempo plaatsvinden
zijn groot en indrukwekkend,
net zoals de veranderingen in de kindertijd
van elk myDi-mens
.......
Ze verdienen nauwkeurige aandacht:
God schijnt minder te veranderen
in de bijbelse boeken die er
direct na komen ...

De
eerste vijf
boeken van de
myDiBijbel
worden in de joodse traditie
TORA
genoemd,
een Hebreeuws woord dat grofweg 'leer' betekent,
en in de seculiere wetenschap 'pentateuch,
afgeleid van een Grieks woord dat zoiets als
'boek van de vijf' betekent.
Genesis, het eerste boek, begint met
Gods schepping van de wereld.
Exodus, het tweede boek, eindigt
op de dag af een jaar na
de ontsnapping uit Egypte ...
Op die dag gaat God
de tabernakel of verblijfplaats in
die Moshe voor hem gemaakt heeft
en wordt een soort portable
supercomputer?

"De wolk bedekte de tent van de samenkomst,"
lezen we in ourBiDi,
"en de
AANWEZIGHEID
van de Heer
vervulde de tavernakel ...
Moshe kon de tent van samenkomst niet binnengaan,
want de wolk rustte daarop,
en de aanwezigheid van de Heer vervulde de
tabernakel" in
Ex 40:34-35.

De rest van het verhaal
dat de PentaTorah over de Israelieten in de woestijn
te vertellen heeft, staat in Numeri, het vierde boek:
daar lezen we dat de Heer een maand nadat hij
de tavernakel is binnengegaan
een telling verordonneert van de Israelieten die met hem
in Sinai gelegerd zijn {vandaar ook de titel: Boek der Getallen}.
Na de telling,
op de twintigste dag van de tweede maand van het tweede jaar,
'verhief de wolk zich van boven de tabernakel van het verbond en
de Israelieten braken voor hun reizen uit de woestijn Sinai op (...)'
in Num 10:11-12.

De rest van Num verhaalt over Israels tocht door de woestijn,
de eerste invallen in Kana'an {grofweg het gebied van het
huidige Israel} vanuit het zuiden,
het hieropvolgende besluit om vanuit het oosten,
over de rivier de Jardeen,
kana'an binnen te vallen en
- op weg naar die invasie -
de overwinningen op Chesbon en Basan,
twee kleine Amoritische koninkrijken ten oosten van de Jardeen
{in het huidige Jordanie}.

Het verhaal eindigt als Israel zijn kamp heeft opgeslagen
in het veroverde gebied en zich voorbereidt op de invasie van
het centrale gebied van Kana'an.

Dit verhaal wordt geflankeerd
door het derde en vijfde boek van de PentaTorah,
Leviticus & Deuteronomium.
Beide bestaan uit een toespraak,
de ene van de Heer tegen Moshe {Leviticus},
de andere van Moshe tegen de Israelieten {Deuteronomium}.
De eerste toespraak wordt gehouden in Sinai,
vlak voor de Israelieten hun tocht naar Kana'an beginnen;
de tweede, Moshe's laatste woorden voor zijn dood,
wordt gehouden in de vlakten van Moab,
langs de oostelijke oever van de Jardeen,
tegenover Jericho ...

Net als het veel kortere
'verbondsboek'-deel in Exodus
weerspiegelt Leviticus
de gewoonten van een later tijdperk,
die opgeschreven zijn in een nog later tijdperk!
In 587 voor Christus {B.C.},
zo'n zeshonderd jaar na de verovering van Kana'an,
gaf Yerusjalajiem zich over aan Nevuchadnetsar, de koning van Bavel,
en werden de Israelieten als gevangenen weggevoerd ...

In Babel trachtten de priesters van Yerusjalajiem,
de enig overgebleven Israelitische leiders na de verovering,
het leven dat het volk had geleid in zijn vaderland
te codificeren
..............

In het resultaat werd,
met een zeer gestructureerde
en soms bijna abstracte presentatie,
uiteraard grote nadruk gelegd op dat deel van het nationale leven
dat het speciale terrein was van de priesters:
religieuze rituelen
........

De priesters kwamen allen uit het huis {de stam} van Levi,
vandaar de titel van het boek.

De beschreven religieuze rituelen gaan over reiniging en vrijspreking,
beide aspecten van dezelfde zorg -
dat Israel als volk
en iedere individuele Israeliet
binnen het verbond met de Heer blijft!
De kenmerkende nadruk van Lev kan verduidelijkt worden
door een vergelijking van Lev 19,
een uitgebreide versie van de Decaloog,
met Ex 20,
de eerste uiteenzetting van de Decaloog.
In Ex,
op de berg Sinai,
is er een duidelijk,
zelfs overweldigend gevoel van het 'anders-zijn',
van de ontzagwekkende vreemdheid van de Heer.
De Israelieten zijn niet minder uitgesloten van dat anders-zijn dan
de rest van de mensheid.
Alleen Moshe heeft er toegang toe.

{Toen ik daar was samen met Mirjam, Chadassa & Jeany
in mei '70
was ik 'strontverkouden' en bleef ik alleen achter aan de voet van
de berg terwijl
de anderen naar boven gingen?!}

In Lev is er een andere afbakening:
God en Israel samen zijn 'anders'
en de rest van de mensheid
- in een bepaald opzicht de rest van de werkelijkheid -
is uitgesloten.

De lijst van geboden in Leviticus begint met:
"Heilig zult u zijn,
want IK, de Heer, uw G*D,
ben heilig"
in Lev 19:2.

De secularistische tendens
die ontstaat in de periode van de "Verlichting"
is natuurlijk {net als in heel veel Moslimlanden nu nog!}
onbekend in de Bijbel;
en toch kunnen,
in verschillende boeken en op verschillende momenten en manieren,
menselijke relaties varieren in de mate waarin ze ingekneld zitten
in de god/mens-relatie ..............

Zo was oorlogvoering voor de aartsvaders een tamelijk seculiere
bezigheid
........
In Leviticus daarentegen gaat alles wat Israel zichtbaar onderscheidt
van andere volken
- en er zijn een heleboel dingen die precies dat ten doel hebben -
God aan,
die trouwens begon met Israel af te scheiden van de rest ...
En alles wat onenigheid tussen de Israelieten teweeg kan brengen,
verstoort evenzo de perfectie van het verbond tussen Israel en God
en gaat daarom opnieuw God aan
........

Alle daden van het dagelijks leven worden geheiligd
door ze te interpreteren als daden die met God te maken hebben,
maar alle centrale, voorgeschreven maatregelen zijn
voorspelbaar en doeltreffend en alle zijn
uiteindelijk gunstig ...

Een moderne myDi-lezer vindt de vele rituelen misschien saai om
te lezen door de herhalingen,
maar ze geven gezamenlijk een opvallend sereen en
geidealiseerd beeld van
het landelijk leven!

Niets gaat fout wat niet hersteld kan worden door het juiste ritueel;
en aangezien er geen verhaal verteld wordt over iemand
die weigerde het ritueel uit te voeren,
impliceert dit op een subtiele manier dat dit nooit
voorkwam?

Onze huidige wereld
is een voorbeeld van het tegendeel:
bijna iedereen probeert heden ten dage om
op eigen wijze 'zalig' te worden?!

Historici beweren dat de priesterlijke redacteuren
die de PentaTorah samenstelden
door eerdere teksten te combineren en
aanzienlijk uit te breiden,
van Lev een lange toespraak van de Heer op de berg Sinai maakten,
om zo de hoogste macht aan hun rituelen
te verbinden.

Als historische verklaring is dat voldoende;
maar wanneer de tekst eenmaal zo is opgesteld,
wanneer God degene is die hem uitspreekt,
wordt het zowel een uiteenzetting
OVER hem als VAN hem.

Elke toespraak zegt onontkoombaar iets
over de spreker en/of schrijver.

Na de stormen in Exodus
komt Leviticus over
als een windstilte
.......

De God die in Exodus werd opgevoerd
was een beangstigende God.

Zijn aanwezigheid temidden van de tenten van Israel
- wolk overdag, vuur 's nachts -
bevatte een dreiging ...

Was de instemming van de Heer
om in een tavernakel te gaan wonen
een literaire 'domesticatie',
Leviticus suggereert een veel
gedetailleerder en
symbolischer
domesticatie ...

Hoewel de priesters de Heer onophoudelijk vrezen
en vertrouwen op die vrees bij anderen,
hebben ze het voorwerp van hun angst ingebed
in een ingewikkeld geheel van rituelen
dat ontworpen is om Israels zuiverheid,
onkwetsbaarheid en veiligheid
te garanderen.

Zoals zo vaak in liturgie
is het juist de eentonigheid
die geruststelt ...

Je kunt niet tegelijk verveeld
en verschrikt zijn?

Of, om het iets minder scherp te zeggen,
je kunt niet tegelijkertijd verlamd zijn van schrik
en stipt de voorschriften naleven?

Lev is zo een soort 'adempauze' in
Gods verhaal!

En ik ga nu ook pauzeren:
na de idyllische baby-, peuter- & kleutertijd
van
G*D
en Mens
kwamen de eerste stormen en andere
levensbedreigende situaties ...

NU kunnen we {nog} niet nalaten om terug te kijken
op wat we achter
ons laten en alles te laten bezinken,
om later
met frisse moed
weer verder te gaan
op ons eigen
smalle en
gezamenlijke
pad ...?!

Sjaloom
& leHiTRaoT
{tot ziens}!
Na
21.478
dagen en nachten
'aardkloterij' nog steeds taai
uw 'eeuwenoude'
MoRDeCH@i
Alsvanouds
enzovoorts ...
vrolijkknipoogerg vrolijkcool!verdrietignahnahbah!gaap!verwardgemeen
verliefdliefdesverdrietverliefd
gemeenverwardgaap!bah!nahnahverdrietigcool!erg vrolijkknipoogvrolijk
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
cool!knipoog
~~~~~~~~~~~~~~
~~~~

06 apr 2004 - bewerkt op 04 dec 2007 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 81 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende