Zoveel theologen, zoveel Christussen, verzuchten exegeten wel eens wanneer ze de balans van zo'n paar honderd jaar 'historisch Yesjoe-onderzoek' opmaken. Dat geldt ongeveer in dezelfde mate voor Sjapo, al zijn we dan misschien ietwat minder in hem dan in zijn theologie geïnteresseerd. Wat men in hun bespreking v/d verschillende SP-beelden uit de 19de & 20ste eeuw laten zien, is dat de verschillende benaderingen vooral ook sporen v/d tijdgeest in zich dragen, v/d filosofie, de moraal, de wetenschappelijke & soms ook de politieke ontwikkelingen van hun tijd. Zo vindt er i/d 19de eeuw 'n belangrijke discussie plaats over de hermeneutiek (uitleg- & verklaringskunde).
Er werden meestal twee verklaringstradities onderscheiden: 'n aristotelische traditie, die fenomenen probeert te begrijpen door teleologische & finalistische vragen ('waar dient 't toe?' Wat is de REDEN hiervoor?)! De galileische traditie stelt causale & mechanische vragen ('hoe werkt 't?'
Wat is de OORZAAK daarvan?)! Aan 't eind v/d 19de eeuw leidde dit tot 'n tweespalt tussen natuur- & geesteswetenschappen.
Deze controverse zie je bijvoorbeeld werspiegeld in 't verschil tussen SP-interpretaties vanaf 1828 & die van zo'n 60 jaar later: niets staat stil!?!
De ene school verbond de hermeneutiek van Schleiermacher, die zich i/d psyche v/d auteur verdiepte, met de ietwat meer speculatieve filosofie van Hegel: zoeken naar de INTENTIO SUCTORIS (de bedoelingen van SP) is 'n voorbeeld van 'n aristotelisch model. 'n Typisch voorbeeld v/h galileische model bood de 'religionsgeschichtliche Schule', die meer naar oorzakelijke verbanden zocht, zoals de invloed van hellenistische & oosterse religies i/d eerstebeeuw op de 'sacramentsopvattingen' van Sjapo.
Kortomo in excelsis deo enzo: we hebben te maken met bijna 2000 jaar (& meer) sociale ontwikkelingen op alle gebieden des levens. Wil je onze eigen tijd wat helderder bezien, dan is 't raadzaam om net als met alle andere planten & dieren te kijken naar typische eigenschappen, milieus & veranderingen die ongetwijfeld blijven plaatsvinden? 't Ideale aan myditijdreizen is de vrijheid om zelf te kijken & luisteren naar diverse bronnen.
En nu moet ik echt nog een uurtje of wat gaan slapen & dromen: er komt geen end aan lezen, schrijven, ontdekken & herformuleren ...


