de zuidelijke schrijver stelt:

'DOCH DE HERE KEERDE ZICH NIET AF VAN ZIJN HEVIG BRANDENDE TOORN ... OM AL DE KRENKINGEN WAARMEE MENASJEH HEM GE-KRENKT HAD!'

't Egyptische leger marcheerde naar Karkemisj, waar 't werd verslagen door de Babyloniërs. In 605 volgden bij Karkemisj & Hamath nog meer veldslagen ~ de Egyptenaren kwamen keer op keer terug, want ze waren meer bevreesd voor 'n machtig Babylonisch rijk dan voor 'n zwak Assyrisch rijk.

De Egyptenaren werden verslagen. Assyria ging ten onder & de hele bevolking verviel tot slavernij. Het Reich ver-dween in 't niets, zonder in de beschavingen van het mensdom ook maar 'n spoortje duurzame invloed na te laten!

't Wordt steeds duidelijker, dat in heel Juda de literatuur tot bloei kwam tijdens de Assyrische overheersing: in het Oude Israël is de lees-vaardigheid kennelijk wijd verbreid geweest, maar beheersten alleen schrijvers & priesters de schrijfkunst?

Tijdens de Assyrische periode kwam daar verandering in: archeologen leggen er scherven bloot uit die periode, waarop steenhouwers, boeren, wijnplanters & anderen laten zien dat ze in toenemende mate als niet-professionele schrijvers het lopende schrijft beheersten: iets dergelijks is op geen enkele andere plek in de Vruchtbare Halvemaan ontdekt ...

De nieuwe grote internationale struikrover was nu Babylonia geworden: de profeten zwijgen over de snelle opkomst van deze grootmacht & 't Volk van Juda was vervuld van ontzetting! Koning Nevoechadnetsar ondernam naar believen strooptochten dwars door Syrië, Fenicië & Filistea waar hij volop plunderde & schatting hief.

De Vruchtbare Halvemaan had de ene koninklijke dief ingeruild voor de andere, maar in tegenstelling tot de assyriërs, gingen de Babyloniërs níet over tot grootscheepse deportaties: ontvolkte gebieden bleven leeg & lagen braak. Toen koning Yosiya stierf, werd zijn zoon Yoachaz op de troon gezet door 'het volk van het land', de heersende groep in Juda: landbezitters die sterk geporteerd waren voor de dynastie van Dawiedewiedewied.

Enkel & alleen om hun macht over dit minuscule KONINKrijkje te demonstreren, vervingen de Egyptenaren hem & stuurden hem in ballingschap naar Egypte. Yoyakiem, 'n oudere broer van Yoachaz, werd de nieuwe koning. Al die Verhalen herinneren me aan m'n kindertijd & de latere zwerftochten door die landen ...