De myDiGeschiedenis blijft zich eindeloos herhalen

Piet Heyn Piet Heyn Piet Heyn zijn naam is klein: zijn daden waren groot zijn daden waren groot: hij heeft gewonnen de Zilvervloot {met ballen}?

Inmiddels waren de Nederlanders ook al aan de andere kant van de wereld op roverspad: vanuit A'dam werkte de West-Indische Compagnie, 'n staatsonderneming die deed in 'kaapvaart'. De WIC was in 1621 opgericht om de Spaanse vijand 'te infesteren' & in de Amerikaanse & Afrikaanse
wateren zoveel mogelijk van haar schepen & bezittingen te plunderen en te verwoesten. De Spaanse schepen uit Honduras, hun vloot uit Mexico & hun zilvergaljoenen uit Terra Firma verzamelden zich elk jaar eind augustus ter hoogte van Florida. Gezamenlijk maakten zij als de oppermach- tige Spaanse Zilvervloot de oversteek naar Europa. Sinds geruime tijd leefde bij de WIC 't plan om de zilverschat die de Spanjaarden jaarlijks uit Zuid-Amerika naar Europa brachten, op zee te stelen. Uitgebreide voorbereidingen werden dus getroffen, & eind mei 1628 droegen 31 schepen en jachten een strijdmacht van 4000 matrozen & soldaten, & 689 stukken geschut, naar zee. Het bevel voerde een zekere Pieter Pietersz Heyn, een geroutineerde piraat uit Delfshaven, die droomde van de roof van het Spaanse zilver als de klapper van zijn loopbaan. Hij had ook het jaar daar-voor al niet minder dan 38 schepen weten te veroveren. Bij de westpunt van Cuba voer de Spaanse vloot zorgeloos voort, en kwam des nachts opeens tusschen onze schepen terecht. Dankzij de overmacht, de zorgvuldige voorbereidingen en het koelbloedig optreden van de admiraal waren
in de vroege ochtend van 9 september alle schatten van de Mexicovloot gaaf in Heyns bezit geraakt {be halve de schepen van Terra Firma die al waren gewaarschuwd}! Niet veel meer dan een of twee kanonschoten waren daar in de baai van Mantanzas gelost, niet EEN dode was gevallen.

De legendarische zilvervloot was genomen, waarover de schoolkinderen nog eeuwenlang liedjes hebben gezongen. Een volle week duurde het in-ventariseren & overladen v/d buit. Behalve 4 Grote Galjoenen & 'n fraai jacht, die naar NL zouden meegaan, werden alle Spaanse schepen in de brand gestoken & verwoest. De Spaanse bemanningen mochten langs de kust lopend naar Havana zien te komen & 'n paar maanden later is Piet Heyn in Nederland als 'n volksheld ontvangen. Hij bleef er zelf nogal nuchter bij: 'Ziet hoe het volk raast nu ik zo'n grote schat heb mee-gebracht, waar ik weinig voor heb gedaan; maar toen ik eerder heb gevochten & veel groter daden deed dan deze, heeft men me nauwelijks op-gemerkt!' Anyway, de buit werd geteld & berekend op bijna 12 miljoen goudguldens van die tijd & de totale aan Spanje toegebrachte schade bedroeg 16 à 17 miljoen! De hoofdmoot v/d buit bestond uit 177.000 pond zilver, destijds al met een waarde van acht miljoen goudgulden
& verder had men ook nog in handen gekregen: 66 pond goud, 1000 parels, voor bijna 2.000.000 aan de rode luizenkleurstof cochenille, voor 8 tonnen gouds aan de blauwe kleurstof indigo, voor 3 ton aan zijde, voor 'n half miljoen aan huiden {37.375 stuks}, wat heerlijke muskus, amber,
beozar, & 'nog 'n zeer grote menigte van velerlei kostelijkheden'! Piet Heyn's prestatie vertegenwoordigde al met al het meest winstgevende en meest opzienbarend succes v/d WIC in 1628, maar dat was niet het enige. In augustus van dat jaar tekende een handelaar in Amsterdam aan dat door andere schepen die door de Compagnie waren uitgerust voor piraterij in het zuiden van de Atlantische Oceaan, zoveel "prijzen waren ge-
nomen" {schepen waren buitgemaakt} dat binnen een paar weken 2178 kisten suyker & grote hoeveelheden huyden, tobac & Braziliaans verfhout in Nederlandse havens waren binnengebracht! Nu de onderneming de rampen van vorige jaren te boven kwam, lieten de Heren~Negentien, de directie van de WIC, hetbgeld flinck rollen! Alleen al de verkoop v/d buyt v/d zilvervloot had in totaal ongeveer 12.000.000 gulden opgebracht ...

Na aftrek van de kosten {die natuurlijk ook al voor de baet waren uitgegaan} van deze expeditie & van al haar uytstaende schulden bleef er zo voor de Compagnie nog ongeveer zeven miljoen gulden netto-winst over. De aendeelhouders, de Heeren Participanten, ontvingen er ongeveer de helft van. De Prins van Oranje, Frederik Hendrik, ontving de vorstelijke som van maar liefst 700.000 gulden {'zeven tonnen gouds'}, die zijn 10%
aandeel in het prijsgeld vertegenwoordigde, waarop hij als kapiteyn & algemeen bevelhebber v/d vloot recht had. Officiers, matrozen & soldaten beurden ieder een extraatje van zeventien maandgages. Elk personeelslid van de Compagnie ontving een bonus of tantième. De bevelhebbers van de WIC stelden zich tevreden met een bescheyden premie van 1% {70.000 gulden} & zy gaven Piet Heym hetzelfde bedrag, (waarmee de roem-ruchte admirael zo weinig tevreden was dat hy van baas veranderde)! Na alle opwinding & het onvermijdelijke geschreeuw over de verdeling van de buyt bleef er nog ongeveer een half miljoen gulden over: het avonturiers~kapitael voor nieuwe schurkenstreken voor 't geliefde vaderland ...

Heeren~Negentien besloten een ruime bijdrage in mensen, geld en materiaal te schenken aan het leger van Frederik Hendrik, dat in een v/d beslissende veldslagen van de Nederlandsche Onafhankelijkheidsoorlog was verwikkeld bij het beleg van Den Bosch. Zoals ook later nog vaak zou gebeuren, investeerden de Nederlanders de winsten van hun buytenlandsche plunderingen in de versterking van hun binnenlandsche macht: het was dan ook voor een zeer belangrijk deel aan de bijdrage uit de kaepvaert v/d West~Indische~Compagnie te danken dat onze Prins op 14 sept. DEN BOSCH wist te veroveren. Uyt de Zilvervloten die Piet Heyn binnenbracht, worden in Nederlandsche musea & overheidsverzamelingen nog tal van stukken bewaard. Bijvoorbeeld in het Amsterdamsche Rijksmuseum wordt een zilveren kan van Spaansch~Mexicaansche makelij bewaard,
afkomstig van een zilvervloot die PH op 6 september 1618 veroverde. De Staet der Nederlanden, Batavieren, Steden & Ommelanden is zo ruim gezien al meer dan 2000 jaar lang het gevolg van zich herhalende in~ & uitvallen via water~ & landwegen binnen & Buyten onze Grenzen ...