De myDibiologie als stormram v/d trouwe verdieping

Verklaart de evolutie onze moraal? Ja, zeggen vele biologen. Nee, meent psychiater Herman van Praag. Hij bindt de strijd aan met allerlei mismoedige & lankmoedige atheïsten & betoogt dat ze de bijbelse moraal verkeerd beoordelen: "Atheïsten zullen religie nooit kunnen uit-bannen!" Ook atheïsten zijn er in schakeringen: de eerste is de categorie der 'soften': de agnostici! Zij (h)erkennen 't bestaan van 'god' niet, maar verwerpen het concept niet zomaar zonder meer. Noch 't ene noch 't andere valt immers te bewijzen?! WEL stellen ze dat de boven-natuur buiten het bereik valt van de wetenschappelijke methoden & dus nietvter verklaring mag worden gebruikt: dat laatste punt valt niet te loochenen. Daarnaast is er de harde kern van atheïsten: zij kennen geen onzekerheid. Volgens hen is god een soort spiritueel placebo, een construct dat wel effect sorteert, maar dat is zelfbedrog. Deze atheïsten willen dat we god en godsdienst ~ de denkende mens onwaardig ~ uit ons denkraam weren. Dit maakt de weg vrij naar een humaner maatschappij. Dit atheïsme is optimistisch: weten-schappelijke en technologische vooruitgang zullen dit proces versnellen. Voor het type atheïst dat ik aanduid als lankmoedig, behoeft dit allemaal geen betoog, geen verdediging. De neiging tot wat taalfilosoof, mediëvist & politicus Lambertus de Rijk 'omhoog denken' heeft genoemd, is hem vreemd. Hij mist iedere ontvankelijkheid voor religieuze overwegingen of ervaringen en heeft dan ook geen behoefte om tegen god aan te trappen: hij is overtuigd van zijn (eigen) gelijk & gaat dan doodgewoon over tot de orde van de huidige myDidag.

Dan zijn er nog de atheïsten die ik als mismoedig bestempel. Zij kennen de behoefte tot 'omhoogdenken' WEL: het metafysisch domein trekt hen onweerstaanbaar aan. Daarop ingaan leidt niet ~ anders dan bij de religieuze mens ~ tot een bevredigend gevoel, maar tot on-vrede & wrevel! DIT heeft agressie tot gevolg. Keer op keer & jaar na jaar etaleert hij zijn ongenoegen, in woord en geschrift. De Neder-landerijen Rudy Kousbroek, de Engelsman Richard Dawkins & de Amerikaan Christopher Hitdhins zijn karakteristieke voorbeelden hiervan.

Zij voeren hun strijd met twee soorten ammunitie. In de eerste plaats meten ze de wandaden die in de loop der eeuwen in naam van God en met de hand op de bijbel zijn begaan breed uit! De zegenrijke consequenties die het 'omhoog denken' ook heeft gehad, negeren ze consequent. Het tweede type ammunitie ontlenen ze aan de natuurwetenschappen. Geliefd doelwit is de ethische code die i/d bijbel besloten ligt. Niets geen openbaring zoals de bijbel beweert, niks geen bovennatuur. De verklaring ligt i/d evolutiebiologie. Een zeer op-merkelijk standpunt. Maar is het juist? We sullen scene (of niet), it all depends on lotsverbondenheid & lots of little things as far as I know ...