De meeste mydilezertjes weten onderhand wel dat de

Dode Zeerollen halverwege de voorgaande 20e eeuw ontdekt werden, dat 't 'n verrassende vondst was die onze kijk op de bijbelboeken enorm heeft beïnvloed, & dat deze rollen heel wat onenigheid hebben teweeggebracht. Maar pas 50 jaar nadat deze geschiedenis begonnen is, zijn de rollen voor iedereen toegankelijk geworden & in 't Engels & andere talen gepubliceerd. Dat was dus nu ook alweer 10 jaar geleden, & vertalen alleen bleek niet genoeg. Wat betekenen deze door speculatie, sensatie & discussie omgeven teksten nu eigenlijk? Vandaar ook dat mensen nu nog steeds doorgaan met de inhoud v/d rollen te belichten EN de achtergronden ervan: de wereld waarin zij ontstonden meer dan 2000 jaar geleden, hun mogelijke auteurs & die plaats waar ze i/d woestijn van Yehoedah verborgen waren. De eerste keer dat ik in Qumran was moet ongeveer in het voorjaar van '67 zijn geweest: zo'n 400 meter onder de zeespiegel v/d Middellandse Zee ('t Meer van Galilea ligt op ongeveer tweehonderd meter onder dat niveau als ik me niet vergis) & de berg Hermon zo'n 3000 meter daarboven met 'eeuwige sneeuw' zo nu & dan).

Yehosjoea heeft daar rondgelopen tussen die twee plaatsen, de kust v/d Mare Nostrum of Adriatische Zee en de oostelijke oever v/d rivier de Yardeen {"Jordaan"}! 'n Gebied ongeveer zo groot als de Nederlanden die in die tijd ook bezet waren door de Romeinen & hun 'bondgenoten'!

Volop verschillen & overeenkomsten als je kijkt naar wat we weten over Grieken, Romeinen, Germanen, Bataven, Friezen, Joden & Arabieren?

De ontdekking van de rollen doet wel 'n beetje denken aan de Indiana Jones~films. Na de Tweede WO waren drie jonge bedoeïenen geiten & schapen aan 't hoeden zoals al duizenden jaren te doen gebruikelijk was in de streken van de vruchtbare Halve Maan: geen wonder dat alles kaalgevreten was, dat men vocht om waterputten op elk gebied tussen de Nijldelta & de Eufraat & Tigris, Turkije & Arabia t/m Yemen, Iran &
Afghanistan/Pakistan aan toe tot op de mydidag van vandaag. De opstanden van Marokko t/m de Filippijnen zijn eigenlijk niks nieuws met alle
nomadische volken, vormen van slavernij, stammenoorlogen, kolonisaties, bezettingen & veroveringen over en weer: 't "hoort 'r gewoon bij"?!

Iedereen heeft wel zo'n beetje 'n idee wat er heeft plaatsgevonden tussen farao's in Egypte, Assyrische, Babylonische, Cretenzische & al die andere nijvere koloniserende Grieken, Romeinen, Turken, Hunnen, Franken, Engelsen, Duitsers, Russen, Amerikanen & 'de rest van de aard-bewoners': de Joden werden verspreid over de hele wereld omdat ze onder andere de Romeinen in de weg zaten, de christenen veroverden
'de hele wereld' & de moslims namen vanaf zo'n 1300 jaar geleden heel veel over van Joden, christenen & hun Arabische oerstamgeloven ...