christendom & islam, ketters & protestanten ......


IN DE
LOOP DER MYDITIJD
was het bezit van de kerk toegenomen,
niet alleen in de vorm van kostbaarheden maar ook
door de verwerving van landgoederen
en boerderijen.

In de Middeleeuwen
was de katholieke kerk de grootste grondbezitter van Europa.
Daardoor waren paus en bisschoppen niet alleen maar kerkvorsten,
maar OOK wereldlijke heersers geworden.

En nog steeds is de paus overigens
niet alleen bisschop van Rome, maar ook staatshoofd
van het zelfstandige Vaticaanstad.

De politieke macht van de kerk was daardoor groot,
maar in de eerste plaats toch door haar monopolie op het - hopelijk eeuwige - heil van de ziel
van gelovigen, en dat gold ook voor wereldlijke vorsten als de koningen van Frankrijk en Engeland,
en de keizer van Duitsland.

De paus had namelijk de macht
om 'iemand in de ban te doen', te excommuniceren.
Excommunicatie, letterlijk: het uit de gemeenschap zetten,
dus het uitsluiten van deelname aan de sacramenten,
zou het binnenlandse aanzien van een vorst
kunnen schaden.

Op religieus-politiek gebied
kwam de macht van de kerk tot uiting in de strijd tegen de islam.
Omstreeks 1100 riep paus Gregorius VII op tot herovering van de 'heilige plaatsen' in "Palestina",
met name Yeroesjalayiem.

DEZE
'heilige oorlogen'
werden bekend onder de naam kruistochten:
de deelnemers tooiden zich
met een kruis.

Het woord kruistocht
wordt nog steeds, figuurlijk,
gebruikt voor een vurige beweging ondernomen door mensen
die heilig overtuigd zijn van
'hun gelijk' ...

TOT
ongeveer 1300
vond een zevental grootschalige expedities plaats,
die gepaard gingen met massale wreedheden niet alleen tegen moslims,
maar OOK tegen christelijke groeperingen in Turkije EN tegen Joden, al beginnend in het Rijnland,
waar de deelnemers zich
verzamelden!

Ze leidden
tot een tijdelijke herovering
van enkele gebieden in Palestina,
waaronder Yeroesjalayiem?

De vierde kruistocht
was overigens MEER gericht tegen Constantinopel,
wat de positie van het toch al danig geslonken Byzantijnse Rijk er tegenover de Turken
niet bepaald sterker op maakte ...

OOK in Spanje woedde de strijd.
De zeer EXPANSIEVE islam was al in de achtste eeuw dat land tot in Frankrijk doorgedrongen,
maar DAAR teruggeslagen tot de Pyreneeen.

Bekend ook is de strijd van Karel de Grote tegen de "Saracenen".
In de loop van vier eeuwen werden de Moren langzaam teruggedrongen en in 1492 lukte het
de Spaanse katholieke koningen om ten slotte ook het allerlaatste bolwerk, Granada,
te heroveren.

Midden in de grote moskee van Cordoba
werd een katholieke kerk gebouwd: ZO kwam er een einde aan de Moorse beschaving
in Europa!

In HETZELFDE JAAR
dat DEZE 'reconquista' van Spanje was voltooid, ontdekte Columbus, in opdracht van diezelfde koningen,
Amerika ...

De ENORME Spaanse [en Portugese] expansie in DAT werelddeel ging gepaard met een sterke missie-ijver: HEEL Midden- en Zuid-Amerika is thans nog steeds
overwegend katholiek?

De katholieke kerk
voerde OOK kruistochten tegen 'ketters',
mensen die een andere interpretatie van het christelijk geloof hadden
dan de officiele leer voorschreef!

De NAAM ketter is afgeleid
van de naam Katharen, een 'afvallige' groep in Zuid-Frankrijk
in het begin van de dertiende eeuw.

In 1478
werd daarvoor een speciale instantie opgericht, de INQUISITIE,
waarin vooral dominicanen actief waren.

Na een proces
als je het zo kunt noemen
werden allerlei van ketterij verdachten vaak ter dood veroordeeld,
meestal door de brandstapel ...

De Inquisitie
breidde haar activiteiten later ook uit tot de vervolging van vrouwen
die van 'hekserij' beschuldigd werden!

NA 1400 nam het aantal ketterse bewegingen dan ook hand over hand TOE,
bijvoorbeeld in Bohemen, het tegenwoordige Tsjechie,
waar Jan HUS de leider was?

HET VERZET tegen "Rome" werd in de hand gewerkt door de grote wereldlijke macht van de paus,
die tot steeds meer misstanden leidde: de kunstzinnige pracht van Rome, zoals de bouw van de Sint-Pieter, kostte afschuwelijk veel geld!

Hoge functies werden aan familieleden vergeven
en ettelijke pausen waren zeer zeker GEEN voorbeelden van christelijke
'deugdzaamheid'?

Het gezag van Rome was OOK afgenomen doordat er rond 1400 tijdelijk TWEE pausen elkaar de macht betwistten, EEN in Rome en EEN in Avignon [Frankrijk] ...

VOORAL de handel in 'aflaten' wekte veel ergernis:
door het betalen van geld kon men een aantal jaren zielenheil voor NA zijn dood KOPEN?
En door de uitvinding van de boekdrukkunst vonden protesten en kritiek
een RUIME{R} verspreiding!

Een bekend criticus
was de humanist Desiderius ERASMUS van Rotterdam.
Het humanisme was een beweging - onder intellectuelen - die de mens een belangrijker plaats
wilde toekennen dan die van totale ondergeschiktheid
aan geloof en kerk ...

VEEL ketterse bewegingen werden neergeslagen ~
in 1415 stierf Jan Hus op de branstapel, in 1498 de Italiaanse monnik Savonarola.
EEN protestbeweging in Duitsland aan het begin van de zestiende eeuw
verkreeg echter BLIJVENDE invloed.

In Wittenberg, Saksen,
riep in 1517 de monnik Maarten Luther op tot een hervorming, of reformatie, van de kerk,
waarin NIET het gezag van de paus, maar de BIJBEL ZELF de eerste plaats moest innemen:
de kerk diende zich NIET MEER langer te plaatsen tussen "G D"
en 'gelovige'!

DIT leidde tot een afsplitsing van de katholieke kerk,
een afsplitsing die op ZIJN beurt weer VERSCHILLENDE godsdienstige wegen
zou inslaan ...

De verzamelnaam
voor DEZE gelovigen werd protestanten:
zij protesteerden TEGEN de onwil van Rome om de kerk te
hervormen.

NAAST Luther
werd ook de Fransman Johannes Calvijn een invloedrijke hervormer,
in Geneve legde hij de grondslag
voor het z.g. 'calvinisme'?

En in Zwitserland verkreeg de hervormer Zwingli veel invloed!

Wat de protestanten onderling gemeen hadden was hun AFKEER van de katholieke kerk,
met name van de paus en diens gezag.

Ettelijke wereldlijke vorsten gingen dan ook over tot het protestantisme,
wat tegelijk het voordeel had dat zij op DEZE manier de uitgebreide bezittingen van de katholieke kerk
in bezit konden nemen ...

In het algemeen ging gelden
'cuius regio, eus religio': wie regeert,
bepaalt de godsdienst
van zijn land!

In Engeland benoemde koning Hendrik VIII,
na een twist over de [on]geldigheid van een huwelijk,
zichzelf in 1534 tot hoofd van de 'anglicaanse kerk';
de liturgie bleef verder grotendeels
de katholieke?

De keizer van het Habsburgse Rijk
wierp zich op als verdediger van de katholieke kerk.
De grote oorlogen in Europa in de zestiende en zeventiende eeuw
hadden zodoende vaak een sterk 'godsdienstig'/politiek element,
oorlogen tussen katholieken, met name de keizer van het Habsburgse Rijk,
en protestanten ...

In Parijs
werden in 1572 in EEN nacht, de Bartholomeusnacht,
duizenden vooraanstaande protestantse hugenoten
vermoord!

Het ERGST
was de Derigjarige Oorlog,
die grotendeels in Duitsland woedde
en in 1648 eindigde met de Vrede van
Westfalen?

Historici
leggen een verband tussen de opkomst van humanisme, nationalisme en protestantisme.
In verschillende landen ontstonden protestantse 'staatskerken',
in Engeland de anglicaanse,
in Scandinavia de
lutherse kerk.

OOK
enkele noordelijke landen in Duitsland werden luthers;
de Duitsers zelf spreken van
'evangelisch'.

Nederland
vocht zich onafhankelijk van het katholieke Spanje
en het calvinisme werd er de
heersende godsdienst.

De vrede van 1648,
bij ons bekend als de Vrede van Muenster,
maakte een formeel eind aan deze
"Tachtigjarige Oorlog".

DIE ontwikkelingen
staan mede aan de basis van de Republiek
en het Koninkrijk der Nederlanden:
maar ja, DAT weten alle mydi'ers natuurlijk
allang?

Droom
er dan maar lekker van:
en morgen [on]gezond weer verder aan de slag op school en kantoor,
fabriek en supermarkt, kinderoppas en bejaardenverzorging,
& 'whatever else comes in
handy'?

Vertel 'het'
allemaal maar aan myDi:
we genieten er allemaal van mee en
ergeren ons zo nu en dan te pletter, volgens de geest
en/of de letter!

engel
26 feb 2006 - bewerkt op 09 mei 2008 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 81 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende