broken hearted melody {once you were our song} '59


In
de psychologische
literatuur over 't reminiscentie~effect
worden herinneringen hoofdzakelijk geturfd en uitgezet in staafdiagrammen of curves
die de verdeling van die herinneringen over het leven tonen.
Wie wil lezen over de reminiscenties zelf kan te rade gaan
bij de interviews met 100-plussers
die Steffie van den Oord verzamelde
in haar boek
Eeuwelingen.

De oudste,
Hendrikje Schipper,
was van 1890, maar er waren er ook 'n paar van 1891,
1893 & 1896.

Bij deze mensen,
die rond 1960 al bejaard waren,
heeft 't reminiscentie~effect 'n bijna hilarische omvang gekregen.
Louis Hellebrekers, steenbakker, geboren in 1901, vertelt dat die hete zomer van 1911
hem nog helder voor de geest staat:
"Het was toen
ZO
verschrikkelijk droog ~ je kon je hoed weggooien
en die bleef dan op de koe d'r heup hangen!"
Zijn rechterarm begint nu wel wat minder te worden:
daar heeft hij in 1916
te lang mee doorgetimmerd.

Sophie Smit,
van 1896,
weet nog goed hoe ze als jonge vrouw uit Zierikzee naar Amsterdam verhuisde,
maar de verhuizing terug, na haar pensionering als kantoorjuffrouw,
in de terugblijk 'n halve eeuw dichterbij,
is ze vergeten.

Net als bij de eeuwlingen
uit het vorige experiment zijn de scherpste herinneringen afkomstig
uit de tijd van de reminiscentiehobbel:
over de Tweede Wereldoorlog zijn de eeuwligen,
toen al veertigers & vijftigers,
vaak opmerkelijk kort van stof.

Kaasmaakster Annigje Baron-Rozendaal {1893}
heeft niet veel meer te vertellen dan dat de handel stilviel
& dat ze vier jaar had zitten borduren.

Voor sommigen
lijkt de oorlog niet veel meer geweest te zijn dan iets dat in mei 1940 begon &
vijf jaar later weer voorbij was.

De Eerste Wereldoorlog daarentegen,
toen de Nederlandse militaire activiteit zich beperkte tot 'n mobilisatie,
lijkt in 't geheugen gegrift.

Hellebrekers was als 13-jarige in Duitsland op 'n station gaan kijken
hoe jonge mannen vertrokken naar de loopgraven in Frankrijk & ziet nu nog in z'n dromen soms de huilende vrouwen die achterbleven.

Andere eeuwelingen verhalen over Belgische vluchtelingen
[ook in Harderwijk o.a.], distributie & rantsoenering,
de mijnenvelden bij de Doggersbank,
de kolenschaarste,
de dienstplicht die allerlei opleidingen onderbrak.

Het is hetzelfde effect dat met zich meebrengt
dat Cornelia van het Westeinde-Vermue, een struise Zeeuwse van 1899,
de watersnoodramp van 1953
[ik hoor de wind nog gieren in de microfoons van toen via de radioprogramma's toen ik zeven jaar was!] half
vergeten lijkt,
maar begint te huilen
zodra ze het over een overstroming uit 1906 heeft.

Hoe is dit alles te verklaren.

Waarom reageren we zo verschillend
[onverschillig, huilend. lachend, droef en blij e.d.] op gebeurtenissen
die ooit op een bepaalde leeftijd hebben plaatsgevonden en die we ons nu nog herinneren
bij tijd en wijle?

Hoe kan de herinnering
aan 'n overstroming waarbij alleen maar een polder onderliep en wat kippen verdronken
als bij een eclips voor een echte grote ramp schuiven waarbij minstens 1800 mensen & talloze dieren verdronken?

De afgelopen twintig jaar
zijn daarom dan dus ook heel verschillende hypothesen voorgesteld,
die overigens elk hun eigen bevindingen en uitkomsten lijken
te organiseren!

Je kunt een ruwe tweedeling maken.
De ene soort verklaring zoekt het
~ om het wat cryptisch uit te drukken ~
in de aard van het geheugen,
de andere in de aard
van de her~
inneringen.

BEIDE
kunnen tegelijk
en/of afzonderlijk van
grote invloed zijn op ons beleven,
herinneren, ervaren, dromen en 'navertellen':
soms valt het ons heel gemakkelijk naar het schijnt
en andere keren is het ons onmogelijk,
wordt onze stem door tranen verstikt,
barsten we in lachen uit,
laat het ons onverschillig
of is het van invloed
op ons doen
en laten
voor de rest van
ons leven.

Ongetwijfeld
gaat hetzelfde
ook op voor
wat we hier dag
& nacht, week in week uit schrijven & vertellen?

Het enige wat je voorlopig [in het algemeen] kunt zeggen
is dat er verschillende mensen zijn die op diverse leeftijden heel verschillend kunnen reageren
op wat we ooit meemaakten, datgene wat ons heeft meegemaakt tot wat we nu zijn,
aan het worden zijn, en wat onder invloed staat
van ons verwerkingsproces:
hoe en wanneer we iets oprakelen,
herhalen, voor 't eerst vertellen,
aan de hand van herinneringen
die plotseling weer komen opborrelen
in onze dromen
of daden.

Het
kan verkeren,
en dat doet 'het'
dan ook
...

Slaap zacht,
droom er maar van
en vertel er maar wat over
aan jezelf, aan ons of een ander:
in je eigen prive dagboekje,
op een lezerslijst voor de
liefhebbers op gewoon
in 't openbaar
...
blozen
engel
cool!
knipoog
sneakygaap!huilen
verliefdliefdesverdrietverliefd
09 okt 2007 - bewerkt op 13 sep 2008 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 81 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende