boze geest?

~*~


"GEEST"
staat dus
voor de zelfexpressie
van een onder woorden gebrachte,
tot 'van betekenis' gemaakte wereld ~
een cultuur ...

"Gemeingeist", zei S. terecht:
hij realiseerde zich dat geest altijd iets is
dat mensen met elkaar
delen.

Hegel muntte
de term 'objectieve geest',
geest gevangen in bovenpersoonlijke instituties zoals recht, religie, overheid, en alles wat maar een samenleving
als samenleving
bijeenhoudt.

OOK MOOI,
maar lang niet alle aspiraties van een cultuur
zijn neergeslagen [of opgeslagen,
dat is hier hetzelfde]
in codes & organen,
sommige culturen zijn, bijvoorbeeld,
nogal tamelijk agressief van aard,
maar dat hebben ze
niet ergens echt
vastgelegd?


~!@!~


"GEEST"
als collectieve geest,
stamt uit de tijd van de Romantiek,
met name het begrip "Volksgeist"
was populair.

Maar 'volksgeest'
is dromerij van nationalisten,
en bijgevolg een levensgevaarlijk instrument in de handen van volksmenners,
die een geest van 'eigen volk eerst'
willen realiseren!

Lees
Daniel Goldhagen
over de 'volksgeest',
die zich van de Duitsers ['duisters'] meester maakte in de Nazi-tijd,
en op eliminatie van alle mannen, vrouwen & kinderen uitliep,
als die toevallig joodse ouders
hadden ...

"Volksgeest" is boze geest:
een spook dat op gezette tijden [OOK!]
door Europa doolt.

Niettemin,
'geest' hoeven we ons niet
te laten afnemen,
het blijft een gebruikelijk
en bruikbaar begrip,
als je eronder verstaat
wat een gemeenschap beheerst,
een empirische stand
van zaken dus,
en niet wat een gemeenschap
zou moeten beheersen:
een politiek
ideaal.


~!@!~


KUN je
de "Gemeingeist"
van een gemeenschap of samenleving herkennen,
een cultuur op haar geest betrappen als het ware,
of is dat te veel
gezegd?

Denken we
aan de geest van
het Nationaal Socialisme,
of van de fundamentalistische islam,
of ook van de blanke Amerikaanse Rednecks,
dan is er geen enkel
probleem.


~!@!~


Maar
er liggen enkele voetangels en klemmen
op het pad?

We gaan, om te beginnen, altijd van onszelf uit, als we oordelen vellen!

Dat
kan niet anders,
je moet een standpunt hebben,
om standpunten te kunnen onderscheiden:
voor het grauwe oog
is heel de wereld
grauw ...

Maar
je eigen standpunt inzetten
om anderen de maat te nemen,
dat kan
niet.

Wat
had de apostel PAUL
ook alweer op joden
tegen?

Dat ze geen christenen waren!

E.P. Sanders
[van hem stamt de opmerking]
maakt op deze subtiele manier duidelijk dat Paul en 'de joden'
nooit tot elkaar
zullen komen.

En WIJ doen net zoiets,
als we het over islamieten hebben, of over Japanners, en denken:
het zijn geen Westerlingen?

Het zal waar zijn!

Maar dat sluit niet in,
dat we uit beleefdheid of respect moeten afzien van het invoeren
van een maatstaf.

Ik geloof niet
in zo'n politiek correcte houding,
vind haar helemaal niet correct,
en daarbij ook nog eens strijdig met
de dagelijkse
mydipraktijk.

We hanteren
wel degelijk maatstaven,
elke discussie valt dood,
als we ervan af
zouden zien?

Maar dat moet niet en dat hoeft ook niet!

ALS
'onder woorden brengen'
onze grote troef is als mensen,
dan is de "Gemeingeist", de drijvende kracht van werelden
'van betekenis,'
niet een gegeven,
waarop we geen grip
zouden hebben?

Ze stamt van mensen,
is dus aan menselijk oordeel onderworpen,
aan kritiek!

WAAR
je de maatstaf vandaan haalt
is vers twee [dat komt nog wel?!],
maar vaststaat dat de veelheid van werelden 'van betekenis'
erom vraagt,
dat we zo'n maatstaf altijd al hanteren,
en dus beter kunnen gaan uitzoeken
WAAR we haar vandaan
halen.