beo's ananassenkamagurkachristenhond-&varkenseters
ALWEER
hetzelfde liedje:
ik lag in m'n bedje
en sliep toen er een engel kwam die riep:
"Chai, waak nu eindelijk eens op uit je dromen, 't is {alweer} tijd om
naar beneden te komen!"
En inderdaad:
telkens als ik in slaap val
doet zich 'n zelfde verschijnsel voor:
ik droom de gekste dingen,
zet ze meestal, al dromend, ook nog eens op papier
en/of pc, maar als ik dan wakker begin te worden,
dan is alles verdwenen
en blijkt het slechts 'dromen' te zijn ,
en niet echt te zijn gebeurd,
laat staan opgeschreven op papier
of virtueel cyberspeciaal
vastgelegd op
pc/mydi!
MISSCHIEN
dat ik dus toch maar weer
net als vroeger moet overgaan tot het klaarleggen
van een blocnote naast m'n bed, zodat 't gedroomde
meteen kan worden vastgelegd
zo kort mogelijk na
het ontwaken?
NIET
dat het
echt belangrijk is,
maar het zou wel handig zijn voor 'in het geval dat'
die opschrijfneiging zich weer eens voordoet!
Iedereen droomt,
ook allerlei andere huisdieren,
wilde beesten &
babies!
HET
is net
dus blijkbaar zoiets
als met het oudste boek
dat ik nu al meer dan vijftig jaar heb
& nog niet helemaal heb doorgelezen
omdat het wat moeilijk leesbaar is met taal
en drukwerk van meer dan 300 jaar geleden:
het is iets half gothisch met extra priegeltjes & variaties,
'n iets anders spelling & woordgebruik,
maar wel weer met stukjes Grieks
[& nog zo nu en dan 'n beetje
Latijn & Hebreeuws]!
IS
dat ook
toch meer iets
voor 'de oude dag'?
Als m'n oog dan nog maar goed genoeg is?!
Maar ik kan me wel voorstellen waarom Balkenende die VOC aanhaalde,
en waarom Nederland over het algemeen zo'n vreselijk gezapig,
saai & eentonig geheel is van verveling &
de wens om daaraan te ontsnappen
'hoe dan ook'?
VANDAAR
waarschijnlijk al die Walletjes
als vanouds of de Universiteit van Harderwijk,
Eftelingen, Walibi's, Pretparken, Tropische Zwemparadijzen & al die PC-zwamsites ed
die als paddesteoelen uit de grond schieten?
hetzelfde liedje:
ik lag in m'n bedje
en sliep toen er een engel kwam die riep:
"Chai, waak nu eindelijk eens op uit je dromen, 't is {alweer} tijd om
naar beneden te komen!"
En inderdaad:
telkens als ik in slaap val
doet zich 'n zelfde verschijnsel voor:
ik droom de gekste dingen,
zet ze meestal, al dromend, ook nog eens op papier
en/of pc, maar als ik dan wakker begin te worden,
dan is alles verdwenen
en blijkt het slechts 'dromen' te zijn ,
en niet echt te zijn gebeurd,
laat staan opgeschreven op papier
of virtueel cyberspeciaal
vastgelegd op
pc/mydi!
MISSCHIEN
dat ik dus toch maar weer
net als vroeger moet overgaan tot het klaarleggen
van een blocnote naast m'n bed, zodat 't gedroomde
meteen kan worden vastgelegd
zo kort mogelijk na
het ontwaken?
NIET
dat het
echt belangrijk is,
maar het zou wel handig zijn voor 'in het geval dat'
die opschrijfneiging zich weer eens voordoet!
Iedereen droomt,
ook allerlei andere huisdieren,
wilde beesten &
babies!
HET
is net
dus blijkbaar zoiets
als met het oudste boek
dat ik nu al meer dan vijftig jaar heb
& nog niet helemaal heb doorgelezen
omdat het wat moeilijk leesbaar is met taal
en drukwerk van meer dan 300 jaar geleden:
het is iets half gothisch met extra priegeltjes & variaties,
'n iets anders spelling & woordgebruik,
maar wel weer met stukjes Grieks
[& nog zo nu en dan 'n beetje
Latijn & Hebreeuws]!
IS
dat ook
toch meer iets
voor 'de oude dag'?
Als m'n oog dan nog maar goed genoeg is?!
Maar ik kan me wel voorstellen waarom Balkenende die VOC aanhaalde,
en waarom Nederland over het algemeen zo'n vreselijk gezapig,
saai & eentonig geheel is van verveling &
de wens om daaraan te ontsnappen
'hoe dan ook'?
VANDAAR
waarschijnlijk al die Walletjes
als vanouds of de Universiteit van Harderwijk,
Eftelingen, Walibi's, Pretparken, Tropische Zwemparadijzen & al die PC-zwamsites ed
die als paddesteoelen uit de grond schieten?
Dan
eerst maar weer
die vracht ochtendmedicijnen nu
ik eraan denk & voordat
ik 't alweer ben
vergeten.
OUDERDOM
heeft toch ook
wel z'n voor- & nadelen net
als alle andere leeftijden, leefomgevingen
en innerlijke vormen van storm, drang, & 'dwang'?
Meer keuzemogelijkheden, variaties, wetenswaardigheden,
ervaringen & onderlinge verbindingen
van hersencellen &
fantasie!
JACOB
Bontius, VOC~arts
met interesse voor de inheemse geneeskunde,
wordt dan ook zeer terecht vermeld in een onlangs verschenen
Engelstalig werkje van 562 bladzijden
over de Nederlandse rol in de
wetenschappelijke {r}evolutie
van de 17de
eeuw!
VIJFTIEN
jaar geleden
logeerde ik op
een plantage in het
oosten van Java. Een beo [sprekende vogel]
zorgde voor enig vermaak onder de daar aanwezige Nederlandse gasten:
hij groette iedereen met een beleefd 'salaam aleikoem', maar fervente pogingen om hem iets anders door z'n strot te laten krijgen of hem 'leve de koningin'
te laten zeggen liepen
op niets
uit!
BEO's
kunnen ook
best wel behoorlijk onbeschoft zijn!
Jacob Bontius, die als compagnie~arts van de VOC,
rond 1628 in Batavia verbleef, slaagde er na veel aandringen in
om de beo van een Javaanse buurvrouw over te nemen. Maar niet echt helemaal tot zijn genoegen
zoals wat later bleek, want de beo schold hem uit voor 'christenhond' & 'verkenseter'!
Bontius was wel erger overkomen: op de lange zeereis naar Batavia stierf zijn vrouw,
zijn tweede vrouw die hij drie maanden na aankomst trouwde overleed drie jaar
nadien, hij verloor zijn oudste zoon aan de 'kinderpoxkens',
doorstond twee maal een belegering
van Batavia, en werd getroffen door
zware koortsen, dysenteria &
beriberi: in 1631 stierf
hij, niet ouder
dan dertig
jaar!
MAAR
in die
korte tijd dat
Bontius op Java verbleef,
kreeg hij grote bewondering
voor de inheemse heelkunde
& kennis van geneeskrachtige kruiden,
ontwikkelde hij een grote waardering voor
Javaanse omgangsvormen
[brutale beo's
ten spijt]!
EN
publiceerde hij
een drietal werken
over tropische geneeskunde!
Wat in die verhandelingen opvalt
is zijn benadrukking van observatie en beschrijving?
En als zodanig verdient Bontius dan ook een ereplaatsje in Harold Cook's "Matters of Exchange"
{het 'exchange' slaat op de uitwisseling van goederen en kennis!} omdat daarin wordt betoogd
dat de Hollandse handelsgeest, in combinatie met een uitgestrekt koloniaal rijk en met een door welbegrepene eigenbelang ingegeven belangstelling voor nuttige kennis van de natuur,
heeft geleid tot een empirische & 'materialistische'
{in plaats van metafysische}
benadering van
de natuur.
IN
deze vereniging
van commercie, geneeskunst
en wetenschap ontwikkelde zich
een zakelijke zienswijze en op de praktijk gerichte werkwijze
die een belangrijke Nederlandse bijdrage was aan de 'wetenschappelijke revolutie van de zeventiende eeuw' [die eenzelfde omslag van het metafysische naar het empirische liet zien]!
Buitengewoon boeiend dus, alhoewel het een beetje de vraag is of die empirische instelling nu eigenlijk het resultaat was van onze zeventiende eeuwse commercialiteit [wat Cook meent] of dat die al wat dieper aanwezig was in de nuchtere volksaard
van de Nederlanders?
COOK
is buitengewoon
goed bekend met
de secundaire literatuur.
Hij heeft, naast andere verplichtingen,
wel twintig jaar aan dit boek gewerkt en zelfs Nederlands geleerd!
"Matters of Exchange" is dan ook een erudiet boek: en dat is dan tegelijk ook een beetje een probleem met dit werk omdat Cook wordt gehinderd door een 'teveel' aan kennis die hij dan ook allemaal echt aan ons kwijtwil, waardoor hij nogal omstandig wordt in zijn verdere en andere stofbehandeling?
Hij veroorlooft zich uitweidingen over de allereerste ananas die in Europa tot bloei werd gebracht {in de tuin van Agnes Block in Loenen a/d Vecht}, & over 'roodharige chirurgie':
de letterlijke vertaling van Komo-geka,
een Japans boek over een VOC~arts
@Tokyo ~ blonde Hollanders werden
door Aziaten vaak als 'roodharig'
omschreven.
HET
interpretatief karakter
waarbinnen al die kennis fungeert,
zwakt daardoor nogal eens af en verdwijnt achter de horizon.
Eerder impliciet dan expliciet [dat laatste meestal in 'n enkele slotalinea
van 'n hoofdstuk?] geeft Cook ons
de lijnen aan waar 't
in zijn betoog
eigenlijk om
gaat
...
WAT
ook 'n
beetje wringt is
dat hij erg ruim omgaat
met termen als 'materialisme',
dat ;ichtelijk atheistische [ideologische] connottaties heeft
en dat hij regelmatig gebruikt, onder andere in verband met de zeer vrome Swammerdam,
en 'cartesiaans empirisme' [wat hij wel kan duiden, maar dat toch ietwat geforceerd aandoet?]!
In zijn benadrukking van de nieuwe empirische geest laat hij zich verleiden
tot de uitspraak dat aanhangers van de nieuwe wetenschappelijkheid
de onderkenning van doelgerichtheid in de natuur verwierpen,
wat op z'n minst kwestieus zo niet
apert onjuist is.
MAAR
met alle
kritiek BLIJFT "Matters of Exchange"
'n belangrijk boek omdat het onze rol
in de wetenschappelijke revolutie van de 17de eeuw
duidelijk[er] maakt, de relatie{s} tussen commercie & empirische wetesnchap belicht,
EN 'n omvangrijke bijdrage is aan de Nederlandse wetenschapsgeschiedenis.
Daarbij neem je brutale beo's & 'roodharige
chirurgie' graag op
de koop
toe.
{NBPS:
harold j. cook:
matters of exchange;
commerce, medicine, and science in the dutch golden age.
yale university press
ISBEN 9780300117967
562 blz.
{fl}euri
42,40}
eerst maar weer
die vracht ochtendmedicijnen nu
ik eraan denk & voordat
ik 't alweer ben
vergeten.
OUDERDOM
heeft toch ook
wel z'n voor- & nadelen net
als alle andere leeftijden, leefomgevingen
en innerlijke vormen van storm, drang, & 'dwang'?
Meer keuzemogelijkheden, variaties, wetenswaardigheden,
ervaringen & onderlinge verbindingen
van hersencellen &
fantasie!
JACOB
Bontius, VOC~arts
met interesse voor de inheemse geneeskunde,
wordt dan ook zeer terecht vermeld in een onlangs verschenen
Engelstalig werkje van 562 bladzijden
over de Nederlandse rol in de
wetenschappelijke {r}evolutie
van de 17de
eeuw!
VIJFTIEN
jaar geleden
logeerde ik op
een plantage in het
oosten van Java. Een beo [sprekende vogel]
zorgde voor enig vermaak onder de daar aanwezige Nederlandse gasten:
hij groette iedereen met een beleefd 'salaam aleikoem', maar fervente pogingen om hem iets anders door z'n strot te laten krijgen of hem 'leve de koningin'
te laten zeggen liepen
op niets
uit!
BEO's
kunnen ook
best wel behoorlijk onbeschoft zijn!
Jacob Bontius, die als compagnie~arts van de VOC,
rond 1628 in Batavia verbleef, slaagde er na veel aandringen in
om de beo van een Javaanse buurvrouw over te nemen. Maar niet echt helemaal tot zijn genoegen
zoals wat later bleek, want de beo schold hem uit voor 'christenhond' & 'verkenseter'!
Bontius was wel erger overkomen: op de lange zeereis naar Batavia stierf zijn vrouw,
zijn tweede vrouw die hij drie maanden na aankomst trouwde overleed drie jaar
nadien, hij verloor zijn oudste zoon aan de 'kinderpoxkens',
doorstond twee maal een belegering
van Batavia, en werd getroffen door
zware koortsen, dysenteria &
beriberi: in 1631 stierf
hij, niet ouder
dan dertig
jaar!
MAAR
in die
korte tijd dat
Bontius op Java verbleef,
kreeg hij grote bewondering
voor de inheemse heelkunde
& kennis van geneeskrachtige kruiden,
ontwikkelde hij een grote waardering voor
Javaanse omgangsvormen
[brutale beo's
ten spijt]!
EN
publiceerde hij
een drietal werken
over tropische geneeskunde!
Wat in die verhandelingen opvalt
is zijn benadrukking van observatie en beschrijving?
En als zodanig verdient Bontius dan ook een ereplaatsje in Harold Cook's "Matters of Exchange"
{het 'exchange' slaat op de uitwisseling van goederen en kennis!} omdat daarin wordt betoogd
dat de Hollandse handelsgeest, in combinatie met een uitgestrekt koloniaal rijk en met een door welbegrepene eigenbelang ingegeven belangstelling voor nuttige kennis van de natuur,
heeft geleid tot een empirische & 'materialistische'
{in plaats van metafysische}
benadering van
de natuur.
IN
deze vereniging
van commercie, geneeskunst
en wetenschap ontwikkelde zich
een zakelijke zienswijze en op de praktijk gerichte werkwijze
die een belangrijke Nederlandse bijdrage was aan de 'wetenschappelijke revolutie van de zeventiende eeuw' [die eenzelfde omslag van het metafysische naar het empirische liet zien]!
Buitengewoon boeiend dus, alhoewel het een beetje de vraag is of die empirische instelling nu eigenlijk het resultaat was van onze zeventiende eeuwse commercialiteit [wat Cook meent] of dat die al wat dieper aanwezig was in de nuchtere volksaard
van de Nederlanders?
COOK
is buitengewoon
goed bekend met
de secundaire literatuur.
Hij heeft, naast andere verplichtingen,
wel twintig jaar aan dit boek gewerkt en zelfs Nederlands geleerd!
"Matters of Exchange" is dan ook een erudiet boek: en dat is dan tegelijk ook een beetje een probleem met dit werk omdat Cook wordt gehinderd door een 'teveel' aan kennis die hij dan ook allemaal echt aan ons kwijtwil, waardoor hij nogal omstandig wordt in zijn verdere en andere stofbehandeling?
Hij veroorlooft zich uitweidingen over de allereerste ananas die in Europa tot bloei werd gebracht {in de tuin van Agnes Block in Loenen a/d Vecht}, & over 'roodharige chirurgie':
de letterlijke vertaling van Komo-geka,
een Japans boek over een VOC~arts
@Tokyo ~ blonde Hollanders werden
door Aziaten vaak als 'roodharig'
omschreven.
HET
interpretatief karakter
waarbinnen al die kennis fungeert,
zwakt daardoor nogal eens af en verdwijnt achter de horizon.
Eerder impliciet dan expliciet [dat laatste meestal in 'n enkele slotalinea
van 'n hoofdstuk?] geeft Cook ons
de lijnen aan waar 't
in zijn betoog
eigenlijk om
gaat
...
WAT
ook 'n
beetje wringt is
dat hij erg ruim omgaat
met termen als 'materialisme',
dat ;ichtelijk atheistische [ideologische] connottaties heeft
en dat hij regelmatig gebruikt, onder andere in verband met de zeer vrome Swammerdam,
en 'cartesiaans empirisme' [wat hij wel kan duiden, maar dat toch ietwat geforceerd aandoet?]!
In zijn benadrukking van de nieuwe empirische geest laat hij zich verleiden
tot de uitspraak dat aanhangers van de nieuwe wetenschappelijkheid
de onderkenning van doelgerichtheid in de natuur verwierpen,
wat op z'n minst kwestieus zo niet
apert onjuist is.
MAAR
met alle
kritiek BLIJFT "Matters of Exchange"
'n belangrijk boek omdat het onze rol
in de wetenschappelijke revolutie van de 17de eeuw
duidelijk[er] maakt, de relatie{s} tussen commercie & empirische wetesnchap belicht,
EN 'n omvangrijke bijdrage is aan de Nederlandse wetenschapsgeschiedenis.
Daarbij neem je brutale beo's & 'roodharige
chirurgie' graag op
de koop
toe.
{NBPS:
harold j. cook:
matters of exchange;
commerce, medicine, and science in the dutch golden age.
yale university press
ISBEN 9780300117967
562 blz.
{fl}euri
42,40}
25 sep 2007 - bewerkt op 08 sep 2008
- meld ongepast verhaal
Log in om een reactie te plaatsen.
- O 19 apr 2026 Één van de meest verrassende kanten van mensen is
- O 18 apr 2026 In Babylonië ontstond nu iets dat ballingen in hun
- O 18 apr 2026 19/Yirmeyahu 29:5-7 DieSynagoge/BeitKnesseth/Gebed ( 1 )
- O 18 apr 2026 De Babyloniërs hadden geen vreemde volken naar het
- O 18 apr 2026 Zat. 18 april 2026 YaHWeH had die ‘machtigsten’ op
- O 17 apr 2026 Zuidrijk Judah overleefde de tijd van Egyptenaren
- O 17 apr 2026 Herhaald de geschiedenis zich? Hoe, waar/wanneer &
- O 15 apr 2026 30 / 10:17 Maar wacht je voor de mensen; want zij
- O 15 apr 2026 29/Mat.10:1-11:1De eerste roeping & laatste tocht?
- O 15 apr 2026 Toen raakte hij hun ogen aan en zei: symboliek &
- O 14 apr 2026 En terwijl YESJ vandaar verderging, volgden Hem er ( 1 )
- O 14 apr 2026 Het Dochtertje van Jaïrus; Mat 9:18-26 terwijl Hij
- O 14 apr 2026 In 929 BC kwam de Efraïmiet Yerobeam/Jorov’am even
- O 13 apr 2026 Door al deze maatregelen werden de gewone man & de
- O 12 apr 2026 Maar behalve de Tempel bouwde Sjlomo ook ‘n groot