Algemene myDi-geschiedenis: wortels stammen takken

deze vuist op deze vuist: en zo klim ik naar boven ~~~

Sinds de laatste gebeurtenissen die in de bijbel beschreven zijn, zijn alweer bijna tweeduizend jaar verlopen. Veel in de bijbelboeken ge-noemde steden zijn herhaalde malen grondig verwoest, een overgroot deel van het landschap heeft zeer ernstig geleden onder oorlog en verwaarlozing. Daardoor is de geografische achtergrond die geleerden schetsen bij veel bijbelse gebeurtenissen, veeleer erg algemeen dan echt specifiek. Allerlei archeologische ontdekkingen in de laatste twee eeuwen hebben ervoor gezorgd dat 'n aantal i/d bijbel genoemde plaatsen nu tamelijk nauwkeurig vastgesteld konden worden: de watertunnel van koning Chizkiyahoe in Yeroesjalayiem & 't Theater van Efeze in Klein~Asia (nu Turkye genaamd) zijn daar dan ook goede voorbeelden van. Maar archeologie heeft meer gedaan dan alleen wat oude plaatsen vaststallen: we kunnen nu gebouwen & gebruiksvoorwerpen zien die door de mensen in bijbelse tijden gebruikt werden: zoals stadsmuren, wapens, kookgerei & aardewerk, om 'n viertal voorbeelden te noemen. Omdat er nu eenmaal niet meer precieze jaar-tallen kunnen worden vastgesteld, is zulk bewijsmateriaal dikwijls moeilijk te interpreteren: dankzij de archeologie beschikken we ook nog over veel geschreven documenten. Veel hiervan zijn eenvoudig lijsten van artikelen of ontvangsbewijzen, maar sommige vermelden ook historische gebeurtenissen. Sommige bijbelse gebeurtenissen kunnen in zekere mate verhelderd worden door concreet bewijsmateriaal, maar dat is bijna nooit meer 't geval nu mensen niet zomaar nog langer van alles en nog wat aannemen, geloven & fanatiek afdwingen.

Daardoor is de rol v/d archeologie per slot van rekening beperkt; zij kan de persoonlijke ervaringen van mensen met 'de god(en) van de bijbel' niet echt tot leven brengen. Als we willen weten wat er misschien wel of niet 'gebeurde' toen "g d op Sinaï" aan Mosjeh de wet gaf of wat 'r gebeurde bij dat beruchte/beroemde lege graf van Yehosjoea haNatsri (om twee voorbeelden te noemen die wezenlijk zijn voor zowel respectievelijk jodendom als christendom), dan moeten we vertrouwen op wat de bijbel belieft te vermelden, want verder hebben we niets dan gissingen, veronderstellingen, (on)mogelijkheden & heel veel fantasie, gewetensvrijheid & talrijke experimenten her en der.
Iets waarmee je van jongsaf aan bent grootgebracht en opgevoed heeft blijkbaar zo'n diepe indruk achtergelaten dat ik wel
MOEST
gaan 'dienstweigeren' nadat m'n vader 'n half jaar voor mijn geboorte werd doodgeschoten door de geuniformeerden: je weet wel, de hel
den die mannen, vrouwen & kinderen van alle leeftijden bombarderen als collateral damages, of als martelaren voor 't nationale "erfgoed" ...