Aldus schoffeerde de wetenschap verouderde voor-

stellingswerelden via de wegen van de zg. verlichting: wel degelijk is de opkomst v/d moderne wetenschapsbeoefening de ogenschijnlijk definitieve nekslag geweest voor de eenheid van christelijk geloof & aanverwante cultuur. 't Wereldbeeld waarop de christelijke leer ooit was geënt - en veelal nog steeds is geocculeerd - heeft 't uiteindelijk begeven onder de druk van toets & controle: waarheden over deze werkelijke wereld bleken (slechts) 'toevallige' meningen te zijn geweest, & die meningen bleken onhoudbaar! 'n Veel kritischer geest ont-waakte @ EU, zowel binnen als buiten de kerk. Je kon je verstand kennelijk niet alleen maar blijven gebruiken om 'n mooi gebouw op te richten ('t gebouw v/d Leer), je kon 't OOK gebruiken om 't verder af te breken & te elimineren, met de grond gelijk maken & ahw. weer opnieuw te beginnen met 'iets anders'? En DAT smaakte blijkbaar alras naar 'meer' ... Zo kan ik (hk) die stemming onder de filosofen wel weergeven v/d Verlichting ~ hoe divers ze ook opereerden, construeerden & delibereerden ~ in voorbije eeuwen overal o/d aardkloot ...

De bijbelkritiek speelde er (ook) haar rol in: dat de bijbelse verhalen historisch gesproken niet allemaal helemaal klopten & zelfs tamelijk getikt waren, daarvan werd al veel eerder & vaker gewag gemaakt. De 5 boeken 'van Mosjeh' konden niet van Mosjeh zijn, want in 't 5de boek wordt zijn dood beschreven, & wie beschrijft nu z'n eigen dood!? De haas werd onder de herkauwers gerekend e.d., wat zo ook niet helemaal leek te kloppen, "dus" kan 'de Allerhoogste' zich 'vergissen'? Allemaal flauwiteiten & van waterverf Lena, maar ik voer ze hier op om duidelijker te maken dat steeds meer mensen veel kritischer gingen lezen. Alles moest 'kloppen', maar alles klopte niet als je erop tikte, & dat durfde men nu voortaan ook echt op steeds meer plaatsen overal hardop te zeggen, te schreeuwen & naar buiten te gooien?!

En wat aanvankelijk nog met allerlei kleinigheden begon, ontplooide zich in hele lawines van historische kritiek, soms ernaast, soms tref-zeker, maar de tijd dat 'de Bijbel alles vertelde wat er echt gebeurd was' was bijna voorgoed voorbij. Of liever ~ want dat is nog ietwat te sterk gesteld ~ voor "VELEN" voorbij: tot op de myDidag van vandaag zijn er nog genoeg behoudende christenen & bijgelovige achter-dochige heidenen te vinden die haast 'te vuur & te zwaard' willen blijven 'strijden' voor 't 'echt gebeurd zijn' van allerlei maffe Verhalen ...