Ak316: Na 1840 bracht Charles Grandison Finney,~~~

Het christendom
was vlg. hem een strikt rationeel geloof,
met een G d die de Schepper & Bestuurder was v/d Héle natuur
& werkzaam was via de wetten van de natuurkunde!? Èlk NATUURVERSCHIJNSEL
was een 'openbaring van g ds voorzienigheid': zèlfs de emoties die door de revivals e.d. opgeroepen werden
waren niet rechtstreeks geïnspireerd door god (zoals Jonathan Edwards geopperd had); deze o zo vrome hartstochten & tribulaties lieten daarentegen zien dat Gòd werkzaam was via de vaardigheid v/d prediker die wist hoe hij al die natuurlijke psychologische reacties kon oproepen! [À la Insjallah/hamdulillah/deo volente/g ds wil/zoals god wil in vele malle (on)~ mogelijke variaties/frustraties!]!!! Deze evangelicals brachten de natuurtheologie, die tot dan toe nogmaar door
'n minderheid beoefend werd, maar de grote meerderheid van de toenmalige her en der verspreide
christenen van zeer diverse pluimages,
af- & herkomsten
...

Ook
al benadrukten
zij nog wel steeds
de transcendente aard van god,
ze geloofden paradoxaal genoeg eveneens dat hij/zij met het zg.
Gezonde Verstand kenbaar was via de wetenschap! Ze waren op hun hoede
voor geleerde deskundigen die alles altijd overal veel beter wisten en wilden graag vooral
een eigen religie in gewone alledaagse taal zònder al die te diepzinnige theologische theorieën:
ze lazen hun versie van de heilige schrift met een ongekende LETTERLIJKHEID,
omdat dit rationeler leek dan de oude
allegorische bijbeluitleg
...

Net als
de wetenschappelijke verhandeling
moest religieuze taal 't liefst eenduidig, verklaarbaar & transparant zijn!
De evangelicals gaven ook 't Verlichtingsoncept van 'Geloof' als 'n intellectuele overtuiging
'n CENTRALE PUNTPLAATS i/d protestantse volksreligiositeit, en hielden dolgraag vàst aan de scheiding
tussen het natuurlijke & 't bovennatuurlijke die de verlichting had geconstateerd. In 'n poging zo nu dan
ook om hùn geloof op iets tastbaars te kunnen/willen grondvesten volgden ze tot slot de philosophes
door 't praktiseren van hun morele waarden centraal in hun religie te stellen! Ze wilden 'n
gerationaliseerde god, die hun eigen morele waarden deelde en zich gedroeg als
een 'goede evangelical'! Zoals de wind waait,
waaien rokjes, petjes, hoedjes,
hoofddoekjes, klompen,
klederdrachten
enzo
...