ak129 Toen Hiëronymus (342-420) de NT-Bijbelboeken

van het Grieks in het Latijn vertaalde, werd PISTIS > fides ('loyaliteit'? Fides had geen werkwoordsvorm, dus voor PISTEUO gebruikte H. het Latijnse werkwoord credo, dat van "COR DO" kwam: 'Ik geef mijn hart'! 't Kwam niet in H. op om OPINOR ('Ik heb 'n mening' te gebruiken. Toen de bijbel in 't Engels vertaald werd, werden credo & PISTEUO i/d King Jamesbijbel (1611) 'I believe', 'Ik geloof' ~~~~

Maar het werkwoord 'to believe' heeft sindsdien 'n betekenisverandering ondergaan: in het Middelengels betekende 'bileven' ook 'loven' & 'waarderen/prijs stellen op'! Het was (net als het Nederlandse 'geloven' verwant aan het Duitse 'belieben' ('liefhebben', Liebe/liefde & het Latijnse LIBIDO, dus 'I believe' betekende oorspronkelijk 'loyaliteit aan iemand aan wie men door belofte/plicht verbonden is' .....

Toen Chaucers ridder zijn patroon verzocht: 'accepte my bileve', bedoelde hij: 'aanvaard mijn trouw, mijn loyaliteit'! In All's Well that Ends Well, dat waarschijnlijk rond 1603, kort voor de uitgave v/d King James-Bijbel, geschreven is, wordt de jonge edelman Bertram op 't hart gedrukt: 'Believe not thy disdain', 'Houd je net vast aan join minachting': hij moet in zijn verachting voor Helens, 'nu vrouw van lage geboorte, niet volharden, want dan zou het te diep wortelen in zijn hart?!

Aan het einde v/d 17e eeuw echter, toen ons idee van kennis nog veel theoretischer werd, kreeg het woordje 'geloof' de betekenis van intellectuele aanvaarding van een - veelal dubieuze - hypothetische bewering!? Dus de eersten die dit woord zó gebruikten waren toen vooral wetenschappers & filosofen?! In een religieuze context hielden het Latijnse credere & 't Engelse 'to believe' (èn 't verwante NE-DERLANDSE 'GELOVEN' tot vèr in de 19e eeuw hun oorspronkelijke betekenis. Juist in díe context moeten we nu de netelige kwestie rond Yesj's wonderen nader bezien: sinds de verlichting, toen empirische waarheidsbeleving bij de bewijsvoering van ieder 'geloof' van cruciaal belang werd, gaan velen - zowel christenen als atheïsten - ervanuit dat Y. 'wonderen deed' om zijn 'goddelijkheid' aan te tonen maar i/d oudheid kwamen 'wonderen' tamelijk vaak voor &, hoe opmerkelijk & betekenisvol zo ook waren, daaruit volgde niet direct dat zo'n 'wonderdoener' óók BOVENMENSELIJK zou zijn. 't Lijkt myDi wel: soms valt men over elk lettertje & ieder woord 'met gevolgen'!!!!