¥ahyah, de provinciaal @ Vale Ouwe & Wijde Wéreld!
In 1878 liet Barnevelds burgemeester mr. C.A. Nairac één van z'n vele historische werken 't licht zien: hoofdstuk XII van dìt geschrift wijdde hij aan 'n karakterschets v/d Veluwenaar; CAN was zeker 'n kènner v/d Veluwe & de Veluwenaar! Van 1841 tot '83 was hij bur-gemeester v/d gemeente Barneveld. Déze karakterschets werd op 'n vriendelijke, beminnelijke & relativerende toon geschreven; zijn aanhef v/h hoofdstuk luidde: "Karakterschets van den Veluwenaar, waarvoor niet geheel wordt ingestaan!"
Menige Veluwse collegaburgemeester hield er 'n heel wat ongenuanceerder mening over dit thema op na: burgemeester Campegius Lambertus Vitringa van Irminloo schreef in 'n brief a/d Commissaris v/d Kóning, toen híj zíjn visie o/d boeren in zíjn gemeente gaf:
"'n STIJVE ONBEDREVEN OVERVELUWSCHE BOER, GEHEEL ONDER INVLOED VAN GEESTELIJK GEZAG!" En vlg. z'n opvolger & zoon, 'n Herman Hendrik Vitringa, mankeerde er nogal wat aan "BESCHAAFDHEID" in zijn gemeente!!
In 'n in 1846 gepubliceerd gedicht getiteld: "Eene boerenbegrafenis te Doornspijk", werd als reden van publicatie ondermeer opgegeven
" ... DE BOER IS WEL HET BEKROMPENDSTE WEZEN VAN ONZE GANSCHE MAATSCHAPPIJ, DEN WELVARENDEN BOER BEDOEL IK! HIJ PLAATST ZICH IN ÀLLES WAT HIJ DOET, OP ZÙLK EENE VERHOUDING TOT HET GÈLD, DAT HET GELD ÓVERÀL NUMMER 1 IS: EN NUMMER 2 ZIJN DE, VAN VADEREN OVERGELEVERDE GEWOONTEN? ÓÓK DÉZE HOUDT HIJ MET IJZEREN HAND VAST, EN GAAT ER NU ZO EENMAAL NÍET LIGT VANAF!" Nairac deelde de mening dat de boer aan het oude gehecht is! En Doornspijks burgemeester was van oordeel dat in zíjn gemeente weinig merkbaar was van verlichting of beschaving?!
Nu zeggen deze & dit soort uitlatingen weinig over hóe die bevolking zìchzèlf zag, des temeer over de visie v/d schrijvers!? Àllen waren vertegenwoordigers v/d "aanzienlijkste stand": hoewel de schrijver & publicist v/h al eerder hiervoor genoemd gedicht ('IK STAAR ...'
ònbekend waren, mag, gelet op hun opvattingen, aangenomen worden dat ook zíj tot deze stand behoren; hier is de plaatselijke elite a/h woord, veelal was zij lid v/d Maatschappij tot Nut van 't Algemeen, 'n organisatie met weinig aanhang o/h platteland v/d NWVeluwe want i/d kringen van 't Nùt had men 'n uitgesproken Roeping om de "gemeene man" te beschaven. De genoemde burgemeester van Er melo, H.H. Vitringa, deed hier óók hardnekkige pogingen toe: jaar ìn jaar úit liet híj zó zíjn moraliserend geluid i/d gemeenteverslagen horen; overigens deelde hij zijn opvattingen met z'n vader C.L. Vitringa! Híj stoorde zich aan 't vele alcoholgebruik v/d "MINDERE AM-BACHTSLIEDEN ÈN HUN KNÈCHTEN"! Terwille v/h zedelijke & stoffelijke belang v/d "mindere stand" diende 't aantal tapperijen terug-gedrongen te worden!
Kortom, niets nieuws onder zon, maan & sterren: óók tussen Adam, Eva, Kajien, Abel & Noach, Lòt & Poeriem is wijn, bier, sterke & minder sterke drank al 'n bekend verschijnsel van vele duizenden jaren geleden? Joden, christenen & zelfs moslims kunnen er wat van als 't gaat om aantallen lekkernijen, zeer veel zoetigheden, drank & drugs, gebruik, misbruik & de daarbijbehorende ge- & verboden plus allerhande mogelijke & onmogelijke aanverwante gewelddadige misdadigheden ...
Asih, man, 80 jaar
Log in om een reactie te plaatsen.
vorige
volgende