Afscheidsritueel: brok in keel

[]

Aan afscheidsrituelen kunnen we
opnieuw zien,
dat religie geen grip heeft op dood en
doodgaan,
ze komt niet verder dan onze voorstellingen erover
aan te sturen.

Hemel, paradijs, nirwana of hoe we het verder ook
mogen noemen:
het is alles verbeelding en wordt als pleister
op de wonde gelegd,
een pleister waar Gilgamesj (nog)
niet van wist.

Religies weerspiegelen de weerzin tegen de dood,
maar verder komen ze (nog?) niet:
'Magere Hein' blijft van 'alles'
het refrein!?

Het christendom vormt op deze stand van zaken
geen uitzondering:
met hoeveel hulpstukken het ook werkt,
het heeft geen uitkomsten
tegen de dood.

Wat religies wel hebben is een soort verklaring
hoe de dood
- de ongewenste tegenspeler -
het leven van mensen is
binnengedrongen.

Gilgamesj ('zoals god: ook de mens'!?)
is nog niet verder dan de ervaring van de dood
als iets hoogst bevreemdends,
als iets wat er niet bijhoort.

Maar even verder denken,
en de verbeelding over de binnendringer
slaat toe.

Hij wordt, bijvoorbeeld, als een insluiper voorgesteld,
die zich door onachtzaamheid of domheid
van mensen
in onze wereld heeft genesteld om er
nooit weer uit te verdwijnen.

Alleen de 'goden boven',
zij genieten het 'onsterflijke leven'
(zolang mensen hen dat toebedelen?),
hier beneden heerst de dood
(binnen bepaalde/onbepaalde grenzen!).

Zulke voorstellingen vinden we al in Babel
en Bijbel.

Eenmaal,
in overoude-oertijden,
was de wereld zonder dood
(omdat er nog geen leven was?),
maar door de 'ongehoorzaamheid' van
het 'eerste mensenpaar'
kwam hij binnen:
zo gezien dus 'dood door schuld',
zo klinkt de gangbare lezing
van het 'oude' Testament,
zoals in Babel de dood meer als 'tragiek'
werd voorgesteld.

"GELEIDELIJKE BEWUSTWORDING
DIE NOG STEEDS LIJDZAAM DOORGAAT!"

Maar hoe dan ook,
hij hoorde er eigenlijk niet te zijn.
Dat is al een stap verder
wat inpassing betreft,
dan Gilgamesj en zijn hartbekende
klacht
over wat hij niet meer veranderen kan:
de dood van Enkidu.

Als je de dood een plaats kunt geven
in een groter geheel,
er een onderdeel van de wereld 'van betekenis'
van kunt maken,
ben je al een heel eind (verder?) ...

Maar niet ver genoeg,
de christelijke traditie gaat nog verder .......

In het 'oude testament' is daarvan
nog weinig te merken.

Alleen aan de randen ervan duikt zoiets op
als een inkadering
in een zinvol geheel:
als ik doodga,
zegt de dichter,
zal ik gedurig bij u zijn ...
(Psalm 73).

Maar door de bank genomen is er geen hiernamaals
voor de mens weggelegd ...

De uitkomsten tegen de dood
('bij god zijn uitkomsten tegen de dood'knipoog
waarvan de Psalmen spreken,
slaan niet op een eventueel hiernamaals,
ze hebben de letterlijke doodsnood
op het oog,
het gevaar dat een mens loopt als hij in handen
van zijn vijanden valt,
of ernstig ziek wordt ...

Het zogenaamde 'nieuwe testament' is - Yeshu voorop -
een kwestie van nieuwlichterij
vergeleken bij het 'oude'.
Er is plaats voor Lazarus in
Abrahams Schoot,
de moordenaar aan het kruis
zal bij Yeshu in het paradijs zijn,
en Paulus (aka Sjaoel/Saulus)
vertrouwt erop dat hij,
als hij doodgaat,
een tent bij god heeft,
'niet met handen gemaakt' .......

Prachtig,
beeldvormen die de eeuwen hebben verduurd,
en nog zullen verduren.
Zolang je het maar beeldvorming laat zijn,
onder woorden gebrachte wereld 'van betekenis'
in termen van verbeelding ...

Maar,
zoals dat gaat,
of liever:
is gegaan,
de beelden werden tot entiteiten,
standen van zaken.
Hemel niet meer beeldspraak
maar een 'topos', een plaats,
een heuse topologie van hemel
(en dus van god)
en hel
(de duivel)
was het resultaat.

De mens gaat niet voor eeuwig de mist in,
er is een hemel,
en er staat een god klaar om hem op te vangen.
Als hij maar gelooft!

Een mens heeft wat hij gelooft,
zo werkt dat:
wie niet gelooft heeft niets,
en wie gelooft heeft alles!

Bij de meeste moslims geldt dat vaak nog sterker:
een ongelovige is absoluut het allerminste wat er bestaat
(en des doods schuldig)!

Menige rouwadvertentie in dagbladen geeft ons een blik
in de ziel van de
achterblijvers:
bijbelteksten en/of dichtregels worden aangehaald,
of zomaar een geloofsbelijdenis van eigen maaksel
(heeft nog niemand
daar nog ooit een proefschrift over geschreven,
over die allerdirekste uiting van emotie?),
vanaf 'opgenomen in hemelse heerlijkheid' tot
'moeder is weer bij vader
die haar is voorgegaan' .......

Ontroerende taal, en leerzaam:
de dood is er nog, maar zie hoe de doodsangst ermee wordt
bezworen!?

In de Catechismus van 1563 komen die beide lijnen
'doodgaan blijft, maar doodangst is weg'
bij elkaar.

Waarom de dood in de wereld is gekomen
wordt ons eerst duidelijk gemaakt:
door de zonde.

Maar het kan niet uitblijven:
voor de overwinning van de dood worden we vervolgens
naar Yeshu verwezen,
die gestorven is voor onze zonden ...
en:
'zo Christus (gezalfde/messias)
voor ons gestorven is,
hoe komt het dat wij nog moeten sterven?', is de onontkoombare vraag dan ...
DAT moet je ANDERS ZIEN, zegt de tekst:
'onze dood is geen betaling voor onze zonden,
maar alleen een afsterving van onze zonden
en een doorgang tot het eeuwige leven'
(vraag & antwoord 42) ...

De verlegenheid is duidelijk,
maar ze wordt overwonnen (op papier dan althans)
door het 'moeten sterven' anders onder woorden te brengen,
dat wil zeggen:
het in te voegen in een andere wereld 'van betekenis'
die niet spoort met de wereld 'van de ervaring',
die de wereld van het doodgaan is.

Als het om 'een doorgang tot het eeuwige leven' gaat:
wie zou dan nog bang zijn?

De ultieme manier om de angst voor het sterven te bezweren (islam?) ...

Zij het dan dat het om een angst gaat die de religie in sommige gevallen eerst zelf heeft helpen verhevigen .......

[]
En NU is het WEER genoeg geweest
voor vanavond:
oogjes toe en slaap maar lekker (?!)
en morgen gezond weer op ...
uitgeslapen, uitgedroomd en uitgerust
om er weer tegenaan
te gaan ...

Met/voor/door het Emotionele Brein naar Almere!

Ik groet allen:
good bye!
[]

Ch@i
07 mrt 2004 - bewerkt op 26 nov 2007 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 81 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende