83flfvc In 't Oude Griekenland is de 'persona' ~~~
'T MASKER DAT AAN VASTE NÒRMEN BEANTWOORDT & GEDRAGEN DOOR TONEELSPELERS OM HUN RÒL O/H TONEEL AAN TE KUNNEN DUIDEN: zóàls dé hèld, de weduwe, de verrader, de boodschapper of de slaaf? Ànders gezègd: 't gáát òm 'n publiek personage wíens sociale rol 't individu maskeert!
In 't Oude RÓME was de PERSONA 'n juridische notie: vanuit het oogpunt v/d Romeinse WÈT, die een universele bestemming heeft of geeft, gaat 't om 't individu dat niet beschikt óver subjectiviteit, maar over rechten & plichten die voor àllen 'in theorie gelijk' zijn?!
Die gelijkheid van alle PERSONAE voor dé Wèt staat dan niet ter discussie: 'Er bestaat 'n Wáre Wèt, de rechtschapen réde, die - in overeenstemming met de natuur van alle wezens - altijd met zichzelf in overeenstemming is, níet onderworpen a/d vergankelijkheid, ons dringend herinnert aan de vervulling vàn onze táák èn ons vertelt wat bedrog is en ons ervan afhoudt [...]!
Déze Wèt is in Athene niet ànders dan in Rome, vandaag niet anders dan MÒRGEN, het is één en dezèlfde eeuwige & onverander-lijke wet die van toepassing is op alle volkeren & in alle tijden', verklaart Cicero i/d 1ste eeuw vóór onze jaartelling (BCE)! Niettemìn ìs dit begrip PERSONA uitsluitend van tóepassing òp dé bùrger: dwz. slaven, vreemdelingen & kìnderen zijn ervan uitgesloten!
Zowel voor de Grieken als voor de Romeinen is 't begrip persoon ontdaan vàn 'n humanistische betekenis? Daarom werd ze grotendeels genegeerd door de meeste filosofen uit de oudheid, die de wereld níet beschouwden als gevòrmd door individuen, maar door groepen horigen van de stadstaat: de Grieken & de barbaren (dat wil zeggen àlle níet-Grieken!), de vrije mannen & de slaven, de handelaren & de strijders ~
In zijn dialoog met de rijke Crito, die hem probeert te overtuigen om te vluchten wanneer hij ter dood veroordeeld wordt, antwoordt Socrates scherp dat de ontkenning van de wet, zèlfs om het leven van een enkeling te redden, een misdaad tegen Athene is die de weg náár wànòrde & ondermijning opent!
Niettemin ontwikkelen de stoïcijnse filosofen vanaf de 3de eeuw voj/BCE geleidelijk 't begrip "PER-SONA" door de mèns ÒNDER 't masker te ontdekken; déze notie zal zich i/h bijzonder ontwikkelen onder invloed v/d Latijnse stoïcijnen die bekend zijn met 't 'Romeins rècht'?
De strikte stoïcijnse opvatting v/h individu plaatst de sociale persoon, die zuiver o/h uiterlijke & op anderen gericht is & waarvan wíj géén mééster zijn omdat hij onderworpen is a/h lot (denk maar aan 't masker in 't theater), tégen-óver 't 'innerlijke bastion' of 't 'ìk', dat zuiver naar 't innerlijk èn òp zìchzèlf gericht is.
Op díe dualiteit is de stoïcijnse moraal, 'n zoek-tocht naar wijsheid, dus gelùk, gebaseerd: we kunnen gelùkkig wòrden door deugdzaam te zijn, dwz. door onze persoon èn de wereld-orde te accepteren die vooraf & onontkoombaar gegeven zijn. Verdòrven zijn & rebelleren kàn slechts leiden tot ongeluk & smart?
'Het gelukkige leven ìs dùs datgene dàt in overeenstemming is met zijn eigen natuur', resumeert Seneca a/h begin v/d eerste eeuw. De wijsheid v/d stoïcijnen bestaat erin 't Masker te BEWÓNEN!
Daarvoor geniet 't innerlijk 'ik' van 'n PROAIRESIS, de vrijheid om weliswaar niet zijn rol te kiezen, maar wèl de manier waarop hij hem ìnvult; de uiterlijke rol wordt dus meer dan een masker, hij is óók 't individu dat verborgen zit àchter dat masker. 'Bedènk dat je 'n acteur bent die 'n ròl spéélt in 'n stùk dat zó is als de toneelschrijver 't wìl!
'n Korte rol als hij wil dat de rol kort is, lang als hij wil dat die làng is. Als hij wil dat je de rol van een bedelaar speelt of van 'n mànke, of 'n gezàgsdrager, of 'n gewone man, zòrg dan ervoor déze ròl met talènt te spelen! Want wat jou toebehoort is dìt: góed de ròl te gaan leren spélen die JÓU gegeven is.
Maar de keuze van deze rol behoort 'n ander toe', verklaart de Latijnse stoïcijn Epictetus al aan 't eind v/d eerste eeuw? De vrijheid waarmee men 't masker draagt ìs wat de mèns v/h díer onderscheidt; & óók de mensen van elkaar .........
In 't Oude RÓME was de PERSONA 'n juridische notie: vanuit het oogpunt v/d Romeinse WÈT, die een universele bestemming heeft of geeft, gaat 't om 't individu dat niet beschikt óver subjectiviteit, maar over rechten & plichten die voor àllen 'in theorie gelijk' zijn?!
Die gelijkheid van alle PERSONAE voor dé Wèt staat dan niet ter discussie: 'Er bestaat 'n Wáre Wèt, de rechtschapen réde, die - in overeenstemming met de natuur van alle wezens - altijd met zichzelf in overeenstemming is, níet onderworpen a/d vergankelijkheid, ons dringend herinnert aan de vervulling vàn onze táák èn ons vertelt wat bedrog is en ons ervan afhoudt [...]!
Déze Wèt is in Athene niet ànders dan in Rome, vandaag niet anders dan MÒRGEN, het is één en dezèlfde eeuwige & onverander-lijke wet die van toepassing is op alle volkeren & in alle tijden', verklaart Cicero i/d 1ste eeuw vóór onze jaartelling (BCE)! Niettemìn ìs dit begrip PERSONA uitsluitend van tóepassing òp dé bùrger: dwz. slaven, vreemdelingen & kìnderen zijn ervan uitgesloten!
Zowel voor de Grieken als voor de Romeinen is 't begrip persoon ontdaan vàn 'n humanistische betekenis? Daarom werd ze grotendeels genegeerd door de meeste filosofen uit de oudheid, die de wereld níet beschouwden als gevòrmd door individuen, maar door groepen horigen van de stadstaat: de Grieken & de barbaren (dat wil zeggen àlle níet-Grieken!), de vrije mannen & de slaven, de handelaren & de strijders ~
In zijn dialoog met de rijke Crito, die hem probeert te overtuigen om te vluchten wanneer hij ter dood veroordeeld wordt, antwoordt Socrates scherp dat de ontkenning van de wet, zèlfs om het leven van een enkeling te redden, een misdaad tegen Athene is die de weg náár wànòrde & ondermijning opent!
Niettemin ontwikkelen de stoïcijnse filosofen vanaf de 3de eeuw voj/BCE geleidelijk 't begrip "PER-SONA" door de mèns ÒNDER 't masker te ontdekken; déze notie zal zich i/h bijzonder ontwikkelen onder invloed v/d Latijnse stoïcijnen die bekend zijn met 't 'Romeins rècht'?
De strikte stoïcijnse opvatting v/h individu plaatst de sociale persoon, die zuiver o/h uiterlijke & op anderen gericht is & waarvan wíj géén mééster zijn omdat hij onderworpen is a/h lot (denk maar aan 't masker in 't theater), tégen-óver 't 'innerlijke bastion' of 't 'ìk', dat zuiver naar 't innerlijk èn òp zìchzèlf gericht is.
Op díe dualiteit is de stoïcijnse moraal, 'n zoek-tocht naar wijsheid, dus gelùk, gebaseerd: we kunnen gelùkkig wòrden door deugdzaam te zijn, dwz. door onze persoon èn de wereld-orde te accepteren die vooraf & onontkoombaar gegeven zijn. Verdòrven zijn & rebelleren kàn slechts leiden tot ongeluk & smart?
'Het gelukkige leven ìs dùs datgene dàt in overeenstemming is met zijn eigen natuur', resumeert Seneca a/h begin v/d eerste eeuw. De wijsheid v/d stoïcijnen bestaat erin 't Masker te BEWÓNEN!
Daarvoor geniet 't innerlijk 'ik' van 'n PROAIRESIS, de vrijheid om weliswaar niet zijn rol te kiezen, maar wèl de manier waarop hij hem ìnvult; de uiterlijke rol wordt dus meer dan een masker, hij is óók 't individu dat verborgen zit àchter dat masker. 'Bedènk dat je 'n acteur bent die 'n ròl spéélt in 'n stùk dat zó is als de toneelschrijver 't wìl!
'n Korte rol als hij wil dat de rol kort is, lang als hij wil dat die làng is. Als hij wil dat je de rol van een bedelaar speelt of van 'n mànke, of 'n gezàgsdrager, of 'n gewone man, zòrg dan ervoor déze ròl met talènt te spelen! Want wat jou toebehoort is dìt: góed de ròl te gaan leren spélen die JÓU gegeven is.
Maar de keuze van deze rol behoort 'n ander toe', verklaart de Latijnse stoïcijn Epictetus al aan 't eind v/d eerste eeuw? De vrijheid waarmee men 't masker draagt ìs wat de mèns v/h díer onderscheidt; & óók de mensen van elkaar .........
06 aug 2015 - bewerkt op 09 aug 2015
- meld ongepast verhaal
Log in om een reactie te plaatsen.
- O 09 dec 2025 50242 Terwijl Yehosjoea zei: ‘Op de stoel
- O 09 dec 2025 50241 DIT ALLES doet ons denken
- O 09 dec 2025 5024061 YESJ zag de hypocrisie van deze farizeeën
- O 08 dec 2025 50239De Sadducese Koning sprak over de ‘Geverfden’
- O 08 dec 2025 50238 We kunnen de farizeeën niet met al de latere
- O 08 dec 2025 5023760 De farizeeën raakten betrokken bij de bur-
- O 08 dec 2025 5023659 In de tombe is ook ‘n tekening te zien van
- O 08 dec 2025 50235 58 Tòch valt er wel iets te zeggen voor deze
- O 07 dec 2025 50231 Die uitspraak is ook belangrijk omdat ‘t ons
- O 07 dec 2025 50230 Er is nog een controverse over de vergeving
- O 07 dec 2025 50229 57 Net als in de periode van de man met deze
- O 07 dec 2025 50228 Wellicht waren er omstanders vervuld van
- O 06 dec 2025 50227De verwijzing naar de Farizeeën i/d conclusie
- O 05 dec 2025 50226”Daarom werd er maar één mènsch geschapen i/d
- O 04 dec 2025 5022555Niet alleen gebruikt Yehosjoea zijn kritiek