5773/2012 Ontdoe woorden als biologisch & intensi-

vering van hun zware lading en voer weer een debat over wat ze betekenen en waar ze passen, betoogt Louise Fresco, hoogleraar duurzame ontwikkeling. Gisteren sprak zij de Abel Herzberglezing uit. AL DOOR HET ZEGGEN VAN HET WOORD. LOUISE FRESCO. 18/9/12

Toen ik (LF) een jaar of twaalf was, kreeg ik het boek 'Brieven aan mijn Kleinzoon' van Abel Herzberg cadeau. Het was toen net gepubli-ceerd & ik kon merken aan de manier waarop mijn vader het aan mij overhandigde, dat dit een treurig boek moest zijn. In mijn jeugd hoorden boeken vanzelfsprekend bij het dagelijks leven, een voorrecht waarvan ik me nog dagelijks bewust ben. Daarbij hoorde een dosis treurige boeken, wat bijna altijd betekende dat ze de oorlog als onderwerp hadden.

't Duurde even voordat ik aan 't boek van Abel Herzberg begon, want voor treurige boeken had ik op die leeftijd, in tegenstelling tot later, nog niet veel belangstelling. Toen ik eindelijk 'Brieven aan mijn Kleinzoon' las, was ik verrast omdat 't vooral ging over de groot-ouders van Abel Herzberg, 't leven van geëmigreerde Russische Joden, en niet of nauwelijks over de oorlog. Er stonden verhalen in over armoede & onverwachte rijkdom. Die armoede was treurig, net als het feit dat die wereld van het Oost-Europese Joodse leven, zo prachtig in beeld gebracht door Roman Vishniak, was verdwenen. Maar 't boek zelf was niet treurig. Integendeel, telkens als ik 't weer ter hand neem, verrassen de lichtvoetigheid & de mildheid mij.

Die mildheid komt mooi naar voren in de 'VIIIe Brief'. Die begint zó: "Als je een emigrant bent in een vreemd land, heb je geen etiket."

Vervolgens legt Herzberg uit dat ieder mens een etiket nodig heeft, omdat anderen zonder etiket niet zien wie jij bent, en je dat dan ook zèlf niet goed weet. De mens is als een gevulde fles, die zonder etiket onbruikbaar & betekenisloos is. Etiketten hebben te maken met waar jij vandaan komt & wie je bent. In deze brief gaat 't vooral om 't terugvinden van iets herkenbaars uit 't verleden, 'n herinnering, 'n concrete plaats. 'n Lieu de mémoire zouden we dat nu noemen. 'n Etiket benoemt.

Dat benoemen & benoemd worden is de meest dringende nood van migranten in een nieuw land, omdat daar niets herinnert aan de wereld waar zijn vandaan komen.

'n Etiket is 'n her-kenningspunt, 'n anker, maar ook 'n kompas.
17 sep 2012 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 81 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende