4as56b ruim 'n millennium verder in tijd & ruimte:
1800/1900 CE
PAPIERMOLENS DROEGEN @ VALE OUWE BIJ TOT DE WERKGELEGENHEID! 'n Grote productiviteit vertoonden deze, door water aangedreven, molens echter niet? 't Vervàl v/d beken was niet groot, terwijl door gebrek aan water 't waterrad vaak niet draaien kòn!
De kwaliteit van het papier liet ook veel te wensen over: de gemeente Ermelo kende 'n drietal van deze bedrijven, in Oldebroek was er één & in Putten twéé. Grondstof voor die papierfabricage waren uit A'dam afkomstige lompen! 't Papier werd groten-deels afgezet i/d Hollandse steden; de werkgelegenheid i/d papiermolens was niet groot!
Zo werkten er in 1855 in de papiermolen van
Gerrit Horseling, gelegen in 't buurtschap Telgt, 5 jongens & 3 meisjes - zij sorteerden lompen - naast 8 vaste knechten. Déze papier-molen was de grootste i/d regio. 'n Vierde papiermolen, @Leuvenum i/d gemeente Ermelo, was na 1813 niet meer in gebruik.
Te Putten vonden, in Èlk v/d 2 PAPIERMOLENS, 3 knechten werk. Daarnaast waren er 2 jongens werkzaam. Van de papiermolen @Oldebroek zijn geen gegevens bekend; 't einde v/d 19e eeuw haalden de molens níet: de molen te Oldebroek werd in 1864 veranderd in korenmolen!!!
Binnen de gemeente Ermelo troffen we nog twee steenovens aan, eigendom v/d A'damse koopman Jan Rudolf Kemper die in 1835 het landgoed Staverden kocht v/d adellijke familie Van Haersolte.
De productie was ook hier niet groot, in 1850 maximaal 500.000 stenen, bestemd voor de verkoop in de directe omgeving! Èlf arbeiders beneden de leeftijd van 20 jaar, waaronder één vrouw, vonden hier hun werk.
Ook deze steenovens waren geen lang leven beschoten. 't Gemeenteverslag van Ermelo maakte in 1864 melding van 'n àfname v/d werkgelegenheid, terwijl de productie nog maar van weinig betekenis meer was!
Bij de àfvoer van de stenen per kar speelde veelal de zeer slechte toestand van de wegen een nadelige rol!
Aan de IJssel, op het grondgebied v/d gemeente Oldebroek, bevond zich even-eens een steenoven, die een langer levensduur kende dan de ovens in Staverden!
In 1819 werd hier al melding van gemaakt, maar het blijft onduidelijk hoelàng deze steenoven geproduceerd heeft, in 1864 werd de oven nog genoemd.
De verwoestingen, aangericht door de regelmatig terugkerende overstromingen, leverden voor deze oven veel werk op!
'n Andere bron van inkomsten was de houtskool-branderij die vooral in 't Leuvenumse Bos plaatsvond. Beroepsmatige turfwinning kwam in beperkte mate voor o/h Houtdorpseveld ook binnen de gemeente Ermelo: die turf was van slechte kwaliteit?!
Leven & 'tijdreizen' blijft vòl verrassingen zitten wanneer/hoe dan ook!
Asih, man, 80 jaar
Log in om een reactie te plaatsen.
vorige
volgende