41137 SH 66 In de eerste plaats verruimde
QQleQ
DE GEOGRAFISCHE HORIZON
VAN DE ELITES EN VAN DE STEDELIJKE
MIDDENGROEPEN.
De geciviliseerde
wereld breidde zich uit
over een veel groter gebied (het hele Mediterrane gebied
& Midden-Oosten, de gehele Gangesvlakte, de gebieden
buiten de middenloop v/d
Gele Rivier).
De agrarische rijken -
de vanuit politieke centra beheerste delen van ´n civilisatie -
werden groter en kosmopolitisch (vergelijk bijvoorbeeld de kleine territoria
v/h Oude Egypte of Mesopotamië met ´t immense & multiculturele Perzische rijk i/d 6de eeuw).
Terwijl geciviliseerde voorheen klein & nog relatief geïsoleerd waren, krijgen de intellectuele & politieke elites - óók in kleine rijkjes als Yehoedah, Sakya (Boeddha) & Lu (Kung Fu Tzeh/Confucius) -
´n indringend besef van de grootte en de diversiteit v/d wereld! Dit besef manifesteert zich
i/h zóeken naar nieuwe, grotere concepties v/d Wéreld, zowel seculier (cf. de opkomst
van ´n vaag idee van ´mensheid´
als religieus (cf. ´n hogere,
meer abstracte voorstelling
v/h Heilige).....
´t Eerste millennium v. Chr.
was niet alleen getuige van schaalvergroting van de leefwereld v/d boven- & middenlaag,
maar was ook ´n tijd vol beroering & onzekerheid!
Dàt ìs níet àlléén eigen
aan díe tijd.
Maar beroering
en onzekerheid
zijn wel van aard om de vertrouwde religieuze gebruiken en interpretaties
in vraag te stellen èn de zoektocht naar nieuwe
interpretatiekaders
te stimuleren?!
De jóden
die beknèld zaten
tussen de grote rijken van AeGYPTe,
Assyrië, Babylonië & Chaldea èn hùn politieke onafhankelijkheid verlóren zagen gaan,
ontwikkelden mede daarom dan ook de idee
van ´n Universele
¨g d¨!?
´t Ontstaan
van confucianisme
& taoïsme in China gaat terug naar de tijd vóór de éénmaking,
in ´n periode die bekendstaat zówèl òm haar òngenádige strijd tegen de véle,
ambitieuze staten als om de intellectuele bloeiperiode van haar ´honderd scholen´.
Eveneens in ´n situatie van elkaar bestrijdende rijkjes begon in India de omvorming
van de Vedische religie naar ´t hindoeïsme &
ontstonden boeddhisme
& jaïnisme......
Aan de basis van
deze zoektocht naar nieuwe
religieuze voorstellingen en praktijken lag
een algehele maatschappelijke
vooruitgang?!
Vóór ´t
eerste millennium
was ´t aantal mensen dat vrijgesteld was van de landbouw gering!
Dit beperkte uiteraard mogelijkheden tot gezagsuitoefening, tot ambacht & handel,
tot culturele ontwikkeling?
I/d complexer,
geavanceerde agrarische civilisaties nam het landbouwsurplus toe,
vooral dankzij het sterker en goedkoper
ijzeren gereedschap.
Dàt zorgde op zijn beurt
voor meer verstedelijking, voor betere administratieve en politieke organisatie,
voor de verspreiding van handel en ambachten, voor uitbreiding v/d aristocratie & haar gevòlg,
voor méér, rijker & geletterder stedelijke middengroepen!
In díe biotoop
kwam er ook meer ruimte voor intellectuelen -
onder meer i/d priesterkasten èn ìn de hofhouding v/d heersers -
èn werden ze soms ònàfhànkelijker - zie de filosofen in Griekenland
& de ´literati´ in China.
Deze intellectuelen
gingen tradities kritisch bekijken & systematiseren,
incoherenties wègwèrken èn, zo nodig,
vernieuwingen voorstellen.
Het zijn deze hogere klassen
en stedelijke middengroepen die de uitvinders
& de initiële dragers zijn v/d nieuwe, universalistische
religies. Dé opkomst v/d Dienstweigeraars &
Zwervers, Vluchtelingen & Migranten,
Ontdekkings- & Ruimtereizigers:
nú al bijna
óveràl
.......
DE GEOGRAFISCHE HORIZON
VAN DE ELITES EN VAN DE STEDELIJKE
MIDDENGROEPEN.
De geciviliseerde
wereld breidde zich uit
over een veel groter gebied (het hele Mediterrane gebied
& Midden-Oosten, de gehele Gangesvlakte, de gebieden
buiten de middenloop v/d
Gele Rivier).
De agrarische rijken -
de vanuit politieke centra beheerste delen van ´n civilisatie -
werden groter en kosmopolitisch (vergelijk bijvoorbeeld de kleine territoria
v/h Oude Egypte of Mesopotamië met ´t immense & multiculturele Perzische rijk i/d 6de eeuw).
Terwijl geciviliseerde voorheen klein & nog relatief geïsoleerd waren, krijgen de intellectuele & politieke elites - óók in kleine rijkjes als Yehoedah, Sakya (Boeddha) & Lu (Kung Fu Tzeh/Confucius) -
´n indringend besef van de grootte en de diversiteit v/d wereld! Dit besef manifesteert zich
i/h zóeken naar nieuwe, grotere concepties v/d Wéreld, zowel seculier (cf. de opkomst
van ´n vaag idee van ´mensheid´
als religieus (cf. ´n hogere, meer abstracte voorstelling
v/h Heilige).....
´t Eerste millennium v. Chr.
was niet alleen getuige van schaalvergroting van de leefwereld v/d boven- & middenlaag,
maar was ook ´n tijd vol beroering & onzekerheid!
Dàt ìs níet àlléén eigen
aan díe tijd.
Maar beroering
en onzekerheid
zijn wel van aard om de vertrouwde religieuze gebruiken en interpretaties
in vraag te stellen èn de zoektocht naar nieuwe
interpretatiekaders
te stimuleren?!
De jóden
die beknèld zaten
tussen de grote rijken van AeGYPTe,
Assyrië, Babylonië & Chaldea èn hùn politieke onafhankelijkheid verlóren zagen gaan,
ontwikkelden mede daarom dan ook de idee
van ´n Universele
¨g d¨!?
´t Ontstaan
van confucianisme
& taoïsme in China gaat terug naar de tijd vóór de éénmaking,
in ´n periode die bekendstaat zówèl òm haar òngenádige strijd tegen de véle,
ambitieuze staten als om de intellectuele bloeiperiode van haar ´honderd scholen´.
Eveneens in ´n situatie van elkaar bestrijdende rijkjes begon in India de omvorming
van de Vedische religie naar ´t hindoeïsme &
ontstonden boeddhisme
& jaïnisme......
Aan de basis van
deze zoektocht naar nieuwe
religieuze voorstellingen en praktijken lag
een algehele maatschappelijke
vooruitgang?!
Vóór ´t
eerste millennium
was ´t aantal mensen dat vrijgesteld was van de landbouw gering!
Dit beperkte uiteraard mogelijkheden tot gezagsuitoefening, tot ambacht & handel,
tot culturele ontwikkeling?
I/d complexer,
geavanceerde agrarische civilisaties nam het landbouwsurplus toe,
vooral dankzij het sterker en goedkoper
ijzeren gereedschap.
Dàt zorgde op zijn beurt
voor meer verstedelijking, voor betere administratieve en politieke organisatie,
voor de verspreiding van handel en ambachten, voor uitbreiding v/d aristocratie & haar gevòlg,
voor méér, rijker & geletterder stedelijke middengroepen!
In díe biotoop
kwam er ook meer ruimte voor intellectuelen -
onder meer i/d priesterkasten èn ìn de hofhouding v/d heersers -
èn werden ze soms ònàfhànkelijker - zie de filosofen in Griekenland
& de ´literati´ in China.
Deze intellectuelen
gingen tradities kritisch bekijken & systematiseren,
incoherenties wègwèrken èn, zo nodig,
vernieuwingen voorstellen.
Het zijn deze hogere klassen
en stedelijke middengroepen die de uitvinders
& de initiële dragers zijn v/d nieuwe, universalistische
religies. Dé opkomst v/d Dienstweigeraars &
Zwervers, Vluchtelingen & Migranten,
Ontdekkings- & Ruimtereizigers:
nú al bijna
óveràl
.......
05 dec 2021 - bewerkt op 11 dec 2021
- meld ongepast verhaal
Log in om een reactie te plaatsen.
- O 25 jan 2014 ehgkwg77/naar men zegt hebben zij hun doel bereikt
- O 24 jan 2014 Haast onvoorstelbaar op hoeveel plaatsen 'n mens
- O 24 jan 2014 ehgkwg76/77/'Ja,' zult Gij dan zeggen, 'bij voor-
- O 24 jan 2014 ehgkwg75/76 Grote Leiders van Grote Volkeren e.d.?
- O 24 jan 2014 lrscah63/64 tegen die tijd dat ook 'hessmans' deze
- O 24 jan 2014 HannesPlasschaertPlastSterkSimpeSampeSompeSecrets
- O 23 jan 2014 ehgkwg75/76 grootse leiders van grote volkeren etc
- O 23 jan 2014 Dagelijkse beslommeringen der heiligen & schurken!
- O 23 jan 2014 myDituttifrutti!
- O 23 jan 2014 't Komische @myDi is die 'meertrapsgeheugenraket'
- O 23 jan 2014 Facts, fictions, stars, stripes, drums, pipes & ed
- O 22 jan 2014 Al die dagen, daden, dingen, doelen & dreigingen
- O 22 jan 2014 Al met al dus vreselijk warrige chaossuggesties ~~
- O 22 jan 2014 Zóíets kan alleen door je hoofd erbij te houden &
- O 22 jan 2014 Kortom: 'n combinatie van diverse Verhalen waar we