32562 De WIC is ì/h begin v/h 12-jarig Bestand ~~~

NOG TEGENGEHOUDEN
DOOR JOAN VAN OLDENBARNEVELT!
Hij vreesde dat de tegenstellingen tussen Hollanders & Spanjaarden in Amerika
't Bestand zouden schaden? Na zijn onthoofding in 1619 is dan ook in '21 deze Compagnie opgericht
en dáár zien we dan ook bewindvoerders optreden, die in hun overzeese gebiedsdelen 'n zeer streng
calvinistisch regime wilden doorvoeren! Overigens kunnen we zeggen dat béide, remonstranten ÈN contra-
remonstranten, volop déél HÀDDEN áán de geest van 't vroeg-kapitalisme, waardóór deze Lage Lànden zó
welvárend gewòrden zíjn! Hun calvinistische levensstijl, die nijverheid, soberheid, ondernemingsgeest, spaar-
zaamheid aanmoedigde, wàs BÉIDEN déél! Joannes Uytenbogaert heeft herhaaldelijk in zijn preken gefulmineerd
TÉGEN de prònkzucht & weelde a/h Hòf & zíjn verwijdering van Maurits KÀN verband houden met 't feit dat hij gemeend heeft
die Prins te móeten vermanen wegens díens levensstijl & wangedrag? Soms waakten de kerkenraden over de handelsmoraal!
Vóóràl àls 't handel op den vijand betrof, waarbij niet alleen de gewone handelswaar maar óók wápentuig i/h geding was!
Kortom, al met al, eeuwenbepalende tegenstellingen en gebeurtenissen bij de vleet! Dit begon @ A'dam: daar was in 1587
de jonge student Arminius teruggekeerd uit Genève, alwaar hij op de kosten v/h A'dams koopmansgilde bij Beza gestudeerd had.
Hij had van zijn leermeester 'n loffelijk getuigenis meegekregen & 't was afgesproken dat hij de A'damse Kerk als predikant zou dienen. Aan zijn rechtzinnigheid kon niet getwijfeld worden? Men achtte hèm dan ook dé aangewezen MÀN òm een boekje, dat twee Delftse predikanten over de predestinatie in 'n van Beza àfwijkende zin geschreven hadden, te weerleggen! Óók kreeg híj later nog andere opdrachten òm dé Rèchte Léér te verdedigen!! Hij zou TÉGEN Coornhert ÈN TÉGEN de doopsgezinden moeten schrijven:
en hij heeft géén van DÉZE opdrachten vervùld! Misschien omdat 't polemische níet in zíjn áárd lag & wellicht óók omdat híj tòch
is gaan twijfelen óver zíjn éigen, in Genève opgedane, dogmatische inzichten? Maar deze houding wekte wèl àrgwaan!
't Wàs vóóràl z'n collega PLANCIUS die hem wantrouwde?! Àls Arminius na verloop van tijd predikaties houdt over de brief van Paulos aan de Romeinen & daarin enkele afwijkingen vertoont van de geijkte calvinistische opvattingen, breekt die twìst lòs tussen de beide predikanten! 't Wòrden eindeloze disputen met collega's & kerkenraden, verzoeken om bemiddeling a/d provinciale synode,
de inmenging van 'n magistraat, etceterara! Één van de bemiddelaars die de Synode van Holland zònd was Johannes Uytenbogaert, vriend van Arminius, die hij in Genève had leren kennen, al predikant@Utrecht geweest ÈN sedert 1590
hòfprediker van Prins Maurits; deze vriendschap tussen Arminius & Uytenbogaert
heeft tot Arminius' dood geduurd en was
blijkens de bewaardgebleven
correspondentie 'n
zeer hartelijke.