30mdaribu: anders maar toch hetzelfde/dichterlijk2


Anders,
maar toch
hetzelfde: dat is
wat je vaak denkt
als je de regels van gedichten in de bijbel leest.

Dit verschijnsel wordt ook wel parallellisme genoemd:
het is één van de technieken die de dichters van het oude Israel gebruikten.
De inhoud van de eerste regel komt dan in een net ietwat andere vorm terug in de tweede & soms de derde.

En dat kan op allerlei manieren: soms lopen de regels simpelweg gelijk op. Zo lezen we in Ps. 37:1-2 ~
ERGER JE NIET AAN SLECHTE MENSEN, WEES NIET JALOERS OP WIE KWAAD DOEN, ZIJ VERDORREN SNEL ALS GRAS, ZIJ VERWELKEN ALS HET JONGE GROEN!

Soms gebruikt de dichter in de regels begrippen die bij elkaar horen. In vers 19 van Psalm 104 staat de maan in de eerste regel & de zon in de tweede:
JIJ HEBT DE MAAN GEMAAKT VOOR DE TIJDEN, DE ZON WEET WANNEER ZIJ MOET ONDERGAAN!

't Gebeurt ook dat de eerste & de tweede regel tegenover elkaar staan.

'n Mooi voorbeeld is Spreuken 11:17 ~
WIE LIEFDEVOL IS, BEWIJST ZICHZELF EEN WELDAAD, WIE WREED IS, SCHAADT ZICHZELF?

Er is 'n algemene regel te noemen die helpt bij het begrijpen van parallellisme: als we de inhoud v/d eerste regel 'A' noemen & de inhoud v/d
tweede 'B', dan kun je 't volgende zeggen.

B is bijna altijd meer dan A. Soms is B scherper dan A, soms is B langer dan A.

Er kan in B meer informatie staan dan in A, bijvoorbeeld als er getallen gebruikt zijn. B kan ook helemaal tegenover A staan.

Deze vuistregel gaat goed op in 'n piepklein gedichtje (3 x 2 regels) in GENesis 4:23-24. LAMECH, 'n na-komeling v/d 'eerste mensen' "Adam & Eva", zegt daar tegen zijn beide vrouwen Ada & Silla:
ADA EN SILLA, HOOR WAT IK ZEG! VROUWEN VAN LAMECH, LUISTER NAAR MIJ! WIE MIJ VERWONDT, DIE SLA IK DOOD, ZELFS WIE MIJ MAAR EEN STRIEM TOEBRENGT. KAJIEN WORDT ZEVENMAAL GEWROKEN, LAMECH ZEVENENZEVENTIG MAAL!

De inhoud van elke regel in dit gedicht is 'ME'er' dan de inhoud v/d eerste. 'Ada & Silla' is minder groots dan 'vrouwen van Lamech'.

Iemand doden omdat hij jou verwondt, is minder bijzonder dan iemand doden omdat hij je 'n striem toebrengt. Iemand 7 keer wreken is uiteraard minder dan iemand 77 maal wreken.

Sommige dichters uit 't oude Israel zijn heel goed in 't bedenken van allerlei vormen van parallellisme. In de bijbel kom je zo dan ook prachtige verzen tegen.

Wie 't leuk vindt om eens 'n bijbels gedicht op deze manier te lezen, kan beginnen bij Psalm 104. Die vrij lange psalm staat vol met parallellismen, in alle soorten & maten.

Het boek Psalmen bestaat uit 150 gedichten: 't langste daarvan is Psalm 119 ~ DÀT gedicht bestaat uit 179 verzen van ten minste 2 dichtregels.

't Kortst is Psalm 117 ~ DÍE heeft slechts 2 verzen van 2 dichtregels.

[Wat dat betreft lijken bijbelstukjes ook op myDiary: meestal gaat 't wel zo ongeveer over hetzelfde ~ alles wat menselijk is ~ maar wèl i/d meest uiteenlopende geuren & kleuren, zeuren & meuren, peuren & leuren] ~~~~
10 aug 2012 - bewerkt op 10 aug 2012 - meld ongepast verhaal
Weet je zeker dat je dit verhaal wilt rapporteren? Ja | Nee
Profielfoto van Asih
Asih, man, 80 jaar
   
Log in om een reactie te plaatsen.   vorige volgende