3/23 krotwoningen @ A'dam etceterara: hokuspokus?!
Ook in de grote steden woonden veel arbeiders nog steeds in krotten; een commissie, die in 1874 een onderzoek instelde naar o.a. bv. de zg. A'DAMSE kelderkrotwoningen, kwam tot 't volgend resultaat: zij trof 4985 kelderwoningen in onze hoofdstad aan, waarvan 60% ònbewóónbaar geacht moest worden! In 1000 kelders kon 'n volwassen màn niet RÈCHTÒP staan?! Terwijl in A'dam in de jaren 1869-1872 de kinderen beneden 10 jaar 46,9% van àlle overledenen vormden, was dìt percentage in deze kelderwoningen wel 54,7%!!!
De schrijfster v/h volgend verslag maakte omstreeks 1885 een wandeling door de A'DAMSE Wijk, De Jordaan, onder geleide van een al-daar werkend dokteres: "MEN WEET, OF LIEVER MIJNE STADGENOOTEN WETEN, DAT DE JORDAAN EEN GROOT VIERKANT IS TUS-SCHEN LIJNBAANS- EN PRINSENGRACHT & TUSSCHEN HAARLEMMERDIJK EN LEIDSCHE GRACHT INGESLOTEN?! De hoofdwegen in dit vierkant, de niet onaardige grachten en de lange, smalle, onvriendelijke straten zijn elke Amsterdammer bekend, maar mìnder bekend is, naar ik meen, wat zich àchter deze straten verschuilt, de tallooze gangen & binnenpleintjex, waartoe veelal 'n poortje i/d hoofdstraat toegang geeft!? Is men zùlk een gàng ìngetreden, DÀN gaat het schier geklèmd TUSSCHEN twee zwarte muen voort, tot men op een tweeden gang stuit, die al éven smàl, maar soms iets korter dan de eerste, een rechten hoek met dezen vormt. De vuile muren zijn er aan ééne zijde of aan beide zijden vòl met deuren & vensters en op- & rondziende wordt men schier achter ieder venster een vrouwen- of kindergelaat gewaar! Óók ziet men hier en daar, hoewel het pas éven in den namiddag is, een brandend petroleumlampje, waarbij 'n armoedige gestalte over 'n naaiwerk zit hééngebogen?! Treedt men de lage deur van 'n gelijkvloersche woning binnen, DÀN stáát men meteen midden in het vertrek, dat deze woning uitmaakt, en dàt ongeveer de grootte heeft van wat in een burgerhuis een spreekkamer genoemd wordt?! Hóe dònker het híer ìs, kan men nagaan, als men bedenkt, dat men een hoogen muur op nog geen ÈL afstands tegen óver zich heeft èn dat het wéinige daglicht, dat op deze wijze door het eenige venster kàn bìnnenvallen, door drie zwarte wanden & een dito zoldering wordt opgeslorpt! Voor 't venster 'n tafel met drie stoelen, daarnaast 'n stookplaats, waaronder 'n kacheltje, tevens een stookkachel, dìt begrensd door 'n vèruitspringende bedstee met 'n donker gordijn, twee schreden afstands aan den wànd daar tegen-over een latafel, waarop & omheen eenig keukengerei: ziedaar de woning met haar inventaris! Van waterleiding, gootsteen, privaat en 'nu kolenhok, muurkast of tweede bedstee géén ènkel spóór, maar spóren van vòcht in ÓVERVLÓED!"
De schrijfster v/h volgend verslag maakte omstreeks 1885 een wandeling door de A'DAMSE Wijk, De Jordaan, onder geleide van een al-daar werkend dokteres: "MEN WEET, OF LIEVER MIJNE STADGENOOTEN WETEN, DAT DE JORDAAN EEN GROOT VIERKANT IS TUS-SCHEN LIJNBAANS- EN PRINSENGRACHT & TUSSCHEN HAARLEMMERDIJK EN LEIDSCHE GRACHT INGESLOTEN?! De hoofdwegen in dit vierkant, de niet onaardige grachten en de lange, smalle, onvriendelijke straten zijn elke Amsterdammer bekend, maar mìnder bekend is, naar ik meen, wat zich àchter deze straten verschuilt, de tallooze gangen & binnenpleintjex, waartoe veelal 'n poortje i/d hoofdstraat toegang geeft!? Is men zùlk een gàng ìngetreden, DÀN gaat het schier geklèmd TUSSCHEN twee zwarte muen voort, tot men op een tweeden gang stuit, die al éven smàl, maar soms iets korter dan de eerste, een rechten hoek met dezen vormt. De vuile muren zijn er aan ééne zijde of aan beide zijden vòl met deuren & vensters en op- & rondziende wordt men schier achter ieder venster een vrouwen- of kindergelaat gewaar! Óók ziet men hier en daar, hoewel het pas éven in den namiddag is, een brandend petroleumlampje, waarbij 'n armoedige gestalte over 'n naaiwerk zit hééngebogen?! Treedt men de lage deur van 'n gelijkvloersche woning binnen, DÀN stáát men meteen midden in het vertrek, dat deze woning uitmaakt, en dàt ongeveer de grootte heeft van wat in een burgerhuis een spreekkamer genoemd wordt?! Hóe dònker het híer ìs, kan men nagaan, als men bedenkt, dat men een hoogen muur op nog geen ÈL afstands tegen óver zich heeft èn dat het wéinige daglicht, dat op deze wijze door het eenige venster kàn bìnnenvallen, door drie zwarte wanden & een dito zoldering wordt opgeslorpt! Voor 't venster 'n tafel met drie stoelen, daarnaast 'n stookplaats, waaronder 'n kacheltje, tevens een stookkachel, dìt begrensd door 'n vèruitspringende bedstee met 'n donker gordijn, twee schreden afstands aan den wànd daar tegen-over een latafel, waarop & omheen eenig keukengerei: ziedaar de woning met haar inventaris! Van waterleiding, gootsteen, privaat en 'nu kolenhok, muurkast of tweede bedstee géén ènkel spóór, maar spóren van vòcht in ÓVERVLÓED!"
03 jun 2015 - bewerkt op 04 jun 2015
- meld ongepast verhaal
Log in om een reactie te plaatsen.
- O 19 dec 2025 50277 In deze rede haalt YESJ in zekere zin zo nu
- O 19 dec 2025 50276 YESJ’ uitspraak in Mat. 22:35-40 is slechts
- O 19 dec 2025 50275 76 Alles wat we hiervoor gezegd hebben in de
- O 18 dec 2025 50274 ‘t Was typerend voor de rabbijnen om een in-
- O 18 dec 2025 50273 YESJ noemde het Bijbelse gebod toen hij deze
- O 18 dec 2025 50272 De Man Die Zijn Ouderlijk Huis In Natsereth
- O 18 dec 2025 50271 Iemands RELATIE met ‘n NAASTE moet daarom nu
- O 18 dec 2025 50270 75 Er was in die tijd een andere verklaring
- O 17 dec 2025 50269 Zowel YESJ als eerder Hillel beschouwden die
- O 17 dec 2025 50268Toch vreselijk komisch dat zo’n Romeins legi-
- O 17 dec 2025 50267 74 Bij de joden werd ‘t, zelfs al vóór YESJ’
- O 17 dec 2025 50266 73 De thema’s waarin de nieuwe gevoeligheid
- O 17 dec 2025 50265 Het BEGIN van deze spreuk herinnert ons aan
- O 16 dec 2025 50264 72 DE GEDACHTE dat iemand zich eerst met z’n
- O 16 dec 2025 50263 DE BESTE SAMENVATTING van deze nieuwe Joodse