27747/66bhnoordoostzuidwestIsraelindianipponherder
ALREEDS
DE NÁÁM,
NYAYA & VAISJESJIKA:
ERGENS OP ÌNGAAN &
DE VERSCHEIDENHEID VOLGENS LOGISCH REDENEREN
& BESPIEGELEN WIJST HET ZWAARTEPUNT AAN VAN ZO'N 'HODOESTELSEL'!?
HET GEBIED VAN LOGICA & DIALECTIEK!? Dé toonaangevende tèkst stamt van 'n
zekere Gautama, die daarin de eerste grote klassieke poging onderneemt de kùnst v/d JÚISTE
Logische Sluitrede te grondvesten: hieròp steunen àlle verdere logische theorieën in India! En daarméé werd gelíjk
'n Rijke Schat geschapen van wijsgerige vaktermen, die overigens 't Sanskriet in groter aantal bezit
dan welke Europese cultuurtaal ook!
In 't VAISJESJIKA-stelsel,
dat afgeleid wordt v/d legendarische KANADA,
ligt daarentegen 't zwaartepunt op 't gebied v/d verklaring van de wéreld,
op metafysica & natuurfilosofie: dé wijsbegeerte v/h 'ONDERSCHEID'. Zó'n náám gééft áán
dàt HÈT kènteken van dìt stèlsel ìs: tot helder inzicht te komen dmv. 't úitwerken v/d verschillen i/d wereld der objecten
ÈN 't menselijk bìnnenste! Tenslotte begìnt alle kènnis met 't vaststellen v/d grenzen
& kenmerken vàn onderscheid?!
Dé kern
v/h natuurbeheer & natuurléér is 'n soort atoomtheorie:
zij neemt de kleinste, niet meer verder ontleedbare & onverwoestbare stoffelijke bouwstenen
van àl 't zíjnde áán, die zich i/d loop v/h wereld & melkwegproces & fantasio/Paradiso
verenigen & weer
úitééngaan!?
Beide stelsels
vullen elkaar aan
in zóvèrre, dàt nyaya in hoofdzaken de metafysica van vaisjesjika & vaisjesjika van zíjn kant de logica
van nyaya overgenomen heeft. In later tijd zijn beide systemen TÒT één versmòlten. De aanduiding 'zwaartepunt',
die we eerder & vaker bezigden, mag niet zó verstaan worden, dat 't Éne systeem zich tot de logica, 't àndere
tot de natuurfilosofie bepèrkt! Beide zijn 't afgeronde wijsgerige stelsels, & beide
zíen i/d kènnis die zij behandelen, koesteren & verbeelden, slechts een middel,
'n tijdelijke hàlte op de wegen naar verlossing
van leed & wedergeboorte, verlossing &
'gnot', waarop alle
Indiase stelsels
uitlopen.
Asih, man, 80 jaar
Log in om een reactie te plaatsen.
vorige
volgende