27556 hoe Voetjes i/d geschiedschrijving waarderen
Uit 't voorgaande moge duidelijk zijn dat ook onze Voetjes van Utrecht i/d 17e eeuw & daarbuiten 'n belangrijke rol speelde op kerkelijk, theologisch & spiritueel terrein?! Zijn programmatisch streven naar 'n nadere(nde) reformatie van kerk, universiteit & samenleving aldus oogstte naast kritiek óók waardering, 'n waardering die niet bepèrkt blééf tot zijn éigen tíjd & evenmin slechts tot 'calvinistische kring'...
Die beide extremen op de waarderingsschaal kunnen omschreven worden met de termen 'bewondering' & 'wéérzìn'! Bewonderaars zoals de 19e-eeuwse auteur Albrecht Ritschl zien hèn als dé bèste representant v/h calvinisme i/d Nederlandse kerk. Tégenstanders zoals z'n 17e-eeuwse tijdgenoot Samuel Maresius bestempelden hem daarentegen als 'n 'farizeeër, 'n precieze neocasuïst, 'n jezuïet, scepticus, atheïst, anabaptist, inquisiteur & oproerkraaier'!
Ook in gereformeerde kring waren de meningen verdeeld: Vóet had zijn bijnaam 'PAPA ULTRAJECTINUS' (de paus van Utrecht) te danken aan Louis Dumoulin, zoon van Pierre Dumoulin, 'n geducht polemist tegen 't rooms-katholicisme. Hij schreef in 1668 onder de schuilnaam Colvinus 'n pamflet. Daarin beweerde hij dat Voetius in zijn boek over 't kerkrecht, de POLITICA ECCLESIASTICA, aan pre-dikanten evenveel macht toekende als de paus zich over koningen & volkeren toegeëigend had!
Nog in de 20e eeuw horen we echo's van deze negatieve kwalificaties. In navolging van Descartes - die Vóet de meest pedante man op aarde noemde & diens werk typeerde als 'n triomf v/h geheugen over 't intellect, v/d voetnoot over de tekst - werd hij door latere historici afgeschilderd als 'n weinig origineel denker, die slechts naar 't verleden keek & krampachtig vasthield aan denkbeelden & methoden van wetenschap die i/d 17e eeuw reeds achterhaald waren! Geen woord over slavernij, oorlog, de doodstraf & martelen?
Asih, man, 80 jaar
Log in om een reactie te plaatsen.
vorige
volgende